null Beeld

Qué? Worden er binnenkort alleen nog perfect gezonde baby's geboren?

Dat het een kanjer van een doorbraak betreft, daar is zowat de hele medische wereld het over eens. Dankzij karyomapping, een nieuwe techniek ontwikkeld door dokter Alan Handyside van het prestigieuze vruchtbaarheidscentrum Bridge in Londen, wordt het mogelijk om in één keer maar liefst 15.000 genetische afwijkingen op te sporen in foetussen van nog geen week oud.

Maar de consequenties van de nieuwe techniek zijn nog veel verregaander, zeggen ethici: het doembeeld van een brave new world waarin we alleen nog perfect gezonde baby's op de wereld mogen zetten, is weer een stapje dichterbij gekomen.


HUMO Dokter Handyside, kunt u eerst eens uitleggen wat karyomapping precies is?

Alan Handyside «Je kan het erfelijk materiaal van een embryo vergelijken met een gigantische boom. Als we vroeger vermoedden dat een tak van die boom aangetast was door een genetisch overdraagbaar defect, gingen we dat defect opsporen. Als je weet dat onze DNA-boom meer dan driehonderdduizend takken heeft - in het jargon: 300.000 markers - begrijp je dat zo'n procedure uiterst gecompliceerd, peperduur en heel tijdrovend is.

Met karyomapping werken we omgekeerd. Eerst verzamelen we het DNA van de familie van het embryo, en dat leggen we dan naast het DNA van het embryo zelf: 'Dit stuk komt van grootvader aan vaderskant, dit stuk van grootmoeder aan moederskant.' Zo krijgen we een zicht op de genetische stamboom van het embryo. Het mooie is nu: simpelweg door te weten van wíé een embryo een bepaalde tak in zijn stamboom heeft meegekregen, weten we of die tak gezond of ziek zal zijn.

Een concreet voorbeeld: mucoviscidose of taaislijmziekte. Muco is levensbedreigend en nog altijd niet te genezen - patiënten hebben vaak nog vóór hun twintigste een longtransplantatie nodig - maar we weten wél dat het gen dat de ziekte veroorzaakt op chromosoom 7 ligt. Met onze nieuwe test kunnen we zeggen: als de grootvader aan vaderskant drager is van het defect dat muco veroorzaakt, én als het embryo een stukje DNA van die grootvader heeft geërfd op die plek op chromosoom 7, weten we zeker dat het muco zal krijgen. We zullen dat embryo dan niet inplanten tijdens een ivf-behandeling.

We kunnen genetische aandoeningen dus veel sneller opsporen dan vroeger. En omdat we de techniek bij alle patiënten kunnen toepassen, is het ook goedkoper.»


HUMO Bestaat het gevaar met deze test niet dat ouders zullen moeten kiezen tussen het minste van twee kwaden? 'Dít embryo heeft veel kans om alzheimer te krijgen, en dít embryo is een kandidaat voor ernstige diabetes: kies maar.'

Handyside «We kunnen de kans op bepaalde ziekten nu al ten dele voorspellen. Bepaalde soorten kanker en ook aandoeningen als alzheimer en hart- en vaatziekten zijn erfelijk. Daarom vragen artsen vaak of er in de familie een geschiedenis van bepaalde problemen bestaat. Met karyomapping zal onze kennis veel preciezer worden, en dat zal sowieso tot moeilijke beslissingen voor ouders leiden. Maar 't is eerder om hun angst wég te nemen dat we de ivf-embryo's analyseren voor we ze implanteren. Je zal maar allebei drager zijn van een gendefect dat muco veroorzaakt: dan heb je vijfentwintig procent kans dat je kind de ziekte krijgt. Dat lijkt me nog veel angstaanjagender.»

Lees het volledige artikel in Humo 3559 van 18/11/2008
Video: bekijk deze BBC-documentaire over designerbaby's

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234