null Beeld

Reportagereeks: Het België van... Laurence Vielle

In de laatste aflevering van de uitstekende VPRO-reisreeks 'Het België van...' legt de Franstalige Brusselse theatermaakster/dichteres Laurence Vielle de route die schrijfster Annelies Verbeke in de eerste aflevering volgde in omgekeerde richting af: Vielle trekt door het haar onbekende Vlaanderen, op zoek naar de verzwegen familiegeschiedenis van haar Vlaamse moeder.

Die had tijdens de Tweede Wereldoorlog zowel verzetsstrijders als collaborateurs in de familie, maar heeft daar altijd in alle talen over gezwegen. Vielle ging dan maar zélf op onderzoek uit, maakte er eerder dit jaar de voorstelling 'Du Coq à Lasne' over, en deed die trip nu nog eens over met de VPRO.

Laurence Vielle «'t Is misschien raar dat ik ondanks mijn Antwerpse moeder Vlaanderen helemaal niet goed ken en ook geen vloeiend Nederlands praat, maar zij was zelf in het Frans opgevoed.

»Ze heeft ook nooit Nederlands met mij gepraat – dat mijn vader een Zwitser is, heeft daar wellicht iets mee te maken. En we hebben altijd in Brussel gewoond: iedereen weet dat je daar kunt overleven zonder ook maar één woord Nederlands te spreken.

»Maar toch begon het de laatste tijd aan me te vreten: ik kende de cultuur van mijn moeder niet én vond het gênant dat ik zo pijnlijk Nederlands praat. Tel daar nog eens bij dat ik eindelijk te weten wilde komen wat ons 'familiegeheim' precies inhield, en je snapt waarom ik besloot de voorstelling 'Du Coq à Lasne' te maken.»

HUMO Je vertelt erin hoe je van het kustdorp De Haan naar de Waalse gemeente Lasne wandelt. Heb je die tocht ook echt gedaan?

Vielle «Ja, ik heb die weg van de Noordzee tot aan de taalgrens te voet afgelegd: zo ver is dat niet. Ik heb heel Vlaanderen doorkruist op zoek naar m'n familiegeschiedenis, en dan nog een keer met de VPRO. 'Du Coq à Lasne' is trouwens ook een woordspeling: het betekent zoveel als 'van de hak op de tak springen'.

»Ik ben te weten gekomen dat twee familieleden van mijn moeder tijdens de Tweede Wereldoorlog deel uitmaakten van de verzetsbeweging Comète, maar ze hadden tegelijk ook een collaborateur in de rangen. Een erg bekende, dan nog: flamingant Frans Daels, de oprichter van de IJzerbedevaart.

»Dat er in éénzelfde familie zowel pacifisten als extreme flaminganten kunnen zitten, vind ik ongemeen interessant. In de uitzending praat ik daarover met geschiedenisprofessor Bruno De Wever. En ik heb ook de nog laatste levende zoon van Frans Daels in Gent ontmoet.»

HUMO Een emotionele ontmoeting, neem ik aan?

Vielle «Ja, vooral omdat m'n moeder erbij was: het was de allereerste keer dat ze hem zag. Na de oorlog was haar familie om begrijpelijke redenen verdeeld: de ene kant wilde niks meer met de andere te maken hebben.

(Abrupt) »Ik heb trouwens nog iets choquerends ontdekt: het zit niet in de uitzending, maar een oudoom van me die bij het verzet zat, werd gerapporteerd door een ándere neef – dus niet Frans Daels – die ook collaboreerde! Door zijn toedoen is mijn oudoom gestorven in een concentratiekamp. Toen ik dat hoorde, heb ik toch even moeten slikken.

»Ik denk trouwens dat mijn verhaal niet zo uitzonderlijk is: toen 'Du Coq à Lasne' liep, kwamen veel mensen me na de voorstelling zeggen dat ze dezelfde familiegeschiedenis hebben. De Tweede Wereldoorlog is ook nog niet zó lang geleden – ons land is er nog steeds door geblesseerd.»

HUMO Wat vond je eigenlijk van Vlaanderen?

Vielle «Vlaanderen is haast een ander land: zo verschillend van Wallonië en Brussel! Ik zou graag in Gent wonen: de sfeer en de mensen zijn er fantastisch, en ik zou úren naar de Schelde kunnen turen. En als voetganger word je er haast omver gemaaid door de fietsers (lacht). Ik was ook blij te merken dat iedereen moeite wil doen om elkaar beter te leren kennen: die communautaire problemen zitten vooral in ons hoofd.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234