Publiek Geheim: Sven Speybrouck

De laatste keer dat Sven Speybrouck een teken van leven gaf, hield Frieda de 'Laatste Show'-sofa nog warm, en kwam Sven wekelijks een hoofdstuk toevoegen aan zijn Encylopedie van de Interessante Kennis (meest interessante weetje: honden doen het niet op z'n hondjes). Maar kijk eens wie we hier hebben?

Jawel, het is 'm wel degelijk, en hij komt ons alles vertellen over zijn nieuwe betrekking als presentator/gids/interviewer van 'Publiek Geheim', een door Canvas bedachte en geproduceerde documentairereeks (Woestijnvis leende Sven aan Canvas uit) waarin de geschiedenis uit de doeken wordt gedaan van weinig bekende maar des te interessantere historische Belgische plekken en monumenten.

De meerpaal van de Red Star Line-rederij op het Antwerpse Eilandje bijvoorbeeld, of de bunker in het Naamse Brûly-de-Pesche waar het populaire Canvas-gezicht Adolf Hitler nog verbleven heeft tijdens de oorlog.

Sven Speybrouck «Vóór 'Publiek geheim' wist ik wel dat er ergens in België een bunker stond waarin Hitler nog een tijd verbleven had, maar ik wist niet waar. En van de Red Star Line had ik ook al wel eens gehoord, maar die meerpaal in Antwerpen kende ik niet. Terwijl het eigenlijk toch een bekend monument zou moeten zijn: tussen 1837 en 1935 zijn er duizend Belgen met de Red Star Line naar de Verenigde Staten geëmigreerd.

»We zijn trouwens ook op Ellis Island gaan filmen, voor de kust van New York, waar de immigranten werden ingecheckt voor ze het land in mochten. Ze hebben daar nog de passagierslijsten liggen van alle schepen die daar toen zijn aangemeerd, allemaal mooi in computerbestanden opgeslagen. Heel simpel: je tikt je familienaam in en je ziet meteen hoeveel Speybroucks er gepasseerd zijn.»

HUMO En?

Speybrouck «In de juiste spelling waren dat er drie. En mét spelfouten - allemaal perfect te verklaren - een twaalftal. Zo ben ik dus te weten gekomen dat ik een rijke oom in Amerika heb, net zoals in de stripverhalen. Helaas woonde die mens nogal ver van waar wij zijn gaan filmen, en zijn we hem niet met een bezoekje gaan vereren. Maar ik heb zijn gegevens, dus wie weet ga ik er ooit wel eens langs.

»We zijn wel gaan kijken in Moline, een klein stadje in de staat Illinois: daar zijn veel Vlamingen indertijd terecht gekomen vanwege de grote John Deere-fabriek, waar ze maaidorsers en tractoren maken. Nogal hallucinant: ik sta daar op de trappen van een katholiek kerkje te wachten tot de mis gedaan is, en word dan plots in plat Oost-Vlaams aangesproken door de ouderdomsdeken van de Vlaamse gemeenschap ginder, één van de weinigen die nog in het 'moederland' geboren is.

»Die mens rijdt dus echt waar rond met de nummerplaat 'WAFFLE1', naar de Belgian waffles (lacht). En trots dat hij daarop is! Elke eerste zaterdag van de maand organiseert de Vlaamse gemeenschap van Moline ook een wafelenbak van Neroïaanse allure, in een parochiezaal waar op de muren 'k Zie zo gere mijn duivenkot' geschilderd staat (lacht). En overal hangen foto's van pater Damiaan, Bobbejaan Schoepen en Boudewijn en Fabiola

HUMO Toen ik je gisteren aan de telefoon had, zei je: 'Bij de VRT willen ze het artikel zeker nog nalezen voor het gepubliceerd wordt, want er zit ook een collaboratieverhaal in het programma'.

Speybrouck «Ja, in de tweede aflevering gaat het over de SS-school in Kwatrecht bij Wetteren. Dat was voor mij wellicht de grootste verrassing, dat de nazi's een leegstaand gebouw in Kwatrecht hadden geconfisqueerd om er Vlaamse jongens op te leiden voor een functie in het Derde Rijk.

»Twee jaar is die school maar open geweest: hij werd opgericht in '43, toen de Duitsers al op hun retour waren. Maar 't gaat dus wel degelijk over collaboratie, en dat ligt 65 jaar na datum nog altijd erg gevoelig.»

HUMO Laten we de lezers nog even warm maken voor de aflevering van vanavond. Die handelt over een publiek hegeim uit West-Vlaanderen: een ondergrondse bunker onder de Kemmelberg.

Speybrouck «Ja, een commandobunker van het Belgisch leger, dertig bij dertig meter, in het grootste geheim gebouwd tussen '52 en '56. De bedoeling was dat het Belgische leger vanuit die bunker geleid zou worden in geval van een oorlog met Rusland - de generale staf zou daar dan de bevelen van de NAVO uitvoeren.

»Elke NAVO-lidstaat had in die dagen trouwens zo'n bunker. Heel bizar wel is dat de Kemmelbunker niet meer gemoderniseerd is sinds 1978, 'omdat het geld op was', en er dus nog altijd in precies dezelfde staat bijligt als toen - 't is inmiddels een soort tijdscapsule geworden.»

HUMO Michel Wuyts heeft er weer een weetje bij!

Speybrouck «Ja, aan de voet van de Kemmelberg kunnen de renners de ingangspoort zien liggen - met een beetje geluk krijgen we 'm begin volgende maand ook op tijdens de live-uitzending van de Ronde van Vlaanderen te zien.»

HUMO Je bent ook de Oost-Duitse tegenhanger van de Kemmelbunker gaan bezoeken, in Kossa.

Speybrouck «Ja, dat was een veel beter beveiligde bunker, die veel ingenieuzer in mekaar stak, en ook tot het einde van de Koude Oorlog gemoderniseerd is. Als je ziet hoeveel geld daar in is gestoken, dat bewijst toch dat ze toen echt moeten gedacht hebben dat het bittere ernst was.»

HUMO Jij bent nog opgegroeid in de Koude Oorlog.

Speybrouck «Jaja, de tijd van 'De bom' van Doe Maar

HUMO Was jij bang dat de bom zou vallen?

Speybrouck «Ik persoonlijk niet zo, maar ik herinner me wel kinderen die op de speelplaats echt depressief rondliepen, 'want het kon elk moment gebeuren'. Weet je, ik had een oom wonen in Heule, West-Vlaanderen, en op twee straten van zijn huis was er vroeger een winkel met een grote tank in de voortuin: daar verkochten ze zowaar schuilkelders (lacht). Andere tijden!»

Canvas: Publiek Geheim

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234