null Beeld

BOEK★★☆☆☆

‘Prachtige wereld, waar ben je?’ laat genadeloos zien dat Sally Rooney haar talent beperkt is

Zou het als een provocatie bedoeld zijn, het motto waarmee Sally Rooney de opvolger van haar bestseller ‘Normale mensen’ opent? ‘Als ik iets schrijf, denk ik meestal dat het heel belangrijk is en dat ik een geweldige schrijver ben,’ citeert ze Natalia Ginzburg. ‘Maar eigenlijk weet ik heel goed wat ik ben: een heel, heel klein schrijvertje.’ Wil ze zichzelf behoeden voor hoogmoed na de hype rond ‘Normale mensen’? Of wil ze de verwachtingen van de lezer temperen?

Dat zou in ieder geval terecht zijn. Haar nieuwe roman ‘Prachtige wereld, waar ben je?’ laat genadeloos zien dat Rooneys talent beperkt is. Ze schetst het portret van vier bevriende dertigers: de schrijfster Alice, die zich na een succesvol boek en een mentale instorting heeft teruggetrokken in een kustplaatsje; haar jeugdvrienden Eileen en Simon, die in Dublin zijn gebleven; en Felix, een magazijnier met een onverkwikkelijk verleden die ze in haar nieuwe woonplaats heeft leren kennen via Tinder. Net als in ‘Normale mensen’ draait het in deze roman niet om de actie of de plot – de vrienden komen bij elkaar op bezoek, gaan op reis of naar een feestje, dat is het.

Des te meer aandacht wordt geschonken aan de verhoudingen tussen hen en aan de twijfels en gedachten waar de vrienden in hun levensfase mee kampen – de dertigersdip. De jeugd is voorbij, de nagestreefde levensdoelen blijken niet het verhoopte geluk op te leveren, en de nog niet gehaalde doelen enthousiasmeren niet meer. Op Simon na, die belijdend katholiek is en troost vindt bij God, zitten de personages vast in een puberaal soort zelfmedelijden. De maatschappij is niet oké, het kapitalisme is slecht, het werk biedt geen vreugde, alles zou moeten veranderen, maar ze zien die verandering op geen enkel moment mogelijk. Wat rest, is zelfhaat om het besef van hun geprivilegieerde positie (de met zijn handen werkende magazijnier Felix dient als contrapunt) en om het feit dat ze desondanks niet gelukkig zijn. En gejammer, eindeloos gejammer: hoe te leven zonder leidraad?

null Beeld

Is er dan geen hoop, geen troost? Toch wel, die vinden ze bij elkaar. Rooney weet ook in dit boek af en toe de spanning en de broosheid op te roepen van mensen die zich aan elkaar blootgeven. Ze schetst een paar keer heel fijn en precies hoe verhoudingen tijdens een leven kunnen evolueren. En in enkele suggestieve, breekbare dialogen komt haar subtiele inzicht in de psyche naar boven, dat ‘Normale mensen’ zo krachtig maakte. Maar expliciet geformuleerd en uitentreuren herhaald klinkt de boodschap van haar nieuwe roman verpletterend banaal, stompzinnig als een slechte soap: ‘Misschien zijn we wel geboren om van de mensen die we kennen te houden en bezorgd om hen te zijn,’ suggereert Eileen in één van haar mails aan Alice.

Wellicht was het Rooney er net om te doen een roman te schrijven die recht doet aan de banaliteit van alledag, daar lijken enkele uitspraken van Alice over wat een roman moet zijn tenminste op te wijzen. En misschien is het wel verfrissend weer te beseffen dat ook onze gevoelens en ervaringen, net als die van Alice, ‘aan de ene kant superintens en aan de andere kant volstrekt triviaal’ zijn. Maar op een paar intense scènes na is ‘Prachtige wereld, waar ben je?’ geen roman die naam waardig. Het is een stomvervelend boek, een melig melodrama zonder één enkele originele gedachte waarover, if anybody, alleen een dweperige young adult een kreetje van verrukking zal slaken. Van een heel klein schrijvertje, inderdaad. Maar, en daar heeft Rooney wel een punt, heel kleine mensen zijn we wellicht allemaal.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234