Raoul Hedebouw, de rode ridder van PVDA-PTB: 'Mensen hebben groot gelijk dat ze fuck you zeggen'

Goedlachs en goed van de tongriem gesneden. In Franstalig België wordt Raoul Hedebouw, de woordvoerder van PVDA-PTB, steevast met de jonge Bart De Wever vergeleken. In zijn eentje heeft Hedebouw (39) klein-links groot gemaakt in Wallonië.

'Nationale politici verdienen gemiddeld 6.500 euro netto, ministers 12.000 euro netto. Dan weet je niet meer wat een indexsprong is'

HUMO Meneer Hedebouw, waar was u toen Donald Trump werd verkozen tot president van Amerika?

Raoul Hedebouw «Ik zat op de trein. Het was een grote verrassing, al hadden we de dag daarvoor met de partij twee verschillende reacties voorbereid. Men had ons vanuit Amerika al ingeseind dat het in de Rust Belt (zwaartepunt van de industrie in het noordoosten van de VS, red.) aan het rommelen was.»

HUMO Op uw Twitteraccount maakte u melding van een bijdrage van documentairemaker Michael Moore. Die had vijf maanden van tevoren al in The Huffington Post voorspeld dat Donald Trump het zou halen. Ook zijn argumentatie bleek waanzinnig accuraat: de verwaarlozing van de Rust Belt, het probleem-Hillary, het mismeesteren van Bernie Sanders, de boze blanke man.

Hedebouw «Hij zat er boenk op. Michael Moore is stevig verankerd in de Amerikaanse samenleving, dat bewijzen zijn documentaires. Hij voelde dat arbeiders en bedienden niet meer wisten op wie te stemmen.»

HUMO U hebt de overwinning van Trump geduid als ‘de nederlaag van Hillary’.

Hedebouw «Hillary was de enige democraat die van Trump kon verliezen. Zij incarneert, als madame Wall Street, het establishment. Een wereld van verschil met Bernie Sanders, die het socialisme in de States weer op de kaart had gezet. De militanten van Sanders hebben uiteindelijk wel voor Hillary gestemd, maar het was ‘met dichtgeknepen neus’, zoals Moore zei. En die militanten hebben echt niet hun buren en vrienden aangespoord om ook voor haar te stemmen.»

HUMO U zou, als Amerikaan, ook met dichtgeknepen neus voor Hillary hebben gestemd?

Hedebouw «Alleen als ik in de swing states zou wonen.»

HUMO En elders?

Hedebouw «Dan had ik met een rood potlood de naam van Bernie Sanders op het stembiljet geschreven. Als je, zoals Hillary, voor de grote bedrijven rijdt, wat voor geloofwaardigheid heb je dan nog? De PS worstelt met hetzelfde probleem: hoe geloofwaardig zijn ze nog nadat ze de notionele intrestaftrek hebben ingevoerd, overheidsdiensten hebben geprivatiseerd, jacht op werklozen hebben gemaakt? We moeten weer voor principieel links gaan, anders winnen de rechts-populisten.»

'De redenering van N-VA is: 'U hebt gestemd, houd nu vier jaar lang uw bakkes.' Dat is niet mijn idee van democratie'

HUMO Stel: we verplaatsen de Trump-kiezers naar Wallonië. Op wie stemmen ze? Ik vermoed: op uw partij.

Hedebouw (blaast) «Een deel van de kiezers weet het inderdaad niet meer, links of rechts. Maar een aanzienlijk deel van ons electoraat is overtuigd links, mensen die een andere wereld willen, en daaraan werken bij de vakbond of in het middenveld.»

HUMO Is een stem voor PVDA-PTB niet hetzelfde als ‘fuck you’?

Hedebouw «Mensen hebben groot gelijk dat ze ‘fuck you’ zeggen, een linkse ‘fuck you’ welteverstaan, met hun linker middenvinger (lacht). Wij willen het ongenoegen weer naar boven katapulteren. Vandaag kanaliseren rechtse partijen het maatschappelijke ongenoegen naar de werklozen, de migranten, de Walen – de zwakken in de samenleving. Je mag niet meer zeggen dat de rijken rijker worden en een grote verantwoordelijkheid voor de crisis dragen. Wij hebben dat taboe geslecht. En kijk, zelfs de CD&V eist nu een meerwaardebelasting.»

[LOGIN_SCREEN]

HUMO De meerwaardebelasting van de CD&V zal geen maatschappelijke ommekeer teweeg brengen.

Hedebouw «Die meerwaardebelasting is een symbolische kwestie, ja. Wij zijn voor een vermogensbelasting die ook wat opbrengt. En velen met ons. Peilingen wijzen uit dat 75 procent van de Belgen voor een vermogensbelasting zijn, ook N-VA-kiezers. En dankzij ons komt dat ook in het parlement ter sprake.»

HUMO Met twee volksvertegenwoordigers, Marco Van Hees en uzelf, weegt u opmerkelijk zwaar op het debat.

Hedebouw «Wij zijn in de eerste plaats de megafoon van het middenveld: wij vertolken wat in de samenleving leeft.»

HUMO U bent ook goed vertegenwoordigd in de vakbond. Daar hebt u, met veel geduld, een machtspositie verworven.

Hedebouw «Minder dan de traditionele partijen. Een nieuw gegeven, dat nervositeit veroorzaakt, is de golf van sympathie die van de vakbond naar de PVDA uitgaat. Er ontstaan sociale bewegingen in gemeenten waar de PVDA geen afdeling heeft. Neem de cipiersvakbond: er is geen afdeling in Saint-Hubert en Andenne. Vakbondslui radicaliseren en komen vanzelf naar ons toe.»

HUMO Mark Descheemaecker, de voormalige afgevaardigd bestuurder van de NMBS, zegt: ‘De PVDA heeft de spoorbonden geïnfiltreerd.’

Hedebouw «Descheemaecker heeft de NMBS geïnfiltreerd voor de N-VA, dat weten we inmiddels. We hebben het over de afgevaardigd bestuurder, die doet alsof de problemen bij de NMBS buiten het bedrijf liggen. Bon. Vorige week maakte François Bellot, minister van Mobiliteit, bekend dat de overheid 3 miljard bespaart bij de NMBS: één vijfde van het personeel wordt bedankt. Dát is de reden van de sociale onrust.

»Wij zetten niet aan tot wilde stakingen. Toen de Waalse spoorbond opriep tot een grève au finish, een staking om de regering te laten vallen, heb ikzelf op de RTBF gezegd dat zoiets niet ons doel was. Wij willen de regering een stap achteruit laten zetten in haar besparingsdrift, niet laten vallen.

»In dit land is wel nog nooit zo weinig sociaal overleg geweest, wetten en koninklijke besluiten worden ons zonder enige discussie door de strot geramd. De N-VA wil geen middenveld. Hun redenering is: ‘U hebt gestemd, houd nu vier jaar lang uw bakkes.’ Dat is niet mijn idee van democratie.»

'Ja, Stalin was een massamoordenaar. Maar zonder de Sovjet-Unie hadden wij de Tweede Wereldoorlog niet gewonnen. De geschiedenis is niet zwart-wit'


Copyleft

HUMO Paul Magnette, de Waalse minister-president, heeft het verzet tegen CETA – het vrijhandelsakkoord tussen Canada en de Europese Unie – geleid. Deed hij dat omdat hij met de PS stilaan de hete adem van de PTB in de nek voelt?

Hedebouw «Natuurlijk voelt de PS die. Daarom stemmen mensen voor ons: wij duwen de politiek weer de linkerkant uit. Daarom blijven wij ook stijgen in de peilingen.»

HUMO Jullie haalden bij een recente RTBF-peiling 18 procent. Daarmee zijn jullie de derde partij in Wallonië, na de PS en de MR.

Hedebouw «Dat cijfer lijkt me enigszins overtrokken, maar goed, het geeft een trend aan. In Franstalig België hebben we al dertig jaar lang vier partijen. Hoog tijd voor nieuw bloed.»

HUMO Had Paul Magnette zich tegen CETA verzet als er geen PTB geweest was?

Hedebouw «Ik denk het niet.»

HUMO Dus: het was geen ideologische maar een electorale move?

Hedebouw (zucht) «Met Magnette komt een nieuwe generatie aan de macht, die weer zin heeft in debat. Ook John Crombez wil bij de SP.A weer discussie. Dat zijn gunstige signalen binnen de sociaaldemocratie, want met Renzi, Schulz en Hollande zullen we het niet redden. Die mannen zijn een disaster.»

HUMO Heeft de PS het socialisme uitverkocht?

Hedebouw «Jazeker. De jacht op werklozen is geen foutje, hè. Dat is een ideologische breuklijn. Maar goed, gelukkig is Magnette stilaan om.»

HUMO Dankzij CETA is Magnette de nieuwe numero uno van het Waals socialisme. Bent u daar gelukkig mee?

Hedebouw «Dat is keifijn. Het beste bewijs dat wij wegen op de politiek.»

HUMO De kans bestaat dat hij een nieuw elan vindt voor de PS.

Hedebouw «Ik hoop het. We hebben altijd beweerd dat de PVDA links zou versterken.»

HUMO Bent u zo altruïstisch?

Hedebouw «Wij zijn genereus: onze ideeën hebben geen copyright. Alleen copyleft (lacht). Arbeidsduurvermindering, vermogensbelasting, kiwimodel – die dingen hebben wij járen geleden gelanceerd. Nu worden ze opgepikt. Zoveel te beter. Linkse ideeën moeten weer de samenleving veroveren, dat is geen zaak van één partij.»

HUMO Heeft het verzet tegen CETA ook iets opgeleverd?

Hedebouw «Er is tenminste een debat geweest, anders was een dergelijk belangrijk verdrag goedgekeurd zonder dat iemand op de hoogte was. Is dat democratisch? Ten gronde is er weinig veranderd, maar de basis is gelegd voor het verzet tegen de andere verdragen die er nog zitten aan te komen en onze economie zullen kapotmaken.»

HUMO U bent tegen vrijhandelsakkoorden?

Hedebouw «Ik ben tegen ultraliberale handelsakkoorden.»

HUMO Wat dat betreft, zit u op de lijn van Trump.

Hedebouw «Trump is voor protectionisme, ik ben voor fair trade. Ik kan hier al mijn hele leven lang ahornsiroop kopen, we hebben CETA niet nodig om zaken met Canada te doen. CETA gaat gewoon enkele stappen verder, en laat de concurrentie tussen Canada en Europa de vrije loop. Dat is in Europa zelf ook gebeurd: sociale dumping is geen foutje van Europa, het is het wézen ervan – het gevolg van het vrij verkeer tussen de lidstaten.»

HUMO Bent u nu voor of tegen Europa, dat is niet altijd even duidelijk.

Hedebouw «Ik ben voor een nieuw Europa. Het verenigd Europa is kapotgemaakt door de traditionele partijen, die ons dwingen in te stemmen met een ultraliberale logica ‘omdat de anderen het ook doen’. Of het nu over lonen, pensioenen, langdurig zieken of ecologische normen gaat: telkens wordt Europa als argument gebruikt om onze sociale verworvenheden af te breken.

»Jarenlang waren wij de enigen die tegen de dwangmatige besparingszucht van de EU ingingen, nu lijken ook anderen stilaan tot het inzicht te komen dat je in tijden van crisis niet moet besparen maar investeren.»

HUMO U bent gebeten op de Griekse broeders van Syriza, hè? Zij zijn uiteindelijk ook geplooid onder de Europese druk.

Hedebouw «Ik heb Alexis Tsipras gesteund in zijn verzet tegen de Europese Commissie, maar hij had een revolver tegen zijn slaap. Griekenland is een les voor sociaaldemocraten: we hebben gezien hoe ver de Europese instellingen durven te gaan om het verzet te breken. Van de ene dag op de andere konden Grieken maar 50 euro per dag uit de betaalautomaat halen. C’était un acte de guerre. Tsipras had beter een stap opzijgezet: het is niet de taak van consequent links een besparingspolitiek uit te voeren. En het is nog niet afgelopen: de luchthavens, de watervoorziening, de elektriciteit, de post – alles wordt uitverkocht. Het is braderie. Wat heeft een land nog als het geen openbare diensten meer heeft?»

HUMO Nieuw-linkse bewegingen als Syriza en Podemos schikken zich uiteindelijk nog altijd naar de vrije markt. Zit dat u dwars?

Hedebouw «De vrije markt is voor mij geen probleem, wel het feit dat multinationals alles voor het zeggen hebben. Laten we elkaar niks wijsmaken, in België hebben we geen vrije markt. Inzake elektriciteit beslist één multinational: Electrabel. Inzake de automobielmarkt? Vijf grote bedrijven. C’est tout. Karl Marx heeft daar 150 jaar geleden al over geschreven: ‘het kapitalisme van de monopolies’.»


Socialisme 2.0

HUMO Is dat nog altijd het ultieme doel: het kapitalisme vernietigen?

Hedebouw «We moeten iets anders verzinnen. In twintig jaar tijd zullen we een complete ecologische omslag moeten maken, daar zal de vrije markt van vandaag niet in slagen. De overheid moet ingrijpen. Alleen, onze economie is allang niet meer democratisch georganiseerd: werknemers hebben niks te piepen over het productieproces.

»Als grote bedrijven als Opel, Ford of Caterpillar herstructureringen doorvoeren, zegt de politiek telkens weer: ‘We kunnen daar niets aan doen.’ Ik verwerp dat fatalisme. Ik eis inspraak in het productieproces. Grote bedrijven moeten ons jobs geven in ruil voor fiscale cadeaus.»

HUMO Wil u komaf maken met de parlementaire democratie?

Hedebouw (verbaasd) «Waar haalt u dat? Natuurlijk zijn wij voor het parlement. Maar het parlement is vandaag te passief, de uitvoerende macht heeft alles in handen. Wij pleiten voor een participatieve democratie, waar ook het middenveld bij betrokken wordt. Je mag de democratie niet verengen tot: om de vier jaar een bolletje inkleuren voor programma’s die niet worden uitgevoerd. Eén voorbeeld: pensioen op 67. Niemand heeft daarvoor gestemd, geen enkele partij had het in haar programma staan. Ze hadden het over 65 jaar. Ander voorbeeld: de indexsprong. Wie heeft daarvoor gestemd? Ook niemand.»

HUMO Tot 2008 streefden jullie, zoals het goede communisten betaamt, naar de dictatuur van het proletariaat.

Hedebouw «Tot 2003.»

HUMO Logisch dat een mens zich vragen stelt bij uw democratisch model.

Hedebouw «We hebben te veel aan het verleden en het buitenland gerefereerd. Dat doen we niet meer. Nu bouwen we elke dag opnieuw vanuit België aan het socialisme 2.0.»

HUMO Nu gaat u eerst na wat aan de basis leeft, daarna vertaalt u dat in politieke actie. U bent de marketing geworden partij.

Hedebouw (lacht) «Laat ik het zo zeggen: we hebben geen boek meer nodig om een idee uit te leggen. Politiek moet weer aansluiting vinden bij het volk. De peilingen zijn gestegen toen wij bekendmaakten dat wij het als parlementsleden zouden houden bij ons oude loon: 1.600 euro per maand.»

HUMO Die transparantie gebruikt u als wapen tegenover traditionele politici. ‘Zij zijn verkocht,’ suggereert u. ‘Zij zitten vast aan hun hoge salaris.’

Hedebouw «Als je niet leeft zoals je denkt, denk je zoals je leeft. Nationale politici verdienen gemiddeld 6.500 euro netto, ministers 12.000 euro netto. Dat zijn de barema’s. Ik zeg: ‘Als je 6.500 euro per maand verdient, weet je niet meer wat een indexsprong is.’»

HUMO En daarom hebt u de gelofte van armoede afgelegd?

Hedebouw «De rode gelofte (lacht). Ik klaag niet: met 1.600 euro leef ik als een gemiddelde Belg, maar ik ben wel geloofwaardig als politicus. Terwijl veel mensen twijfelen aan de politiek.»

HUMO Jullie spelen dat uit, als populisten: ‘Zij doen het voor het geld, wij niet.’

Hedebouw «Het populisme heeft genoeg redenen van bestaan zonder de PVDA. Een voormalige senaatsvoorzitter steekt 700.000 euro in zijn zakken om een Kazachse miljardair aan Justitie te laten ontsnappen. Dat flikt de MR – niet de PVDA.

»De PVDA is de barometer van het sociale klimaat. Wij buigen de negatieve stemming om naar iets positiefs. Je moet blijven geloven dat je de wereld kan veranderen. We hebben dat al gedaan met het afdwingen van de sociale zekerheid en het stemrecht.»


allemaal uitgeput

HUMO Waarom bestaat extreemrechts niet in Wallonië?

Hedebouw «Ik zie drie redenen. Eén: je hebt geen voedingsbodem voor Waals nationalisme. Twee: je hebt geen capabele mensen bij Franstalig extreemrechts. En drie: wij nemen, door onze aanwezigheid op het terrein, veel ongenoegen weg. Wij gaan naar de wijken waar ze al jarenlang geen socialist meer hebben gezien.»

HUMO Afgelopen week raakte bekend dat de werkloosheid in Wallonië in de afgelopen 32 jaar niet is gedaald. In Vlaanderen is ze gehalveerd. Hoe verklaart u dat?

Hedebouw «Macro-economie: de multinationals zijn vertrokken naar Antwerpen en Zeebrugge.»

HUMO In Vlaanderen zijn ook mijnen gesloten en autofabrieken dichtgegaan.

Hedebouw «In Limburg is het hard, ja. En wat komt er in de plaats? Flexi-jobs, interimjobs, nepjobs. Ook in Vlaanderen is veel ongenoegen. Ik zou het niet communautair duiden. In Waals-Brabant en Namen heb je bijna geen werkloosheid. Er zijn verschillen tussen provincies, niet tussen regio’s.»

HUMO Er is geen economisch probleem in Wallonië?

Hedebouw «Jawel, van het kapitalisme. Mijn vader was staalarbeider bij ArcelorMittal, een bedrijf dat in de spits loopt als het om technologie gaat. En toch werd de Luikse zetel gesloten, omdat hij niet genoeg dividenden opleverde voor de aandeelhouders. Regio’s worden kapotgemaakt voor dividenden. Dan denk ik: ‘Overheid, grijp in.’»

HUMO ‘Onteigen’?

Hedebouw «We moeten onze krachten verenigen tegen multinationals, er niet bang voor zijn. Desnoods onteigenen we ze, ja, als ze zich niet gedragen. Olivier Chastel van de MR is het daar zelfs mee eens. Hij ziet ook dat de wervelkolom van Charleroi is gebroken door het vertrek van Caterpillar.

»Kijk naar Audi in Vorst, waar ze de strijd zijn aangegaan: er is een oplossing gevonden. De vlam van de strijdbaarheid moet weer opflakkeren. Je mag de hoop niet opgeven. In de jaren 30 heeft de arbeidersbeweging gestreden voor de veertigurenweek. Dat was onverantwoord, heette het: een stelletje utopisten bracht het landsbelang in gevaar. Maar onze pioniers hebben koppig doorgezet: ze hebben arbeidsvermindering afgedwongen. En ons land is niet in de dieperik gestort. We hebben nog nooit in zo weinig tijd zoveel rijkdom geproduceerd, en toch zijn we allemaal uitgeput, overwerkt, we hebben burn-outs. Hoe kan dat?»

'Ben ik een Vlaming of een Waal? Ik weet het zelf niet. Mijn ouders zijn Vlamingen, ik lach om F.C. De Kampioenen'

HUMO U pleit voor een 30-urenweek.

Hedebouw «Femma, de vrouwenorganisatie van het ACV, heeft dat idee gelanceerd. Wij zijn op de kar gesprongen. Moeten we mensen niet een beetje laten uitblazen, werk geven aan anderen?»

HUMO Roland Duchâtelet pleit al enkele tientallen jaren voor een gegarandeerd basisinkomen.

Hedebouw «Oké, maar hij vult dat als een liberaal in: een minimumloon voor iedereen, waar de patron nog wat aan toevoegt. Dat zijn geen solden, dat zijn supersolden. Ik denk anders over arbeidsherverdeling. Nu, hij heeft miljoenen op de bank staan, hij heeft makkelijk praten.»

HUMO Hij is wel een selfmade man.

Hedebouw «Zijn arbeiders en bedienden hebben geld voor hem verdiend. Rijkdom wordt geproduceerd door werk, hè. Kapitaal heeft nog nooit uit zichzelf nieuw kapitaal gecreëerd. Nee, dat doen de hardwerkende Vlaming en Brusselaar en Waal.

»De N-VA schimpt graag op het geld dat naar werkloze Walen gaat, maar je hoort hen nooit over de miljarden die naar de toplaag van deze samenleving gaan. Als je daar in het parlement over begint... Man, man, man, dan worden ze nerveus. De N-VA rijdt voor de rijkste Vlamingen, niet voor de gemiddelde Vlaming.»

HUMO De N-VA gelooft in het trickledowneffect: de rijken creëren ook welvaart voor de bevolkingslagen onder hen.

Hedebouw «Na de bankencrisis in 2008 dacht ik: ‘Wie zal nu nog over het Thatcheriaanse model durven te beginnen?’ De N-VA, kennelijk. Maar de rijksten, de bankiers, hebben onze economie wel ontwricht.»

HUMO Stel: u komt aan de macht. Hoe gaat u uw vrienden ondernemers overtuigen voor de relance van Wallonië?

Hedebouw «Schrik niet, volgens een recente peiling van Unizo zou 7 procent PVDA stemmen. Dat heeft ook met het dossier van de notionele intrestaftrek te maken, dat wij hebben aangekaart lang voor we in het parlement zaten. Met tientallen studies hebben wij aangetoond dat grote bedrijven bijna geen belasting betalen, terwijl kleine en middelgrote bedrijven 25 à 33 procent afdragen. Het ongenoegen bij kmo’s is dermate groot dat ze zelf contact met ons opnemen.»

HUMO De notionele intrestaftrek wordt binnenkort afgeschaft.

Hedebouw (blaast) «Dat zijn ze al tien jaar lang van plan. Maar het zou wel een overwinning van de PVDA zijn.»


Vadermoord

HUMO Bent u, als het uw partij voor de wind blijft gaan, bereid aan de macht deel te nemen?

Hedebouw «We zitten met PVDA al in de districtsraad in Borgerhout, dat bewijst onze bereidheid om mee te besturen. We kunnen compromissen sluiten. Maar ons compromitteren? Nee. Wij zullen geen Europese verdragen respecteren die ons verbieden in onze eigen economie te investeren.»

HUMO U hebt op een onbewaakt moment gezegd: ‘De eerstkomende vijftien jaar is deelname aan de macht niet aan de orde.’

Hedebouw «Tien jaar. We moeten de linkse ideologie weer populair maken, daar hebben we tijd voor nodig. Bij de jongste verkiezingen heeft de PVDA de kiesdrempel in Vlaanderen niet gehaald omdat we in de Kempen niet sterk genoeg staan. Doodjammer, als je weet dat we de vierde partij in Antwerpen-stad zijn, vóór CD&V en Open VLD. Daarom zijn we nu volop afdelingen aan het uitbouwen in Mechelen, Turnhout en Lier.»

HUMO Uw oom, de socioloog Jan Hertogen, weet de slappe score in Vlaanderen aan de starheid van voorzitter Peter Mertens. U zou daar, als vlotte jongen, komaf mee maken. Het was volgens Hertogen een kwestie van tijd voor u een vadermoord op Mertens zou plegen.

Hedebouw «Zonder Peter zat ik hier niet. Hij heeft me overtuigd van zijn visie voor een vernieuwde PVDA, en me aan boord getrokken als woordvoerder van een modern project. Wij vormen een goed team. Behalve dan als het over het voetbal gaat: hij is voor Club Brugge en ik voor Standard Luik (lacht).

»De toestand in Wallonië is niet te vergelijken met Vlaanderen: daar heb je al een grote anti-establishmentpartij, weliswaar op de rechtervleugel. En ben ik een Vlaming of een Waal? Ik weet het zelf niet. Mijn ouders zijn Vlamingen, ik lach om ‘F.C. De Kampioenen’. Ik weiger om in één hokje te zitten: ik ben Vlaming én Waal én Belg – dat is de diversiteit van mijn identiteit.»

HUMO Bent u een communist of een marxist?

Hedebouw «Marxist, als ik mag kiezen. Ik strijd voor meer gelijkheid. Le sens du commun, dat is de essentie voor mij. Niet wat zich in de loop der tijden in de Sovjet-Unie heeft afgespeeld.»

HUMO Wat zegt u nu precies over Stalin?

Hedebouw «Dat hij helemaal niet ons model is.»

HUMO Noemt u hem een massamoordenaar?

Hedebouw «Ja. Maar ik zeg ook: zonder de Sovjet-Unie hadden wij de Tweede Wereldoorlog niet gewonnen. Een groot deel van onze elite heeft met de nazi’s gecollaboreerd. De geschiedenis is niet zwart-wit.»

HUMO Waarom zingt u de lof van Fidel Castro?

Hedebouw «Waarom ging de eerste buitenlandse reis van Nelson Mandela, als president van Zuid-Afrika, naar Cuba? Omdat Fidel hem, ongeveer als enige, jarenlang heeft gesteund in zijn strijd tegen apartheid.»

HUMO U weet ook dat Castro homo’s en prostituees heeft opgesloten in heropvoedingskampen?

Hedebouw «Ik kijk niet door een roze bril naar Cuba. Cuba is een land in oorlog, waardoor het zich niet in alle rust heeft kunnen ontwikkelen. Het grootste folterkamp op Cuba heet Guantánamo. Als ik me niet vergis, is dat een Amerikaans kamp. De grootste militaire macht, tot voor kort de aartsvijand, zit op het eiland zelf.»

HUMO En dan is alles toegestaan?

Hedebouw «Nee, ik zeg: dan heb je het over een democratie onder druk. Ik zou Fidel geen dictator noemen. Miljoenen Cubanen, hoogopgeleide mensen, dragen hem op handen. Zijn dat onnozelaars? Een dictator kan het geen veertig jaar lang volhouden in dergelijke omstandigheden.»

'Linkse ideeën moeten weer de samenleving veroveren, dat is geen zaak van één partij'

HUMO U hebt omstreeks de eeuwwisseling twee jaar lang, als ontwikkelingswerker, in Congo vertoefd – in de nabijheid van president Laurent Désiré Kabila, een intimus van de voormalige PVDA-voorzitter Ludo Martens. Wat denkt u daar achteraf van: jeugdzonde?

Hedebouw «Het gaat over vader Kabila, hè.»

HUMO Ja, de vriend van Che.

Hedebouw «Voor alle duidelijkheid: ik heb daar na mijn uren enkele conferenties gegeven, ik heb niet voor Kabila gewerkt. Maar eerlijk gezegd, ik vond hem niet de kwaadste. Hij wilde Congo weer zelf laten beschikken over zijn bodemrijkdommen. Dat was wel een stap in de goede richting na de jarenlange plundering die Mobutu had aangericht, samen met het Westen.»

HUMO Was Kabila senior een democraat pur sang?

Hedebouw «Drie maanden na zijn machtsovername vielen Rwanda, Oeganda, Burundi, enfin, alle landen van de wereld binnen. Dat is het drama van het Congolese volk: ze leven op een goudmijn. Daarmee zeg ik niet dat er geen corruptie was onder het bewind van Kabila.»

HUMO Hoe kijkt u terug op uw Congolese tijd?

Hedebouw «In twee jaar tijd heb ik er meer kennissen en vrienden begraven dan in 39 jaar in België. Dat treft je, als emotioneel mens. Ik heb ook het relatieve belang van grenzen ingezien: als het geluk van je gezin zich aan de overkant van de grens bevindt, waag je het erop. Dan zal geen enkele douanier je stoppen.»

HUMO Hebt u een verschil gemaakt?

Hedebouw «Nee (zwijgt). Ik dacht allerlei dingen te organiseren, maar zover is het niet gekomen: het was een druppel in de oceaan. Ons gezondheidscentrum bestaat gelukkig nog altijd, maar je wordt daar wel heel nederig van.»


Verzetshumor

HUMO U komt uit een gezin van linkse activisten. Hebt u politiek met de paplepel ingegoten gekregen?

Hedebouw «Mijn papa was een linkse activist: hij is met studeren gestopt om in de fabriek te werken – een soixante-huitard. Mijn mama kwam uit de vakbond, de kajotters van Cardijn, katholiek links. Bij ons thuis kwamen vooral vakbondsmilitanten over de vloer.»

HUMO Een beslissend moment voor uw bewustwording zou het ontslag van uw moeder zijn geweest.

Hedebouw (knikt) «Mama was ACV-vakbondsafgevaardigde bij Sherwood Medical in Verviers. Ze is, met haar vriendin van het ABVV, op staande voet ontslagen omdat ze voor de vakbond militeerden. Als protest is mama drie weken lang in een caravan voor het bedrijf gaan wonen. Daar gingen papa, mijn zus en ik haar bezoeken – daarna gingen we terug naar huis. Er is nog een betoging voor haar geweest: tweeduizend man uit het hele land, Vlaanderen en Wallonië. Het heeft me diep geschokt: ik kon er als puber niet bij dat je omwille van je overtuiging je baan verloor. Was dat democratie? Eén jaar later is het bedrijf gedelokaliseerd naar Ierland.»

HUMO Bent u toen politiek actief geworden?

Hedebouw «Een beetje later. In het zesde middelbaar hebben we een staking van zes weken georganiseerd tegen Laurette Onkelinx, die als minister voor het Franstalig onderwijs drieduizend leerkrachten wilde ontslaan. In die weken heb ik leren speechen met een megafoon.»

HUMO U kon het toen al goed uitleggen. U gold als de Demosthenes van Herstal.

Hedebouw «We hadden het Comité Herstalien des Etudiants opgericht, kortweg CHE (lacht). Dat was wel grappig. Ik had lang haar, ik dweepte met Rage Against The Machine, en ik werd politiek bewust.»

HUMO U bent bioloog van opleiding. De wereld ligt voor u open. En toch kiest u, lang na de val van de Muur, voor het schamele communisme.

Hedebouw «Ik zal er niet rijk van worden, maar in sociaal opzicht heb ik een fantastisch leven: ik heb het voorrecht dat ik de beste mensen van onze samenleving mag kennen in hun wijk, bedrijf, betoging, vereniging, café.»

HUMO Uw vrouw is ook een linkse activiste.

Hedebouw «Weer een links nest (lacht).»

HUMO Een linkse sekte?

Hedebouw «Een sekte staat op zichzelf, isoleert zich van de maatschappij. Ik sta met mijn twee voeten in de wereld.»

HUMO U bent allesbehalve het prototype van dogmatisch links. U bent altijd keurig gekleed: jeans, wit hemd, jasje. Dat hoorde vroeger niet, als verworpene der aarde.

Hedebouw «Daar hebben we dus indertijd over gediscussieerd. Moeten we, als een soort sekte, onder elkaar blijven of moeten we de wereld in? Ik ben het gevolg van die dialectiek (lacht).»

HUMO U kunt ook lachen.

Hedebouw «L’humour, c’est la résistance du pauvre. Coluche is een bron van inspiratie voor mij. Michael Van Peel ook – brede verzetshumor.»

HUMO De jonge Bart De Wever heeft het op dezelfde manier gemaakt, met humor en welbespraaktheid.

Hedebouw «De humor van De Wever is droog. Ik heb een warme, inclusieve humor.»

HUMO U gaat nu ook, net als De Wever, in ‘De slimste mens’ zitten.

Hedebouw «‘De slimste mens’ heeft een hoge visibiliteit, daar moet ik niet flauw over doen. Eigenlijk had ik geen zin: het programma was me volkomen onbekend, ik ken weinig specifiek Vlaamse weetjes. Maar het leek me bij nader inzien wel interessant: het is meer dan een quiz, het is fijn, en als je spreekt van een genereuze, warme lach is Erik Van Looy wel het voorbeeld par excellence. En slechter dan de andere politici van dit seizoen kon ik het niet doen: ze lagen er allemaal na één uitzending uit (lacht).»

HUMO Het past ook in uw Vlaamse offensief.

Hedebouw «Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 moeten we doorbreken in alle middelgrote steden. Bij de federale verkiezingen in 2019 moeten we de kiesdrempel in Vlaanderen halen. Daar ga ik hard aan werken: ik ga alle nieuwsjaarsrecepties in de Kempen doen.»

HUMO Wordt u in Wallonië de grootste?

Hedebouw (hoofdschuddend) «De PS blijft une machine puissante, onderschat ze niet. Nee, daar moeten we drie à vier vertegenwoordigers halen. Met minder dan vijf verkozenen heb je eigenlijk niks te zeggen in het parlement.»

HUMO Nog één brandende kwestie. U bent jarenlang deejay geweest, DJ Rayoul. U begon de avond altijd met Barry White. Was daar een gegronde reden voor?

Hedebouw «Het is zalige, sensuele muziek. Op een trouwfeest hoort dat erbij. Het gevoel van: ‘Laat u maar helemaal gaan, mensen.’ We draaiden ook altijd hetzelfde nummer.»

HUMO ‘You’re the First, My Last, My Everything’?

Hedebouw (knikt) «Het is ook een lange plaat, waarop wij onszelf konden voorstellen: ‘Bonjour, wij staan altijd tot uw dienst, voor al uw feesten en partijen: huwelijk, scheiding, begrafenis.’ Zo kom je in de stemming, hè, met een grapje.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234