null Beeld

Primus van de basklas: Belgische bassisten kloppen op eigen borst

Het belangrijkste lid van een rockband is de bassist. Dat beweren tenminste enkele Amerikaanse wetenschappers, die dat onderzocht hebben omdat nu eenmaal niet iederéén een middel tegen hongersnood kan uitvinden. We legden hun conclusie voor aan enkele bekende Belgische bassisten. ‘Lezen er vrouwen mee? Schrijf dan maar op dat het klopt.’

'Ik wilde eigenlijk gitaar spelen, maar dat deed mijn broer al'

‘Hoeveel bassisten heb je nodig om een lamp te vervangen? Eén, maar er moet wel een gitarist in de buurt zijn om te tonen hoe het moet.’ Het is maar één van de vele bassistenmoppen die je vindt op het internet. Enkele onderzoekers van de Amerikaanse Duke University hebben het beeld van de domme, volgzame bassist echter bijgesteld: zij bestudeerden de reactie van de hersenen op hoge en lage tonen, en stelden vast dat het brein een verandering in de bassen beter opmerkt. Vandaar ook dat mensen spontaan meetikken op het ritme van de bas. En vandaar dat de bassist volgens hen het belangrijkste element van een band is.

Simon Casier (Balthazar) «Dat vind ik toch overdreven. Muziek is de optelsom van álle muzikanten. Het klopt wel dat de puzzel uit elkaar zou vallen als je de bas weghaalt. De bas is tegelijk ritmisch én melodisch. Als de bassist een verkeerde noot speelt, zal iedereen dat ook opmerken. Een gitarist kun je gemakkelijker missen. Toen ik op het conservatorium zat en niet naar de les kon, moest ik altijd voor een vervanger zorgen. Terwijl de gitaristen zonder problemen konden brossen.»

Lies Lorquet (Mintzkov) «Je hebt de macht om te bepalen hoe een nummer klinkt. Met een baslijn kun je alle andere partijen laten samenkomen.»

HUMO Heb je daarom voor de bas gekozen?

Lorquet «Nee, mijn eerste instrument was een gitaar. Maar toen we met Mintzkov Luna begonnen, hadden we te veel gitaristen, en ik was de enige die thuis een bas had liggen. Dus ben ik maar de bassist geworden (lacht).»

HUMO Hoe ben jij bassist geworden, Alan?

Alan Gevaert (dEUS, Trixie Whitley) «Ook toevallig, eigenlijk. Ik zong, drumde en speelde gitaar in verschillende bandjes. Tot ik rond mijn 18de een telefoontje kreeg van Kuruki, een Gentse groep die net een hit had gescoord met ‘Crocodile Tears’. Zij vroegen of ik niet bij hen wou bassen. Rembert De Smet zaliger, de zanger van 2 Belgen, vroeg me even later hetzelfde. En zo werd ik geleidelijk aan bassist. Ik speelde daarna bij Arno, Chris Whitley, zijn dochter Trixie Whitley, dEUS en nog vele andere groepen. Zolang ik de muziek maar goed vond.»

HUMO Paul McCartney was aanvankelijk niet blij dat hij bij The Beatles bas moest spelen. In zijn woorden: ‘De bassist is gewoonlijk de dikkerd achteraan het podium.’

Monsieur Paul (Triggerfinger) «Als je vroeger, en ik heb het nu over veertig jaar geleden, met je vrienden een band oprichtte, dan deelde je die als volgt in: de kerel met het meeste talent werd sologitarist. De iets minder vaardige muzikant werd slaggitarist. Drummers, tja, dat is een soort apart. En dan had je nog één vriend over: die werd dan maar bassist.»

undefined

null Beeld

HUMO Jij werd gitarist.

Monsieur Paul «Inderdaad. Bij allerlei Franse en Belgische bands, zoals Beverly Jo Scott en The Wolf Banes. Dat veranderde pas zo’n dertien jaar geleden, toen de drie heren van Triggerfinger mij vroegen of ze mijn opnamestudio mochten gebruiken. Geld hadden ze niet, maar dat kon me niet schelen, want ik was fan. Een week later stonden Ruben Block en Mario Goossens in mijn studio, zonder bassist. Ik dacht: ‘Fuck, daar gaan onze plannen.’ Maar Ruben vroeg me of ik het niet zag zitten om bas te spelen. Ik zei toen: ‘Luister, ik ben een gitarist, ik heb nog maar nauwelijks een basgitaar aangeraakt.’ Waarop hij antwoordde: ‘Dat is precies wat wij zoeken: iemand die niet als een klassieke bassist denkt.’»

HUMO Wie zijn voor jullie goede bassisten?

Gevaert «Ik heb heel veel respect voor wijlen Mick Karn, de bassist van Japan. Als jong manneke ben ik zelfs eens de boot opgesprongen om in een klein Londens atelier exact dezelfde fretloze bas als die van Karn te gaan kopen. Hij was een specialist in melodieuze baspartijen. Vaak schreef hij een eigen minicompositie binnen een nummer, zonder het geheel te verstoren. Creatief zijn én ondersteunen: ik vind dat inspirerend. Ik probeer altijd iets van mezelf in een nummer te steken, maar blijf wel altijd aan de song denken. Als een bassist te veel op de voorgrond wil komen, komt dat de muziek niet ten goede. Om ter snelst of om ter stoerst, dat is geen bas voor mij.»

Monsieur Paul «Lemmy Kilmister van Motörhead, die ooit zei dat hij een gitarist is die op een basgitaar speelt. Hij veegde zijn voeten aan alle regels en baste zoals hij dat wou, punt. John Entwistle van The Who deed dat ook, net als Larry Graham van Sly & The Family Stone. Je hoeft het zelfs niet zo ver te zoeken: Rinus Gerritsen van Golden Earring heeft een instant herkenbare megamonstersound. Hij bepaalt 90 procent van het geluid van de groep. Na twee noten kun je die bassisten eruit halen. Dus dat is ook mijn doel: mijn eigen stempel drukken.»

undefined

null Beeld

Lorquet «Ik kijk op naar Kim Deal van de Pixies of Krist Novoselic van Nirvana. Zij speelden heel melodieus en stonden ook op de voorgrond, maar ze bleven wel de verbinding leggen tussen het ritme en de melodie. Soms met slechts één of twee perfect geplaatste noten. Meer hoeft dat niet te zijn.»

Casier «Flea van de Red Hot Chili Peppers. Het is dankzij hem dat ik bassist ben geworden. Ik wou eigenlijk gitaar spelen, maar dat deed mijn broer al, en ik kon moeilijk hetzelfde doen, hè (lacht). Ik was 11, ‘Californication’ was net uit, en Flea was zo zot en cool dat ik voor de bas heb gekozen.»

HUMO En heb je leren slappen, zoals hij?

Casier «Natuurlijk, ik deed niets anders! Pas toen ik ouder werd, heb ik geleerd om niet altijd alles te tonen wat ik kan. Nu haal ik voldoening uit het dienen van een groep. Het is de max om met één welgeplaatste noot een grote impact op een song te hebben. Ik zie mezelf ook steeds minder als een bassist en meer als een muzikant. Ik heb altijd al gitaar, keyboard en drums gespeeld en ik vind het interessant om eens van instrument te wisselen.»

HUMO Bij je soloproject Zimmerman staat er niet eens een bassist op het podium.

Casier «Ik vind dat wel grappig. De meeste nummers van de Zimmerman-plaat heb ik ook op gitaar geschreven, dus was het maar logisch dat ik ze zo ook live zou brengen.»

HUMO Worden bassisten voldoende naar waarde geschat?

Gevaert «Nu meer dan in de jaren 60 en 70. Bij Motown-artiesten als Marvin Gaye stonden ze meestal in de schaduw, ook al deden ze fantastische dingen. Hun naam stond vaak niet eens bij de credits. Vandaag is dat beter, al worden we nog steeds onderschat. In de muziek gaat het natuurlijk om het collectief, zelfs in een band als The Police, maar de baspartijen vormen wel de vloer van een nummer. Die kun je niet zomaar wegnemen.»

Monsieur Paul «Toen ik de omschakeling maakte, besefte ik heel snel dat bassen moeilijk is. Als bassist kun je geen enkele foute noot spelen of iedereen heeft het gehoord. Terwijl sommige fans het als een degradatie zagen: ‘Jij kunt beter dan gewoon een beetje bas spelen.’ Zo zie ik dat niet. Zeker niet als je samenspeelt met twee meesterlijke muzikanten. Bij Triggerfinger draait het allemaal rond chemie. Als wij jammen, dan groovet het. Ik kan dat fysiek niet missen. In ons trio is elke schakel even belangrijk.»

HUMO Dus die wetenschappers hebben een beetje overdreven?

Monsieur Paul «Elk bandlid doet ertoe. Maar voor de dames mag je gerust noteren: bassisten, die zijn toch een tikkeltje belangrijker.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234