Prison Island Bastøy

Wie graag eens een moord, een
ramkraak of een zedendelict had gepleegd maar opziet tegen een mogelijk
verblijf in de cel, trekt het best naar Noorwegen.

Daar is de kans namelijk reëel dat u, mocht u
onverhoopt in de kraag worden gevat, op het paradijselijke gevangeniseilandje
terechtkomt waarover Canvas vanavond laat een Nederlandse documentaire
uitzendt. Bastøy heet het, en in totaal lopen er zo'n hondervijftig moordenaars,
verkrachters, fraudeurs en bendeleiders vrij rond.

Michel Kapteijns (maker) «De eerste keer dat ik met mijn
producer naar Bastøy trok, raakte ik op de ferry aan de praat met de kapitein
die even tevoren nog onze paspoorten had gecontroleerd. Die man bleek een
gevangene te zijn! 'Welkom op Bastøy,' zei hij toen we waren aangemeerd en hij
de loopplank voor ons had uitgelegd, 'probably the best prison in the
world.'
Nou, die 'probably' had hij wel mogen weglaten. Op Bastøy wonen de gevangenen namelijk in
mooie vrijstaande houten huisjes, met uitzicht op zee. Ze telen er hun eigen
groenten en slachten er hun eigen vee, en ze hebben ook tal van
ontspanningsmogelijkheden: ze kunnen tennissen, vissen, barbecuen, skiën... En
de bewakers dragen geen wapens, terwijl de gevangenen rustig met keukenmessen,
kettingzagen en hakbijlen aan de slag mogen.»

HUMO Ja, ik las ergens over een vent die veroordeeld
was omdat hij zijn ouders in mootjes had gezaagd met een kettingzaag, en die op
Bastøy vrijelijk een kettingzaag ter beschikking krijgt om voor brandhout te
zorgen.

Kapteijns «Dat klopt. Maar in de dertien jaar dat de
gevangenis nu bestaat, is nog geen enkele bewaker aangevallen.»

HUMO Oké, maar moet zo'n gek dan niet in de eerste
plaats gestraft worden?

Kapteijns «Hij wórdt ook gestraft: Bastøy blijft een
gevangenis. Die mannen mogen niet weg, hè. Bovendien heeft een groot deel van
de gevangenen eerder al enkele jaren in een gesloten gevangenis gezeten.

»Ik
ben absoluut een voorstander van een project zoals dat op Bastøy. In een
reguliere gevangenis zet men ontslagen gevangenen zonder boe of ba weer op
straat - ze krijgen hoogstens een kaartje voor de bus - maar op Bastøy werkt
men intensief aan resocialisatie. Die mannen krijgen bijvoorbeeld een cursus
verantwoordelijk vaderschap, waarvoor ook hun partner en kinderen naar het
eiland worden gevaren. Wie zou jij als buurman willen hebben: een kerel die
vijf jaar in een vochtige betonnen cel zonder al te veel daglicht heeft
gezeten, of een vent die diezelfde tijd op een prachtig eiland heeft leren
omgaan met zichzelf en met andere mensen?»

HUMO Die laatste, zou ik zeggen. Maar is er ooit
onderzoek gedaan naar het recidivepercentage van ex-Bastøy-bewoners?

Kapteijns «Ja: de universiteit van Oslo heeft een studie
gepubliceerd waaruit blijkt dat de gemiddelde recidive in Noorwegen tussen de
zestig en zeventig procent ligt, afhankelijk van hoe je meet. Bastøy heeft een
recidivecijfer van minder dan dertig procent.

»Met
andere woorden: Bastøy voorkomt ontzettend veel maatschappelijk- en
slachtofferleed. En daar gaat het uiteindelijk toch allemaal om?»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234