Reportagereeks: De wereld & ik

Elk z’n hobby: voor de één is dat breien, voor Naomi Vandamme is dat Haïti.

Doorgaans werkt ze als kinderpsychologe, maar elke vakantie trekt ze naar haar geboorteland om daar getraumatiseerde kinderen – het ontwikkelingsland heeft de aardbeving van 2010 amper verteerd – te helpen met raad en vooral veel daad. Voor ‘De wereld & ik’ vloog documentairemaakster Sofie ­Peeters Naomi achterna. Ze marcheerde de exotische toeristenresorts fluks voorbij en liet zich in de weeshuizen rondleiden.

Naomi Vandamme «Vlak na de aardbeving heb ik het project Child Flower opgericht. Daarmee organiseren we onder meer workshops voor weeskinderen, om hen met verdriet en verlies te helpen omgaan. We leren hen dat nachtmerries, angsten en flashbacks normale reacties op traumatische gebeurtenissen zijn. Vaak hebben ze dat zelf niet door en denken ze: ‘Oei, ik ben gek geworden!’ We brengen hen ook life skills bij: wat doe je als er nog eens zo’n aardbeving plaatsvindt? Veel Haïtianen zijn destijds om het leven gekomen omdat ze op de verkeerde plek in hun huis gingen staan.»

HUMO In de uitzending vertelt het weesmeisje Darline dat haar vader tijdens de beving weigerde het huis te verlaten.

Vandamme «In Haïti gebeuren er met de regelmaat van een klok schokkende dingen. Ze krijgen met orkanen en natuurrampen af te rekenen, bovenop het dagelijkse geweld en de armoede. Daarom zoeken velen redding in het geloof. Ze worden extreem passief en leggen hun lot in handen van een hogere macht. Aangeleerde hulpeloosheid noem ik dat. De vader van Darline dacht: ‘Als God wil dat ik dit overleef, dan zal ik wel blijven leven.’ Maar hij overleefde het niet. Ook een zus en de broer van Darline kwamen om.»

HUMO Een ander zusje over-leefde het wel, maar ze werd van Darline gescheiden en kwam in een weeshuis terecht. Naar haar gaan Sofie Peeters en jij vanavond op zoek. Voor jou moet zoiets heel dichtbij komen, omdat je zelf als baby uit een Haïtiaans weeshuis bent geadopteerd.

Vandamme «Ik ben zelf ook op zoek gegaan naar mijn biologische familie, voorlopig zonder resultaat. Als je in Haïti een oproep doet op radio of tv, dan levert zo’n zoektocht doorgaans snel resultaat op – het is een eiland, dus mensen kennen elkaar. Maar er kwam geen reactie. In Haïti gaan ze er dan van uit dat het mogelijk om een illegale adoptie gaat – misschien klopt de geboorteakte niet. Nu wil ik naar de regio waar ik ben geboren en daar met een babyfoto van mezelf in de dorpen vragen of iemand me herkent of weet heeft van een vrouw die in het voorjaar van ’84 een kind heeft gekregen en dat heeft achtergelaten in het ziekenhuis Justinien in Cap-Haïtien. Niet dat het een frustratie is dat ik mijn familie niet ken. Ik ben wel benieuwd naar mijn geschiedenis, maar zonder is mijn leven ook geslaagd. Alleen weet ik dat illegale adopties soms neerkwamen op kindontvoeringen. Ik ken een meisje van wie het zusje als baby is ontvoerd. Ze hadden haar wijsgemaakt dat het was gestorven, maar eigenlijk was ze door een illegale adoptie in Nederland beland. Misschien heb ik dus nog ergens familie rondlopen en vragen zij zich af wat er destijds met mij is gebeurd. Daarom doe ik die laatste zoektocht. Levert het niks op, dan heb ik al het mogelijke gedaan.»

HUMO De schrijnendste beelden filmden jullie in een weeshuis dat compleet vervallen is. De rolstoel waar één kindje z’n dagen in slijt, is gemaakt van een oude tuinstoel. Verlies je nooit de moed?

Van Damme «Als ik het geheel bekijk, dan verlies ik de moed, ja. Daarom probeer ik me op de kleine dingen te focussen. Dat lukt, omdat ik daar zelf een mooi voorbeeld van ben: één gezin in België heeft mij een nieuw leven gegeven. Een druppel op een hete plaat in het grotere geheel, maar voor mij persoonlijk betekende het een wereld van verschil. Die gedachte geeft me energie en hoop.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234