null Beeld

Reportage: Vranckx - Talibé: een jeugd in het teken van Allah

‘Misschien word ik te oud om de hele tijd zélf de wereld rond te hossen op zoek naar opzienbarende reportages,’ moet Rudi Vranckx hebben gedacht. Dus kwam hij op de proppen met ‘Vranckx & de nomaden’, een collectief van jonge reportagemakers wier buitenlandse exploten onder Vranckx’ goedkeurende oog op Canvas uitgezonden worden.

De komende drie weken ziet u elke zaterdag een andere nomade aan het werk. Arne Gillis trapt de boel in gang, met zijn reportage over Senegalese talibés, jongetjes die door hun ouders naar een Koranschool worden gestuurd om daar onderwezen te worden door een maraboet.

'In Senegal worden kinderen door hun ouders naar een Koranschool gestuurd om onderwezen te worden door een maraboet.'

Arne Gillis (27) «Senegal is een land met een stevige islamitische traditie. De Koran memoriseren hoort er bij een goede opvoeding. Vijftig jaar geleden was dat in België niet anders, maar dan in de katholieke sfeer.»

HUMO Alleen stuurden de jezuïeten hun leerlingen niet op bedeltocht, zoals de maraboets dat doen.

Gillis «Da’s waar. De maraboets zien dat bedelen als een rechtmatige oplossing voor hun probleem: de Koranscholen worden niet gesubsidieerd door de overheid. Ze zouden de ouders om schoolgeld kunnen vragen, maar die zijn doorgaans te arm. Bovendien staat er in de Koran: ‘Iedereen van jullie zal de Koran leren, en de besten onder jullie zullen hem ook onderwijzen.’ Volgens de maraboets strookt het dus niet met de Koran om kinderen in hun school te weigeren, ook al hebben ze geen geld.

»Een leraar in Dakar – géén maraboet – legde ons ook uit dat bedelen in Senegal anders wordt bekeken dan bij ons: volgens ouders zou dat bedelen ervoor zorgen dat hun kroost met beide beentjes op de grond blijft.»

HUMO Dus iedereen in Senegal laat die maraboets begaan? Ook al weten ze dat de kinderen worden geslagen als hun bedelarij te weinig oplevert?

Gillis «In 2005 is er een wet gestemd die georganiseerde bedelarij verbiedt. In 2010 zijn er negen maraboets opgepakt en veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf en een boete, maar daar is het bij gebleven: een maand later werd de wet opgeschort. Voor de kinderen die genoeg hebben van het misbruik, zit er dus niks anders op dan weg te lopen uit de Koranschool. Zo hebben we op een nacht een jongetje ontmoet dat létterlijk in een vuilnisbak lag te slapen. Hij was weggelopen, omdat hij die dag niet genoeg geld bij mekaar had gebedeld.

»Dat gezegd zijnde mag je vooral niet uit het oog verliezen dat de meeste maraboets het wél goed voorhebben met de kinderen. Het is niet allemaal kommer en kwel. Cijfers zijn er niet, maar het merendeel van de maraboets zet zich plichtsgetrouw in om zo veel mogelijk kinderen de Koran te leren.»

HUMO Bewonderenswaardig kunstje, maar wat doe je er verder mee? Het is niet meteen een springplank naar een succesvolle carrière, tenzij de talibés het zélf tot maraboet schoppen: volgens Human Rights Watch strijken sommige van die leraars tot 100.000 euro per jaar op aan bedelcenten.

Gillis «Die vraag heb ik aan veel Senegalezen gesteld. Het antwoord dat me het meeste inzicht verschafte, was: ‘De Koran memoriseren leert je doorzetten. En als ik het ooit moeilijk krijg, dan kan ik moed putten uit de wetenschap dat ik de Koran van buiten ken én weet ik dat ik de steun van Allah heb, omdat ik er al die moeite in heb gestoken.’ Ze zien onderwijs dus niet zoals wij westerlingen: ‘Hoeveel zal het me straks opleveren?’»

HUMO Valt Rudi Vranckx een beetje mee als maraboet, excuseer, mentor?

Gillis (lacht) «Ik weet niet of hij dat graag zou horen. Nee, Rudi heeft ons vooral de vrijheid gelaten om ons eigen ding te doen. We konden altijd bij zijn redactie terecht voor tips: vooral in het proces van de montage zijn die heel bruikbaar geweest.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234