null Beeld Saskia Vanderstichele
Beeld Saskia Vanderstichele

Overlegcomité

Premier Alexander De Croo: ‘Iedereen die het voorbije jaar mee heeft geijverd voor versoepelingen, kreeg binnen de twee weken de weerbots’

2021 was het jaar waarin het rijk der vrijheid als een fata morgana van ons weggleed. Het jaar van apocalyptische waterbommen, stikstofcrisissen en PFOS-troep, maar vooral van volkswoede om coronapassen en andere beperkingen, geblokkeerde lonen, hoge energieprijzen, vervuilende gascentrales en tellers die niet meer terugdraaien... Premier Alexander De Croo (46) was de kapitein die ons door woelige wateren moest loodsen, maar opgehitste partijvoorzitters mikten voortdurend rookbommen tegen het raam van zijn stuurhut. ‘Deze regering heeft sereniteit nodig.’

Raf Liekens

JANUARI

HUMO Op 6 januari bestormen duizenden aanhangers van Donald Trump het Capitool in Washington, omdat ‘de verkiezingen gestolen zijn’. Er vallen vijf doden.

ALEXANDER DE CROO «Dat heeft me echt geschokt. De regeerperiode van Donald Trump kun je samenvatten als polarisering op steroïden, met als eindresultaat een bijna-staatsgreep in de grootste democratie ter wereld. Mijn vrouw en ik hebben twee jaar in Chicago gewoond: twintig jaar geleden heerste er al een enorme verdeeldheid tussen rijk en arm, blank en niet-blank, Democraten en Republikeinen. Maar het is verbluffend hoe snel mensen gebrainwasht kunnen worden en tot geweld overgaan.

»Onze democratie is vaak frustrerend, ze neemt zelden het kortste pad en in crisistijden opereert ze te log. Maar ik had nooit gedacht dat ze in de VS zo snel onder druk zou komen te staan. Helaas zien we die toxische trend ook elders in de wereld. Dat is dé politieke tegenstelling van deze tijd: enerzijds heb je partijen die de Trump-technieken kopiëren en mensen verdelen met haatpropaganda, anderzijds centrumpartijen zoals de mijne die mensen bij elkaar willen brengen.»

HUMO 14 januari: het Grond-wettelijk Hof vernietigt de regeling rond de terugdraaiende teller. Eigenaars van zonnepanelen voelen zich bij de neus genomen.

DE CROO «Terecht. Ik was zelf ook kwaad, want ik had in 2020 zonnepanelen gelegd met het idee dat ik mijn overtollige energie op het net kon zetten. Viel dat even tegen!»

HUMO Hebt u voormalig Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) de volle laag gegeven?

DE CROO «Ik heb hem zoals veel andere gedupeerden gezegd dat het niet mooi was (lacht). Gelukkig heeft de Vlaamse regering een compensatieregeling uitgewerkt en zijn er ook premies voor thuisbatterijen. Zo wordt het verlies toch geneutraliseerd.»

Supporters of US President Donald Trump, including Jake Angeli, a QAnon supporter known for his painted face and horned hat, protest in the US Capitol on January 6, 2021, in Washington, DC. - Demonstrators breeched security and entered the Capitol as Congress debated the a 2020 presidential election Electoral Vote Certification. (Photo by SAUL LOEB / AFP) Beeld AFP
Supporters of US President Donald Trump, including Jake Angeli, a QAnon supporter known for his painted face and horned hat, protest in the US Capitol on January 6, 2021, in Washington, DC. - Demonstrators breeched security and entered the Capitol as Congress debated the a 2020 presidential election Electoral Vote Certification. (Photo by SAUL LOEB / AFP)Beeld AFP

Februari

HUMO 1 februari: er worden hakenkruisen op uw woning gespoten.

DE CROO «Dat was heel vervelend, zeker voor mijn vrouw en kinderen. Ik heb voor de politiek gekozen, zij niet. Wie hen erbij betrekt, overschrijdt een grens. Het echte drama is dat zulke voorvallen talentvolle mensen weghouden van de politiek, omdat ze geen zin hebben om aangeschoten wild te worden. Zo verliezen we allemaal. De haat tegen politici en virologen neemt angstwekkende proporties aan. In Nederland zijn er burgemeesters opgestapt omdat ze er genoeg van hadden, in Engeland zijn er twee politieke aanslagen geweest. Angela Merkel zei: ‘Taal is de voorloper van het handelen. Als je gewelddadige taal gebruikt, zullen de daden snel volgen.’ Wij zijn een open en tolerant land, waar publieke figuren heel toegankelijk zijn. Hopelijk kan dat zo blijven.»

HUMO 12 februari: na een eindeloze winter kondigt uw regering de eerste versoepeling aan. De kappers mogen weer open.

DE CROO «Dat was bijna het belangrijkste politieke thema geworden. Veel mensen voelden zich echt niet goed met hun coronacoupe. Zo zie je maar hoe snel je iets mist wat je altijd evident hebt gevonden. Als ik mijn kapper bel voor een afspraak, vraagt hij: ‘Je gaat me toch weer niet sluiten, hè?’»

HUMO 24 februari: Ecolo-voorzitter Jean-Marc Nollet bekent dat hij zich niet meer houdt aan de regel van één knuffelcontact, omdat hij ‘ook maar een mens’ is. De roep om versoepelingen wordt oorverdovend.

DE CROO «Daarom heb ik op een persconferentie de statistische modellen getoond die de derde golf haarfijn voorspelden. Dat was nodig om de versoepelbrigade te kalmeren, want sommigen waren in de media al dagenlang hun verlanglijstjes aan het presenteren. Iedereen die het voorbije jaar aan dat opbod heeft meegedaan, kreeg binnen de twee weken de weerbots. Het coronavirus laat zich slecht voorspellen. Toen we de kappers heropenden, heb ik ook gezegd dat we ze niet meer zouden sluiten. Anderhalve maand later moest het tóch. Ik had koppig bij mijn punt kunnen blijven om mijn ego te redden, maar dat was onverantwoord. Als de feiten veranderen, moet je van mening durven te veranderen, ook al is dat pijnlijk.»

Maart

HUMO 9 maart: de federale politie kraakt het Sky ECC-netwerk en kan één miljard berichten van drugscriminelen lezen. De teller staat nu op tweeduizend geïdentificeerde verdachten en een buit van 100 miljoen euro.

DE CROO «Dat was een fenomenale prestatie van onze veiligheidsdiensten. Iedereen is wel geschrokken van hoe breed vertakt de drugsmaffia is, hoeveel geld erin omgaat, welke rol cryptomunten spelen bij het witwassen en hoe brutaal men te werk gaat, met martelkamers en al. ‘Narcos’ op Netflix is er niks tegen. Operatie Sky heeft veel dingen in beweging gezet. Eén van de gevolgen is het uitleveringsverdrag dat Vincent Van Quickenborne heeft onderhandeld met de Verenigde Arabische Emiraten, omdat veel kopstukken een ongestoord luxeleven leiden in Dubai.

»Ik maak me soms wel zorgen over de wereld waarin onze kinderen opgroeien. Drugs zijn overal. We zullen hen sterk moeten maken om daar nee tegen te zeggen. En occasionele gebruikers moeten beseffen dat er bloed kleeft aan het spul dat ze snuiven.»

HUMO 23 maart: de Ever Given, 400 meter lang, 60 meter breed, loopt met een lading van 20.000 containers vast in het Suezkanaal en blokkeert een week lang de internationale scheepvaart. Wat zegt dat over de globalisering?

DE CROO «Die reusachtige containerschepen zijn het symbool van de globalisering, maar we hebben er ook onze welvaart grotendeels aan te danken. Beeld u in dat we de pandemie in ons eentje hadden moeten aanpakken, zonder de internationale handel. Dan zouden er véél winkelrekken leeg geweest zijn. Het nadeel is: als er ergens een kink in de kabel komt, voelt de hele wereld dat. Daar moeten we ons in Europa beter tegen indekken.»

HUMO 24 maart: door de besmettelijke Britse coronavariant en de trage start van de vaccinatiecampagne kondigt de regering een ‘paaspauze’ met strengere maatregelen aan. U noemt het een les in nederigheid, MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez spreekt van een ‘driedubbele mislukking’. Klopt het dat u toen voor het eerst hebt gevraagd of de MR nog wel loyaal was?

DE CROO «Sommige zittingen van het Overlegcomité duren lang en verlopen heel heftig. Maar als je samen moeilijke beslissingen neemt, verwacht ik dat iedereen die verdedigt, ook als er tegenwind komt. Als je alleen maar wind mee wilt hebben, zit je niet op je plaats in de politiek. Dat hebben we intern ook duidelijk gemaakt. Die paaspauze was vervelend, maar daardoor hebben we wel de zomer gered. De maanden erna haalden we onze doelstellingen en konden we verder versoepelen. Het perspectief van het rijk der vrijheid motiveerde mensen om zich massaal te laten vaccineren.»

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

April

HUMO 8 april: Vlaams Parle-mentslid Sihame El Kaouakibi stapt uit Open VLD nadat aan het licht is gekomen dat ze gefraudeerd heeft met 1 miljoen euro subsidies en bedrijfsgiften. Hoe is het mogelijk dat zij iedereen om de tuin kon leiden?

DE CROO «Dat moet het onderzoek uitwijzen, maar het blijft een pijnlijk verhaal voor heel veel mensen. De zaak waar zij voor stond – mensen kansen geven en emanciperen – is beschadigd en dat vind ik heel erg, want het is ook de reden waarom ik aan politiek doe.»

HUMO Intussen loopt ook de politieke schade op. Ze zit al meer dan een jaar thuis met een ziektebriefje, maar blijft als onafhankelijk parlementslid een mooi loon opstrijken.

DE CROO «Dat is onaanvaardbaar. Als volksvertegenwoordig moet je de mensen recht in de ogen kunnen kijken. Je opdracht is het volk dienen, niet jezelf bedienen.»

HUMO 29 april: N-VA-voorzitter Bart De Wever rekent vol leedvermaak met Georges-Louis Bouchez af in ‘De Container Cup’ op Play4. Had u hem graag bekampt?

DE CROO «Nee. Ik kijk graag naar ‘De Container Cup’ met mijn zonen, maar geef mij maar topsporters in plaats van politici die zich afbeulen om een vete te beslechten. Politiek wordt te vaak herleid tot een een personenstrijd. Mijn ambitie is om het sluipende wantrouwen in onze maatschappij weg te nemen, en dat doe je niet met een boksmatch.»

HUMO Ook tegenover u voelt Bart De Wever nog rancune. In Humo noemt hij u ‘één van de minst betrouwbare politici’ die hij ooit heeft ontmoet. Raakt dat u?

DE CROO «Ik heb geen olifantenvel. De dag dat zoiets je niet meer raakt, kun je geen goede politicus meer zijn. Maar ik heb een regering gevormd met zeven partijen op één van de moeilijkste momenten in onze politieke geschiedenis. Als ik zo onbetrouwbaar was, zouden die zeven partijvoorzitters het lot van hun partij niet in mijn handen hebben gelegd.»

‘De zaak waar Sihame El Kaouakibi voor stond – mensen kansen geven en emanciperen – is beschadigd en dat vind ik heel erg, want het is ook de reden waarom ik aan politiek doe.’ Beeld Saskia Vanderstichele
‘De zaak waar Sihame El Kaouakibi voor stond – mensen kansen geven en emanciperen – is beschadigd en dat vind ik heel erg, want het is ook de reden waarom ik aan politiek doe.’Beeld Saskia Vanderstichele

Mei

HUMO 4 mei: een nooit geziene hackersaanval legt de websites van onze overheidsdiensten en universiteiten lam. België wordt bestookt vanuit 29 landen. Alles wijst naar China.

DE CROO «Cyberaanvallen zijn een nieuwe vorm van oorlogvoering. Er wordt vaak naar China gewezen, maar het is moeilijk te bewijzen. Economisch gezien kunnen Europa en China veel voor elkaar betekenen, zolang wij maar niet naïef zijn en duidelijk maken waar onze rode lijnen liggen. ArcelorMittal investeert hier 1,1 miljard euro in de groenste staaloven ter wereld: dan moeten we er ook voor zorgen dat ons groene staal niet wordt weggeconcurreerd door vuil staal uit China. Europa moet zijn macht als grootste handelsblok ter wereld meer uitspelen.»

HUMO 6 mei: uw regering bereikt een felbevochten loonakkoord. De lonen mogen met hoogstens 0,4 procent stijgen, maar bedrijven kunnen wel een consumptiecheque van 500 euro geven. De vakbonden en socialisten zijn ontgoocheld.

DE CROO «We wilden mensen laten delen in de vruchten van onze welvaart, maar zonder de competitiviteit van de bedrijven in gevaar te brengen. Ik vind het een evenwichtige deal, want we hebben voor het eerst in vijftien jaar ook beslist om de minimumlonen te verhogen. Dat was niet populair bij de werkgevers, na de zware periode waar ze uit zijn gekomen, maar de mensen die voor zulke lage lonen werken, verdienen die verhoging. Uiteindelijk hebben ook de socialisten het akkoord verdedigd.»

HUMO Het wringt toch dat de ‘helden van de crisis’ tevreden moeten zijn met een peulschil. Bovendien vinden sectoren als de zorg, transport en kinderopvang geen volk meer. Is het niet logisch om hen meer te betalen?

DE CROO «Die verhoging van 0,4 procent komt boven op de index. De energieprijzen stijgen en het leven wordt duurder, maar door de indexaanpassingen stijgen de lonen mee. In het buitenland is dat niet het geval. De vorige regering heeft er ook voor gezorgd dat mensen netto meer overhouden, en in de zorg hebben we honderden miljoenen extra geïnvesteerd om de sector aantrekkelijker te maken en zorgverleners beter te ondersteunen.

»Maar onze economie gaat de goede kant uit, hoor. Er zijn voor het eerst meer dan vijf miljoen mensen aan de slag, 67.000 meer dan vóór de pandemie.»

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Juni

HUMO Op 5 juni bereiken de G7 een akkoord over een wereldwijde minimum-vennootschapsbelasting van 15 procent. Volstaat dat?

DE CROO «Het is een belangrijke stap, na jaren onderhandelen tussen meer dan honderd landen. Sommige landen, zoals Ierland, waren ertegen omdat ze hun status als fiscaal paradijs willen behouden. Daardoor is het ‘maar’ 15 procent geworden, maar dat is wel tien keer meer dan wat sommige bedrijven nu betalen. Het is onhoudbaar dat multinationals geen belastingen betalen, terwijl een kmo daar niet aan kan ontsnappen.»

HUMO 11 juni: bij de werken aan de Oosterweelverbinding worden grote hoeveelheden PFOS aangetroffen, afkomstig van chemiereus 3M. Minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) verrast de Vlaamse regering door in het parlement te pleiten voor een onderzoekscommissie.

DE CROO «In míjn regering is de regel dat je gevoelige beslissingen eerst bespreekt: in een ploeg wil je niet verrast worden door zaken die impact kunnen hebben op ministers of oud-ministers. Het is wel logisch dat je de vervuiling onderzoekt en het bedrijf voor zijn verantwoordelijkheid plaatst.»

HUMO 20 juni: Jürgen Conings wordt dood aangetroffen in het Dilserbos. Een maand eerder heeft de geradicaliseerde militair, die doodsbedreigingen uitte tegen virologen, zware wapens gestolen uit een legerkazerne. Marc Van Ranst, die is ondergedoken, haalt opgelucht adem.

DE CROO «Dat was een zenuwslopende periode, niet alleen voor sommige virologen, maar ook voor veel Limburgers, die zich niet meer veilig voelden. Helaas bracht het ook een trein van desinformatie, leugens en complottheorieën op gang. Sommige mensen geloven nog altijd dat Jürgen Conings is vermoord, wat krankzinnig is. Dat die man met zulke wapens kon vertrekken, hoewel hij eerder werd geschorst, toonde aan dat bepaalde procedures bij Defensie tekortschoten. Minister Ludivine Dedonder (PS, red.) heeft daar een mouw aan gepast.»

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Juli

HUMO Op 11 juli wint Italië het EK voetbal na strafschoppen tegen Engeland. Had er meer in gezeten voor België?

DE CROO «Italië speelde het mooiste voetbal en had de meeste passie. Aan de manier waarop ze het volkslied zongen, kon je zien: die willen elke tegenstander opeten. België had vooral pech met blessures. Kevin De Bruyne speelde tegen Italië op één been. Toch hebben we weer enkele mooie matchen gezien. Ik zeg soms tegen mijn zonen dat ze van deze periode moeten genieten, want wij waren vroeger al blij als de Rode Duivels zich konden kwalificeren voor een toernooi. Het zelfvertrouwen dat deze generatie uitstraalt, is een wereld van verschil met de underdogmentaliteit van vroeger.»

HUMO 15 juli: Wallonië wordt getroffen door de ergste overstromingen sinds mensenheugenis. Er vallen 41 doden, mensen zitten vijftien uur op hun dak. Achteraf blijkt dat de overheid te laks heeft gereageerd op de waarschuwingen, net als bij de pandemie en de bankencrisis.

DE CROO «Die waterbom was ongezien, niemand had een ramp van die omvang verwacht, ook onze buurlanden niet. Maar we moeten hier wel lessen uit trekken. Onze waarschuwingssystemen moeten sneller werken, want we zullen nog extreme fenomenen meemaken. In Vlaanderen scheuren nu al huizen omdat de grond eronder is uitgedroogd.

»We moeten ons erop voorbereiden dat we de komende decennia vaker met crisissituaties geconfronteerd zullen worden: klimaatrampen, nieuwe pandemieën, cyberaanvallen met fysieke gevolgen…»

null Beeld Eric de Mildt
Beeld Eric de Mildt

HUMO Op die twee wereld-oorlogen na was de 20ste eeuw dan zo slecht nog niet?

DE CROO (lacht) «We hebben intussen al 76 jaar geen oorlog meer gehad, wat in de Europese geschiedenis uitzonderlijk lang is. Mensen vinden die vrede evident, maar het is dé grote verdienste van het Europese project.»

HUMO 19 juli: de PS en Ecolo dreigen uit de regering te stappen als er één dode valt onder de honderden sans-papiers die al twee maanden in hongerstaking zijn.

DE CROO «Zo’n hongerstaking trekt je als politicus uit elkaar. Je wilt dat mensen de regels respecteren en niet beloond worden voor chantage, maar je kunt niet blind blijven voor het menselijke leed. Gelukkig is Sammy Mahdi (CD&V-staatssecretaris voor Asiel en Migratie, red.) erin geslaagd de situatie te beheersen.»

HUMO 23 juli: in Tokio gaan de Olympische Spelen van start met heel strikte coronamaatregelen. België pakt zeven medailles.

DE CROO «Ik ben onze delegatie, met Nina Derwael, gaan uitwuiven op de luchthaven. Iedereen voorspelde dat zij goud zou pakken, alsof dat evident was. Hetzelfde voor Nafi Thiam. De druk moet bijna onmenselijk geweest zijn. Ze hebben er vijf jaar alles voor opgeofferd, de hele natie rekent op hen en dan moet je het maar doen, wetende dat elk detail fataal kan zijn. Ik heb daar eindeloos veel bewondering voor. Aan de tranen van Nafi zag je ook hoe hard ze onder de druk heeft geleden. Ik heb evenzeer genoten van de rock-’n-rollspirit van de hockeymannen: ‘Zilver in Rio? Bon, dan pakken we goud in Tokio.’»

Jurgen Conings in legeruniform. Beeld RV
Jurgen Conings in legeruniform.Beeld RV

Augustus

HUMO Klopt het dat u tijdens de zomervakantie thuis een barbecue hebt gegeven voor de voltallige regering?

DE CROO «Ja, ik had een weddenschap verloren tegen Frank Vandenbroucke (Vooruit-minister van Volksgezondheid, red.). Hij had voorspeld dat de ziekenhuiscijfers in mei onder een bepaalde drempel zouden zakken. Ik zei: ‘Als dát gebeurt, geef ik een barbecue voor de hele regering.’ Op een vrijdagavond, na de laatste ministerraad voor de zomer, zijn we naar mij thuis gereden.»

HUMO Wat moeten we ons daarbij voorstellen? Worstjes draaien met Petra De Sutter? Thomas Dermine en Pierre-Yves Dermagne die arm in arm Franse chansons zingen? Of nog erger: Frank Vandenbroucke in korte broek?

DE CROO (lacht) «Niemand kwam in kostuum, maar Frank droeg géén korte broek. De kok was wel nerveus ‘omdat minister Vandenbroucke kwam’: hij wilde dat alles volgens de regels verliep. Maar het was fijn om eindelijk eens met onze jonge ploeg in een ontspannen sfeer samen te komen. Sinds de start van de regering hebben we maar één of twee keer fysiek vergaderd, de andere keren moest dat digitaal. Ik heb beloofd om elk jaar zo’n barbecue te geven.»

HUMO 5 augustus: Frankrijk voert de coronapas in voor de horeca. U verzet zich tegen ‘de pasjesmaatschappij’, maar plooit twee maanden later toch. Heeft Frank Vandenbroucke u ervan overtuigd dat dat ‘een belachelijk argument’ was?

DE CROO «Ik wil geen samenleving waarin je voor alledaagse dingen een pasje moet tonen. Het Covid Safe Ticket diende om evenementen veilig te laten verlopen. Maar in de herfst werden we niet meer geconfronteerd met covid-19, maar met covid-21. De deltavariant was veel besmettelijker, waardoor we de beschermingsmuur moesten uitbreiden naar de horeca.»

HUMO 15 augustus: na een razendsnelle opmars heroveren de taliban de macht in Afghanistan. Westerse landen proberen zoveel mogelijk onderdanen te evacueren.

DE CROO «De Amerikanen hebben zich zwaar verkeken op de sterkte van de taliban en de zwakte van het Afghaanse leger. Zo werden mensen gedwongen om halsoverkop te vertrekken, met chaos tot gevolg. Het gaf ook een desastreus beeld van het Westen: we hadden de Afghanen twintig jaar geholpen en plots lieten we hen vallen. Dat zal ons nog lang achtervolgen.

»Samen met Ludivine Dedonder, Sophie Wilmès (MR-minister van Buitenlandse Zaken, red.) en Sammy Mahdi heb ik operatie Red Kite aangestuurd. Op een bepaald moment moesten we de beslissing nemen om de operatie te stoppen, ook al wisten we dat een aantal mensen zouden achterblijven. We hebben een bus door Kaboel gestuurd om mensen op te pikken, maar de tweede keer mislukte dat en ondertussen nam de terreurdreiging toe. Een paar uur na ons vertrek ontplofte er een gigantische bom bij de luchthaven, waar anders mensen op een Belgische vlucht gewacht zouden hebben.»

null Beeld BELGAIMAGE
Beeld BELGAIMAGE

September

HUMO 17 september: hoewel de experts het afraden, beslist de regering om de mondmaskerplicht af te schaffen, behalve op het openbaar vervoer, bij contactberoepen en in zorginstellingen. Een blunder?

DE CROO «Nee. Veel landen hebben hetzelfde gedaan, en Denemarken riep zelfs het einde van de pandemie uit. In onze ziekenhuizen was er nog geen vuiltje aan de lucht en de vaccinatiegraad lag heel hoog. Geen enkele expert waarschuwde toen voor een golf van deze omvang.»

HUMO 26 september: op een doldwaas WK wielrennen in Leuven pakt Julian Alaphilippe opnieuw de regenboogtrui. De Belgen blijven verdeeld achter.

DE CROO «Ik had zo uitgekeken naar het WK, maar ik heb het thuis in quarantaine moeten beleven. Gelukkig zag het er op tv ook fenomenaal uit. We hebben getoond dat we de bakermat van het wielrennen zijn. Die sfeer in en rond Leuven, daar praten de renners over tien jaar nog van.

»Julian Alaphilippe was de verdiende winnaar. De Belgen reden soms te overmoedig. In een nationale ploeg al die verschillende kopmannen op één lijn krijgen is blijkbaar niet evident.»

HUMO 29 september: een RTBF-documentaire brengt nieuwe onthullingen over het wijdverspreide gesjoemel in het Belgische voetbal. Minstens vijftien bestuurders en trainers hebben gefraudeerd en zich verrijkt.

DE CROO «‘Pano’ deed er vorige week nog een schep bovenop met de getuigenis van de kroongetuige (Dejan Veljkovic, red.). Bij de ploegen die ik volg, Anderlecht en AA Gent, heb ik moeite om nog drie spelers op te noemen, zó snel veranderen de namen. Kleine competities zijn doorverkoopcarrousels geworden waar buitenlandse geldschieters geld aan willen verdienen. Dat is een slechte zaak voor een sport die nog altijd heel veel jongeren aantrekt. Als we opnieuw een gouden generatie willen zien, moeten zij meer kansen krijgen.»

HUMO Waarom gaat uw regering er dan niet met de grove borstel door? Door het fiscale gunstregime af te schaffen had u 200 miljoen euro kunnen besparen, het werd maar 43 miljoen euro.

DE CROO «Het gunstregime gaat niet alleen over voetbal, maar geldt voor alle topsporters. Het doel was om investeringen in de jeugdwerking en de infrastructuur aan te moedigen, maar er waren uitwassen: sommige grootverdieners betaalden te weinig belastingen. We hebben nu een eerste stap gezet om dat te corrigeren. Maar de boodschap aan de voetbalwereld is duidelijk: clean up your shit

null Beeld BELGAIMAGE
Beeld BELGAIMAGE

Oktober

HUMO 3 oktober: in de Pandora Papers duiken 217 Belgen op die gebruikmaken van fiscale constructies in belastingparadijzen, zoals de families achter chemiebedrijf Solvay, ex-CEO van de VRT Paul Lembrechts en een rist Antwerpse diamantairs.

DE CROO «Ik ben altijd zeer kwaad als ik dat lees, omdat het zo onrechtvaardig is tegenover al wie het spel eerlijk speelt. Inzake fraudebestrijding heeft onze minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) enorme stappen gezet. Het net sluit zich steeds meer, veel geld vloeit naar België terug. Wat er uit die Papers voortkomt, leidt ook telkens tot vervolgingen en boetes.»

HUMO 3 oktober: Frances Haugen, een ex-manager bij Facebook, bewijst met een stapel documenten dat de gigant winst maken belangrijker vindt dan openbare veiligheid, omdat het controversiële berichten aanmoedigt.

DE CROO «Ik heb een halfuur met haar gesproken tijdens haar bezoek aan ons land. De sociale media destabiliseren onze maatschappij, omdat ze zoveel mensen op stang jagen. Het mechanisme erachter is verwerpelijk: het bevoordeelt boodschappen die haat en controverse zaaien. Daarom besteden sommigen daar ook zulke massieve bedragen aan. In de Europese top vijf van big spenders op Facebook en Instagram staan vier Vlaamse politici (Bart De Wever, Peter Mertens, Tom Van Grieken en Conner Rousseau, red.). Bij de uitgaven per partij staat de N-VA op één en Vlaams Belang op drie. Ooit zullen sommigen zich toch moeten verantwoorden voor de boodschappen die ze daar verspreiden.

»Facebook probeert wel om de verwerpelijkste praat eruit te halen, maar voor kleine talen gebeurt dat nauwelijks. Frances Haugen zei me dat Facebook heel voorzichtig is geworden in de VS, omdat de overheid haar tanden toont. Europa moet dat ook dringend doen. Facebook moet volledige transparantie geven over hoe de algoritmes werken en wie wat te zien krijgt.»

HUMO 12 oktober: uw regering bereikt een akkoord over de begroting, maar PS-voorzitter Paul Magnette schiet er meteen gaten in. De nachtarbeid in de e-commerce en de aanpak van langdurig zieken komen er niet, zegt hij.

DE CROO «De laatste uren van die onderhandelingen waren tumultueus, waardoor sommige partijvoorzitters achteraf stoom moesten aflaten. Zo’n akkoord met zeven maken is veel moeilijker dan met vier. Ik heb daar lessen uit getrokken.»

HUMO Welke dan? Volgens Paul Magnette deugt uw methode niet.

DE CROO «Ik ga sneller zaken op papier zetten, zodat niemand daar nog op kan terugkomen. Ik besef ook dat sommige partijen voor bepaalde thema’s iets meer tijd nodig hebben om hun partijtop mee te krijgen.»

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

November

HUMO Op 13 november eindigt de klimaatconferentie in Glasgow met een huilende voorzitter Alok Sharma, die zich excuseert voor het teleurstellende akkoord. Zelfs steenkool bannen blijkt niet haalbaar voor China en India.

DE CROO «Sommige grote landen hebben hun rol niet gespeeld, maar Europa deed dat wél door in blok voor 55 procent CO2-reductie tegen 2030 te gaan. Aangezien we maar verantwoordelijk zijn voor 7 procent van de wereldwijde uitstoot, heeft dat maar een klein effect. Maar met die hoge ambities ontwikkelen we ook technologische innovatie die we naar de rest van de wereld kunnen exporteren. Wij moeten landen als China, India en Australië meetrekken en hen ontmoedigen vervuilende producten te fabriceren.»

HUMO Anuna De Wever vindt dat België veel te weinig doet.

DE CROO «Het verschil tussen Anuna en mij is dat ik geloof in vooruitgang en technologie. Zelfs als we de uitstoot in ons land tot nul herleiden, lost dat het probleem niet op. Onze technologie kan dat wél. We zijn één van de wereldleiders in windmolens op zee, onze bedrijven bouwen die overal. Het klopt wel dat het in België nog niet is uitgeklaard welke regio welke inspanningen moet doen, maar binnen Europa is dat evenmin afgeklopt.»

HUMO Ondertussen spendeert uw ‘groenste regering ooit’ jaarlijks nog 13 miljard euro aan subsidies voor fossiele brandstoffen, waaronder 50 miljoen euro voor steenkool en 600 miljoen euro voor de luchtvaartsector.

DE CROO «We voeren wel een taks op vliegtuigtickets in en bouwen de fiscale voordelen voor professionele diesel geleidelijk af. Ook de tankkaarten en fiscale voordelen voor vervuilende bedrijfswagens zullen verminderen, omdat we ons wagenpark versneld vergroenen. De groene transitie is ingezet, maar ik pas voor een brutale afbraakpolitiek.»

HUMO 16 november: de PS komt terug op een akkoord over de verplichte vaccinatie in de zorg, die volgens Paul Magnette dient vervangen door een algemene vaccinatieplicht. U bent ertegen, als één van de weinigen in uw regering. Driekwart van de Vlamingen is voor.

DE CROO «De verplichte vaccinatie in de zorg kómt er, dat akkoord is gesloten. Over een algemene verplichting heb ik nog altijd mijn twijfels, ik geloof meer in mensen proberen te overtuigen. Maar we zien hoe belangrijk het is dat iedereen zich laat vaccineren, dus hebben we het coronacommissariaat gevraagd om te onderzoeken hoe we het best een maximale vaccinatie halen. Als men met goede argumenten komt, ben ik te overtuigen. Maar je moet ook rekening houden met de juridische en ethische aspecten. Over zoiets fundamenteels moet je een parlementair debat houden.»

HUMO Klopt het dat u afgelopen zomer een vaccinatieronde in Brussel hebt gevolgd?

DE CROO «Ja, wij pushten de verantwoordelijken constant om mensen van deur tot deur te overtuigen. Ik wilde dat eens van dichtbij meemaken en begon eraan met het idee: ik zal eens laten zien hoe het moet. Maar mijn zelfvertrouwen kreeg daar toch een deukje. Ik kon de argumenten van de twijfelaars weerleggen, maar als ik hen uitnodigde om mee naar het vaccinatiebusje te stappen, wilden de meesten er toch nog eens over nadenken.»

HUMO Op 21 november betogen 35.000 mensen tegen de coronamaatregelen. Een minderheid wordt gewelddadig, net als bij de La Boum-feestjes in het voorjaar.

DE CROO «Een lockdown waarin je mensen beperkingen oplegt en verbiedt om met elkaar in contact te komen, is een ideale voedingsbodem voor polarisering. En die wordt politiek uitgebuit door extreemrechts. Het is haarfijn blootgelegd dat Schild & Vrienden en Vlaams Belang achter die betoging zaten. Zij zijn zogezegd voor law-and-order, maar gebruiken geweld tegen onschuldige politiemensen. Het OCAD waarschuwt al jaren voor een toenemende fysieke dreiging uit die hoek.»

HUMO Op 26 november krijgt K3 met Julia Boschman weer een Nederlandse blondine.

DE CROO «Dat heb ik niet gevolgd. Ons favoriete gezinsprogramma is ‘De code van Coppens’ op VTM. Mijn oudste zoon is ook gebiologeerd door formule 1, maar tijdens het laatste duel tussen Lewis Hamilton en Max Verstappen heb ik besloten dat dat nog erger is dan politiek. Dat heeft niks meer met sport te maken.»

HUMO Aha, een diep ontgoochelde Hamilton-fan!

DE CROO «Mijn zoon was eventjes ontroostbaar, ja (lacht)

HUMO 27 november: voor de kust van Calais verdrinken 27 migranten, het dodelijkste incident op het Kanaal tot nog toe. Het aantal bootjes is in drie jaar tijd vertienvoudigd.

DE CROO «Dat is echt dramatisch. We moeten alles doen om de criminele netwerken aan te pakken die mensen de dood injagen. Gelukkig heeft Europa snel ingegrepen: Frontex patrouilleert nu ook op het Kanaal en wij speuren met infraroodcamera’s de zee af.»

null Beeld Monasse Thierry/ANDBZ/ABACA
Beeld Monasse Thierry/ANDBZ/ABACA

December

HUMO 3 december: na ‘het ergste Overlegcomité ooit’ worden de corona-maatregelen voor de derde week op rij aangescherpt. Achteraf spreekt minister Frank Vandenbroucke zijn teleurstelling uit, Vooruit-voorzitter Conner Rousseau zegt dat er ‘geen draagvlak is voor deze shitshow’ en zelfs Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert gewaagt van een ‘schabouwelijk schouwspel’. Daar sta je dan als premier.

DE CROO «Dat was niet fijn. Het heeft zwaar gekletterd, maar als je een beslissing neemt, moet je die loyaal uitdragen, anders kun je niet werken. Dat heb ik Frank ook gezegd. Maar ik aanvaard wel dat we dat pakket beter de eerste keer al hadden beslist, in plaats van in drie stappen te verstrengen.»

HUMO In november durfden jullie dat niet, na alle dure eden over het rijk der vrijheid?

DE CROO «Het was voor iedereen moeilijk om plots van overtuiging te veranderen. We geloofden dat de vaccinatie volstond als uitweg uit de crisis. Ook de experts. Op de eerste vergaderingen waren hun adviezen nog niet zo verregaand. Maar door de hogere besmettelijkheid van de deltavariant bleek dat we naast de vaccinaties ook mondmaskers, gedragsveranderingen, thuiswerk en CST’s nodig hadden. Als de situatie zo snel verandert, moet je snel schakelen, maar dat is moeilijk met ons Belgische overlegmodel.»

HUMO Hoe ziet u het volgend jaar evolueren?

DE CROO «De komende twee, drie jaar zullen we nieuwe golven en varianten krijgen, maar wellicht worden die steeds minder hevig. We zullen in ieder geval nog een tijd met dit virus moeten leven.»

HUMO Haast iedereen pleit voor een coronabarometer.

DE CROO «We moeten inderdaad met drempels werken, zodat mensen weten: ‘Als er zoveel ziekenhuisopnames zijn, krijgen we die maatregelen.’ In de ziekenhuizen moeten we op piekmomenten meer mensen kunnen opvangen zonder dat de reguliere zorg in het gedrang komt. De vaccinatiecentra zullen we permanent moeten maken, zodat ze ook kunnen functioneren als testcentra die de huisartsen kunnen ontlasten. En er is dringend een ventilatieplan nodig, zodat de scholen op een veilige manier kunnen openblijven.»

HUMO Op 7 december neemt Angela Merkel afscheid na zestien jaar als bondskanselier van Duitsland.

DE CROO «Angela Merkel heeft op moeilijke momenten een grote menselijkheid getoond. Ze heeft een sleutelrol gespeeld in de beheersing van de grote crisissen van deze eeuw, door meer mensen op te vangen en Europese lidstaten de mogelijkheid te geven om meer schulden te maken. Ik onthoud ook haar gevoel voor humor. Tijdens dode momenten op een zitting van de Europese Raad ging iedereen rond haar zitten en dan vertelde zij grappen en anekdotes uit het verleden.»

HUMO 8 december: in een brief laat Engie weten dat het te laat is om de jongste twee kerncentrales nog open te houden. Daarmee lijkt de discussie over de kernuitstap beslecht. Toch blijft MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez de regering met grof geschut bestoken.

DE CROO «Het verbaast me dat die brief voor sommigen blijkbaar nog een verrassing was. De kernuitstap werd bevestigd door deze regering én de vorige, met een safety option: als de veiling voor de vervangcapaciteit een fiasco zou worden, of als Europa dat scenario zou afkeuren, konden we de twee jongste kerncentrales openhouden. Tinne Van der Straeten (Groen-minister van Energie, red.) heeft dat dossier goed aangepakt. We bespreken het nu binnen de regering.»

HUMO Ter vervanging van de kerncentrales gaat de regering Engie 200 miljoen euro subsidies per jaar geven voor vervuilende gascentrales, terwijl gas almaar duurder wordt en mensen straks thuis van de gasverwarming af moeten. Hoe legt u dat uit?

DE CROO «Jaren geleden is al beslist om minstens vijf van de zeven kerncentrales te sluiten wegens te oud. Daarvoor heb je tijdelijk vervangende gascapaciteit nodig. Zo laat je toe dat er ook meer hernieuwbare energie op de markt komt.»

HUMO Deze regering zou op een andere manier aan politiek doen, maar lijkt steeds meer op een kibbelkabinet. Waarom grijpt u niet vaker in?

DE CROO «U moet een onderscheid maken tussen de regering en het spektakel van buitenaf. Ik zat ook in de vorige regering, en het verschil met mijn ploeg is immens. Wij gaan heel respectvol met elkaar om. Soms is er een moeilijk moment, maar onze beslissingen wegen veel zwaarder.»

HUMO Maar wat met de beloofde hervormingen? De PS zwaait met veto’s over de pensioenen en de arbeidsmarkt, en met Bouchez aan het hoofd van de MR lijkt de fiscale hervorming van minister Van Peteghem nu al ten dode opgeschreven.

DE CROO «Ik zou liever hebben dat de partijvoorzitters zich wat minder profileren. De regering heeft sereniteit nodig, maar dat geruis zal me niet tegenhouden om met deze ploeg te doen waar ik in geloof.»

HUMO Dus de geruchten om de MR in te ruilen voor CDH…

DE CROO (afgemeten) «Deze ploeg gaat door.»

‘Ooit zullen de N-VA en Vlaams Belang zich toch moeten verantwoorden voor de boodschappen die ze op Facebook en Instagram verspreiden.’ Beeld Saskia Vanderstichele
‘Ooit zullen de N-VA en Vlaams Belang zich toch moeten verantwoorden voor de boodschappen die ze op Facebook en Instagram verspreiden.’Beeld Saskia Vanderstichele

HUMO Was dit nu het zwaarste jaar uit uw carrière?

DE CROO «Op menselijk vlak wel. Ik heb te veel drama’s gezien: in de ziekenhuizen, bij de overstromingen, in Afghanistan. Maar er was ook hoop. Met de vaccinatiecampagne hebben we onszelf overtroffen. Alle vrijwilligers hebben fantastisch werk geleverd om ons uit die ellende te bevrijden. We zijn een vrij individualistisch volk, maar daar hebben we toch getoond dat we kunnen samenwerken. Mensen lieten die spuiten niet alleen voor zichzelf zetten, maar ook om anderen te beschermen.»

HUMO Was er een moment waarop de persoonlijke aanvallen u te veel werden?

DE CROO «Soms was het heel hard, maar dan sleurden mijn vrouw en onze twee zonen me erdoor. Ze bieden een luisterend oor en trekken me met mijn voeten op de grond. Na een bijeenkomst van het Overlegcomité vragen mijn zonen altijd: ‘En papa, wat hebben jullie beslist?’ Dan leg ik hun dat uit en zeggen ze: ‘Ah, dat is wat Marc Van Ranst gisteren al heeft gezegd!’ (lacht) Dat volstaat om het te relativeren.»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234