Reconstructie: hoe topscheidsrechter Bart Vertenten in de klauwen van een malafide makelaar belandde

Met de wraking van onderzoeksrechter Joris Raskin, haalt Bart Vertenten zijn eerste slag thuis. Maar of hiermee een eind komt aan de lijdensweg van de topref is nog maar de vraag. Amper 24 was Vertenten toen hij in 2012 zijn eerste match in de Jupiler Pro League floot. Een wonderboy – de jongste scheidsrechter ooit in eerste klasse – was opgestaan. Zes jaar later zit hij in de cel op verdenking van matchfixing en lijkt zijn carrière voorbij. Dit is het verhaal hoe de carrière van 's lands beste scheidsrechter en wonderboy Bart Vertenten tot stilstand kwam.

'Het is de voetbalbond die de scheidsrechters in de handen van makelaars drijft'

Woensdag 3 oktober 2018, half twaalf ’s avonds. Bart Vertenten (30) drinkt met zijn assistenten nog een glas in de bar van de Holiday Inn in Eindhoven. Een paar uur eerder heeft hij de Europese jeugdmatch PSV – Inter Milaan gefloten. In de lobby duikt een bekend gezicht op: de Servische topscheidsrechter Milorad Mazic. De man heeft net PSV – Inter bij de grote jongens gefloten en slaat een praatje met zijn Belgische collega. Het gesprek gaat al snel over een gemeenschappelijke kennis: Dejan Veljkovic. Vertenten is niet verbaasd. ‘De Jean’, zoals Vertenten Veljkovic noemt, pocht al lang over zijn band met Mazic. Op het einde van het gesprek slaat Mazic, die vorig jaar de Champions League-finale floot tussen Real Madrid en Liverpool, Vertenten op de schouder. ‘Doe mijn goede vriend Dejan de groeten.’ Vertenten knikt. Hij beseft nog niet wat hem te wachten staat.

Op 10 oktober worden Bart Vertenten en collega-scheidsrechter Sébastien Delferière gearresteerd. Uit telefoontaps blijkt dat ze veelvuldig contact hadden met makelaar Dejan Veljkovic. Die wordt beticht van witwassen en matchfixing. Het land staat op zijn kop. Waarom zoeken de twee beste scheidsrechters van ons land het gezelschap van een malafide voetbalmakelaar op?

INSIDER 1 «Vertenten en Delferière dachten dat Veljkovic hun carrière kon vooruithelpen. Zijn vader was scheids geweest. Vertenten belde vaak met Dejan na een match. Hij was zijn klankbord. Maar het meeste indruk maakte hij met zijn relaties. Veljkovic kende iedereen in het wereldje. Zo heeft hij hen ingepalmd.»


Vleien op restaurant

Rewind naar maart 2014. Voor het eerst mag Bart Vertenten de FIFA-badge opspelden. Hij is 25 en de jongste Belgische ref ooit in een internationale wedstrijd. Tijdens een internationaal jeugdtoernooi in Servië worden Vertenten en zijn assistenten een week lang begeleid door een lokale scheidsrechter: Grujica Tomic. Er ontstaat een vriendschapsband en op het einde van het toernooi vraagt Tomic of Vertenten een dvd met scoutingmateriaal aan een Servische makelaar in België wil bezorgen. Zijn naam: Dejan Veljkovic. Een week later ontmoeten Veljkovic en Vertenten elkaar voor het eerst, in het Ibis-hotel van Aalst. Veljkovic start meteen zijn charmeoffensief. Hij heeft het over zijn grote passie: de arbitrage. ‘Ik ben een kenner. Ik zag je bezig, je wordt een grote. Net zoals mijn goede vriend Milorad Mazic.’ De jonge Vertenten is onder de indruk. Zeker als Veljkovic later een foto doorstuurt waarop hij poseert met Frank De Bleeckere. De Bleeckere begeleidt op dat moment de Belgische scheidsrechters, hij beslist welke matchen Vertenten mag fluiten, en is dus bepalend voor zijn carrière. Vertenten blijft contact houden met Veljkovic. Eén keer gaan ze samen iets eten. Met hun partners, in Danieli Il Divino, een bekend Italiaans restaurant in het Antwerpse. Een avond met véél namedropping: Ivan Leko, Vincent Mannaert, Herman Van Holsbeeck, Milan Jovanovic – het zijn allemaal goede vrienden van Veljkovic. Zelfs met de échte big boys uit de voetbalwereld, zoals de Sloveen Aleksander Ceferin, nu voorzitter van de UEFA, heeft hij een goede band. De jonge Vertenten hangt aan zijn lippen.

Ondertussen neemt de carrière van Vertenten een hoge vlucht. De Bleeckere ziet in de jonge assistent-radioloog zijn opvolger. Hij wil Vertenten klaarstomen voor de absolute top, maar in de zomer van 2015 wordt De Bleeckere door Paul Allaerts opzij gezet. Die laatste is op dat moment technisch directeur van de voetbalbond, maar is ook bevriend met Anderlecht-manager Herman Van Holsbeeck en met Pierre François, de voorzitter van de Pro League. Dat komt de voetbalclubs in eerste klasse goed uit: zij willen graag meer inspraak in de arbitrage.

INSIDER 2 «Het was geweten dat François en Allaerts overleg pleegden over de arbitrage. Maar volgens de regels van de UEFA mag dat niet: er moet een strikte scheiding zijn. Toch gaat er hier in België geen maand voorbij zonder dat de clubs zich moeien: met schorsingen, met de VAR, met matchaanduidingen. Een ongezonde situatie. Dat was wellicht wat Peter Bossaert, de nieuwe CEO van de voetbalbond, bedoelde toen hij het had over de belangenvermenging die moest stoppen.»


Op de schoot

Op 22 december 2015 licht de gsm van Bart Vertenten op. Veljkovic heeft hem een foto van scheidsrechtersbaas Allaerts doorgestuurd. Ze zitten samen op restaurant en hebben het over Vertentens volgende match: Waasland-Beveren tegen Lokeren. Bij Vertenten is een zaadje geplant: hij denkt dat de twee samen beslissen over zijn matchen. ‘Ik mag Veljkovic zeker niet tegen me krijgen, anders kan ik het ook bij Allaerts schudden,’ laat hij zich meermaals ontvallen.

INSIDER 2 «Stel je eens in de plaats van Vertenten. Als je ziet dat je baas en je idool ongegeneerd optrekken met Veljkovic, waarom zou jij dan niet met hem mogen praten? Het was trouwens Frank De Bleeckere die had gezegd dat scheidsrechters uit hun ivoren toren moesten komen en goede contacten met clubs, spelers en journalisten moesten onderhouden. Daarvoor voerde hij zelfs mediatraining in. De Bleeckere vond imago heel belangrijk en hamerde op een goede perceptie in de media. Volgens de deontologische code van de voetbalbond moet je zoveel mogelijk op de schoot van journalisten, trainers en clubbestuurders gaan zitten. Met die tekst hebben ze de scheidsrechters in de armen van de makelaars gedreven.»

In die code staat zwart op wit: ‘De scheidsrechter engageert zich om hoffelijke relaties met de media te onderhouden (…), goede relaties met de trainers op te bouwen (…), en positief waargenomen te worden door de supporters en door degenen die belang hechten aan het voetbal.’ Je zou dus kunnen zeggen: als Delferière en Vertenten goede relaties onderhielden met Veljkovic – die nogal belang hecht aan het voetbal – deden ze eigenlijk wat de voetbalbond hun voorschreef.

De dag van zijn arrestatie is Vertenten zich van geen kwaad bewust. Ja, er waren contacten met Veljkovic. Et alors? Maar dan valt het woord matchfixing en komen de geluidsopnames op tafel. De speurders zijn vooral geïnteresseerd in de gesprekken tussen de twee in de aanloop naar Antwerp – Eupen. Eén conversatie springt eruit: ‘Het is belangrijk dat Antwerp wint,’ zegt Veljkovic. Waarop Vertenten antwoordt: ‘Dat weet ik.’ Veljkovic wil het in degradatiegevaar verkerende KV Mechelen helpen en daarom moet Antwerp winnen tegen concurrent Eupen. Als Vertenten één week later een onterechte penalty fluit voor Antwerp, gaat Veljkovic pochen bij Thierry Steemans, de financieel directeur van KV Mechelen. ‘Die penalty was fantastisch,’ zou hij gezegd hebben. De speurders zijn overtuigd: Vertenten zit in de zak van Veljkovic.

INSIDER 2 «Die ‘Het is belangrijk dat Antwerp wint’ kun je ook verstaan als: het is belangrijk dat Antwerp wint om zijn kansen op play-off I gaaf te houden. Waarom mag een ref niet aan de telefoon bevestigen wat elke sportliefhebber weet?

»Daarnaast valt het op dat de belastende uitspraken vooral van Veljkovic komen en vaak aan derden gericht zijn. Hij pakt er tegen bestuursleden van KV Mechelen mee uit dat Vertenten in zijn zak zit, maar daarvan heb ik nog geen sluitend bewijs gezien. Wie weet wilde hij gewoon indruk maken.»

Drastisch besluit

Ondertussen zit Bart Vertenten al meer dan een maand in de cel. Opvallend: Delferière werd meteen vrijgelaten onder voorwaarden. Nochtans is van Delferière geweten dat hij veel meer met Veljkovic belde. En dat hij financiële gunsten ontving. Zo bedisselde Veljkovic een korting op een auto voor Delferière en schonk hij 10.000 euro aan diens voetbalschool.

INSIDER 1 «Bij de vrijlating van Sébastien speelt misschien dat zijn vader, David Delferière, in het uitvoerend comité van de voetbalbond zetelt. Hij is er ondervoorzitter. Onderzoeksrechter Joris Raskin werd door dat comité in de licentiecommissie gestemd. Wellicht kent hij papa Delferière. Misschien was hij daarom wat milder.»

De voetbalbond was niet zo mild. Op 11 oktober kwam de mededeling dat Vertenten en Delferière wegens dringende redenen werden ontslagen en nooit nog een wedstrijd in België zouden fluiten. Een nogal drastische beslissing, aangezien hun schuld nog niet vaststaat. Vertenten was op dat moment zelfs nog niet bij de onderzoeksrechter voorgeleid.

INSIDER 3 «Doordat de voetbalbond zo snel zo’n overdreven signaal gaf, vermoed ik dat er meer aan de hand is. Ze wilden té duidelijk aantonen: ‘Kijk eens naar ons, we doen onze job, de twee bedriegers liggen buiten.’ Misschien omdat ze beseften dat ze zelf niet altijd het goede voorbeeld hebben gegeven. Of omdat er een ander potje gedekt moest blijven. De tijd zal het uitwijzen.»

Bij de voetbalbond wou niemand reageren. ‘Er is een persstop zolang de procedure loopt,’ liet woordvoerder Pierre Cornez weten.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234