Pukkelpop 2017: na de Nederwiet nu ook de Nederhop

Er is geen ontkennen meer aan: de Nederlandse hiphop floreert, ook bij ons. In de hitlijsten gooien Boef, Jebroer en anderen hoge ogen, en ook op het podium van Pukkelpop is de Hollandse posse in groten getale aanwezig. Maar waar komt de hiphophausse vandaan? We vroegen het aan enkele kenners en aan twee ervaringsdeskundigen die ook op Pukkelpop staan: Kraantje Pappie en Broederliefde.


Kraantje Pappie speelt op woensdag 16 augustus om 00.20u. in de Dance Hall, Broederliefde op zaterdag 19 augustus om 13.20u.

Boven de Moerdijk domineren de urban-artiesten al jaren hitlijsten, media én podia. Het aantal artiesten is groot, net als de verschei- denheid. In Amerika kennen diverse klanten als Macklemore, Solange, Chance The Rapper, Frank Ocean en Kendrick Lamar succes, en ook in Nederland is de staalkaart niet minder divers. Sociaal bevlogen jongens als Kempi en Fresku aan de ene kant, partyboys als Ronnie Flex (van wie onlangs het excellente ‘Remi’ verscheen) aan de andere. Iconen als De Jeugd van Tegenwoordig of Rico & Sticks (ooit Opgezwolle, nu als duo terug met de plaat ‘IZM’) rijgen de succes nog steeds aaneen terwijl nieuwkomers als Sevn Alias, Jebroer of de veelbesproken Boef minstens zo hard aan het komen zijn. Zelfs oervader Extince doet af en toe nog eens een podium aan.

Ook in Vlaanderen scoort de Nederlandse hiphop steeds beter. Jebroer met zijn nu al legendarische ‘Kind van de duivel’ bijvoorbeeld, een single die in de godvrezende delen van Nederland niet zonder gevolgen bleef. Sinds een kerk in het Zuid-Hollandse Ouddorp grote bezwaren maakte tegen een optreden van Jebroer, is de druk op organisatoren groot om optredens van Timothy Kimman, zoals hij echt heet, af te zeggen.

TIMOTHY KIMMAN «Als zelfs de Kerk doorheeft dat je bestaat als Nederlandse rapper, dan doe je iets goed. Weet je: eigenlijk vind ik al die heisa vooral vervelend, want mijn fans hebben niks uit te staan met al die oude regeltjes. Die willen gewoon knallen, net als ik.»

Sommige kerken, zoals in Hardinxveld-Giessendam, boden hem zelfs de helft van zijn gage. Niet om op te treden maar om weg te blijven uit de gemeente.

KIMMAN «Vervelend, want ik treed overal graag op. Het is ook helemaal niet zo dat ik met het geloof spot. Ik geef met die song alleen maar aan dat ik zélf niet zo’n lieverdje ben geweest. Dat mag toch wel, zeker?»

De zaak rond Jebroer geeft ook aan dat de Nederhop allang niet meer onder de radar van de mainstream vliegt. Maar hoe heeft het genre de afgelopen jaren eigenlijk zo’n hoge vlucht kunnen nemen? We vragen het aan twee kenners én aan twee van de Hollandse hoppers die naar Hasselt afzakken.


Nederland is woke

Kraantje Pappie – u mag ook gewoon Kraan of Crane zeggen – is Alex van der Zouwen. Zijn hiphop, die hij afkruidt met grime, dubstep of electronic dance music, is al sinds een tijdje populair in Vlaanderen.

ALEX VAN DER ZOUWEN «Ik heb inderdaad niet te klagen. Op mijn eerste plaat – vooral de single ‘Waar is Kraan?’ – kreeg ik een gigantische respons, en dit jaar heb ik ook al in de Ancienne Belgique gestaan. Ik herinner me trouwens dat ik je naar aanleiding daarvan al eens gesproken heb voor Humo, en toen zei ik al: ‘Nu gaat het echt helemaal lukken.’ En zie, een paar maanden later staan we op Pukkelpop (lacht hard)

HUMO Waarom is de Nederlandse hiphop nu zo groot geworden?

VAN DER ZOUWEN «Dat weet ik niet zo goed, ik ben geen expert. Maar ik heb wel het idee dat hiphop en alle andere urban-stijlen in Nederland meer ingeburgerd zijn. Waar je ook vandaan komt – ik kom bijvoorbeeld niet uit de Randstad, maar uit Groningen –, overal kun je tegenwoordig hiphop horen. Op scholen wordt die muziek van jongen tot jongen en meisje tot meisje doorgegeven, je kunt het horen op de radio en het is normaal om hiphop uit eigen land tegen te komen op festivals. En zeker niet alleen rapfeestjes, zoals Appelsap in Amsterdam. Nee: Broederliefde stond dit jaar zelfs op Pinkpop!»

Over Broederliefde, hét succesnummer van de Nederlandse hiphop vandaag, later meer. Eerst even ons licht opsteken bij Dave Vanderheijden, de man achter Hiphop In Je Smoel, een blog uit Rotterdam die al bijna twintig jaar bericht over all things Nederhop.

DAVE VANDERHEIJDEN «Je hebt tegenwoordig het begrip ‘woke’, dat aangeeft dat je beseft dat er sociale verschillen bestaan tussen bevolkingsgroepen, zeker tussen mensen met een verschillende afkomst. Dat de wereld meer op ‘The Wire’ dan op ‘Game of Thrones’ lijkt, bij wijze van spreken. Nou, Nederland is de afgelopen jaren steeds sneller woke geworden. En daardoor is de Nederlandse hiphop nu ook zo huge. Jonge gasten als Lil Kleine spreken een feestpubliek aan, maar ze weten ook donders goed dat ze in het land van Geert Wilders leven. Het publiek is op die manier een community gaan vormen waarin afkomst niet langer een rol speelt. ‘Diversity is king’, en alle smaken worden gewaardeerd. Er is nogal een verschil tussen Fresku, Sef of Ronnie Flex, en toch zie ik die kids overal opdagen, en online streamen ze alles door elkaar.»

Vanderheijden haalt daar een belangrijk punt aan: streaming. Instagram, Snapchat, YouTube en in mindere mate Spotify: ze zijn van groot belang voor de Nederhopcommunity. Dat vindt ook Saul van Stapele, hiphopjournalist voor NRC Handelsblad en auteur van het boek ‘Van Breukelen naar Brooklyn’.

SAUL VAN STAPELE «Internet is de sleutel geweest tot de explosie van Nederhop. Vroeger had je Osdorp Posse en Extince, en daarna kreeg je ook Postmen, E-Life, Opgezwolle, noem maar op. Die waren ook populair, maar dat ging nog via de normale kanalen: showtjes, cd’tjes en radiozender 3FM. Maar sinds een tiental jaar worden er nauwelijks nog cd’s verkocht, en ook de radio heeft zijn interesse verloren. De jongste generaties hebben hun succes gewoon helemaal zelf opgebouwd, vooral op social media: die kosten geen geld. Dus als je je eigen tracks op YouTube zet, dan weet je dat daar ook een potentieel miljoenenpubliek zit. En dat is wat Broederliefde is overkomen.»


We are Sparta!

Van de drie belangrijkste Nederlandse hiphopact op Pukkelpop – Boef, Kraantje Pappie en Broederliefde – is de laatste in Vlaanderen wellicht de minst bekende. Nochtans is het vijftal uit Rotterdam de grootste hiphopgroep van Nederland, en dat heeft ze vooral aan het internet en streaming te danken. In 2014 kwam ‘Labanta’, een track die ze in hun eigen slaapkamer vervaardigd hadden, zonder promocampagne of radioaandacht op nummer 1 in de Nederlandse iTunes-chart terecht. En dat was nog maar het topje van de ijsberg. Vrijwel alle Broederliefde-songs op YouTube kregen miljoenen views. De radiostations bleven blind voor de band, maar ondertussen toerde het vijftal zich suf. Uiteindelijk was het Nederlands meest legendarische hiphoplabel Top Notch (De Jeugd, Extince, Typhoon) die de groep alsnog tekende. ‘Ze konden er niet meer rond,’ zegt Vanderheijden, ‘en daarna is het alleen maar harder gegaan. Ik ben een beetje te oud voor hun stijl, met al die reggaeton erin, maar ik snap het wel. Het is helemaal van nú.’

Toen hun plaat ‘Hard Work Pays Off 2’ in april vorig jaar uitkwam, werden de songs op de eerste dag bijna 700.000 keer beluisterd op Spotify – let wel: alle songs afzonderlijk, met als gevolg dat elk nummer apart in de Nederlandse Single Top 100 terechtkwam. ‘Hard Work Pays Off 2’ zelf zou later de eerste Nederlandstalige plaat worden die dertien weken lang de nummer 1-positie kon vasthouden. De vorige recordhouder was Frans Bauer, die het in 2003 twaalf weken volhield met ‘Ons Geluk’.

Kortom: niet slecht voor vijf jeugdvrienden die opgroeiden in Spangen, een ruige en armoedige buurt vol heroïnejunkies in RotterdamWest. Dat de leden van Broederliefde een groepje vormden, was dan ook niet omdat ze muziek wilden maken, maar in de eerste plaats omdat ze bescherming zochten bij elkaar. Rapper Sjaf: ‘Onze wijk stond heel lang bekend als de kutste van de stad. Dan begin je je leven met een 0-1-achterstand, hè?’

HUMO Het is ook geen toeval dat jullie zo vaak voetbalmetaforen gebruiken.

SJAF «Nee, dat klopt. We hebben ook veel aan voetbal gehad. In principe bestaat onze clan ook niet alleen uit rappers: sommigen van onze jeugdvrienden zijn bij Sparta gaan voetballen, hier om de hoek. We houden erg van die club: als we ergens spelen, draagt één van ons meestal wel een Spartashirt.»

Het bekendste exploot van Broederliefde heeft ook te maken met voetbal. Toen ze in 2014 begonnen, was het hun grote droom om ooit te kunnen aantreden in Het Kasteel, het voetbalstadion van Sparta in Rotterdam. Net na de release van ‘Hard Work Pays Off 2’ kwam die droom uit: op 30 april mochten ze er bijna drie uur lang optreden voor tienduizend fans.

SJAF «Toen we begin vorig jaar plotseling op televisie kwamen, onder anderen bij ‘De Wereld Draait Door’, zijn we het idee gewoon gaan droppen – ‘wij willen ooit eens op het Kasteel spelen’. Daarna ging het snel (lacht). Maar dat is typisch voor ons. Toen we in 2014 begonnen, hadden we hier nooit aan durven te denken. We doen gewoon wat we leuk vinden en kijken waar het schip strandt.»

HUMO Maar eerst Pukkelpop. Wat mogen we verwachten?

SJAF «Gewoon knallen. Zo simpel is het. Ja toch? (lacht)»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234