Reportagereeks: Missie Mosango


Vanavond op Eén: ‘Missie Mosango’, een achtdelige realityreeks waarin zes twintigers – allen actief in de geneeskunde – afreizen naar hartje Congo, om er in de brousse twee weken lang bij te springen in één van ’s lands drukste ziekenhuizen. Onder hen: spoedverpleger Gertjan en neurologe in opleiding Stéphanie. Hoeft het gezegd dat zij daar één en ander hebben meegemaakt?

Gertjan «Het werd ons meteen duidelijk dat we op een totaal andere plek waren aanbeland: overal drukte, chaotisch verkeer... Tijdens de rit van de luchthaven naar onze tussenstop hebben we drie mensen aangereden: dat viel goed mee, zei de buschauffeur (lacht). Nog opvallend: Congo is verrassend gróén. Ik had mij Afrika nogal dor en zanderig voorgesteld, maar daar rij je voortdurend door allerlei tropische begroeiing.»

HUMO Hoe ging het met jullie eerste medische ervaring ginds?

Stéphanie «Die kwam nogal onverwacht. Gertjan en ik stonden altijd samen op de spoedafdeling. Toen we kennismaakten met de nonnekeshadden ze ons gezegd: 'Blijf ook ’s nachts stand-by.' Nu, de nacht vóór onze eerste werkdag hadden we al prijs: we moesten twee keizersnedes uitvoeren.

»Bizar, hoor: we hadden nog geen voet in het ziekenhuis gezet, en opeens werden we in het midden van de rimboe in een pick-up gezet, richting wisten wij veel waar, om wisten wij veel wat te doen... We wisten niet eens wat voor materiaal we daar zouden aantreffen.»

HUMO Hébben ze daar überhaupt veel medische voorzieningen?

Gertjan «Ze hebben er geen elektriciteitsnet, maar wel een stroomgenerator. Die wordt overdag twee uur aangezet, van zes tot acht, en dinsdag en donderdag – dat zijn de operatiedagen – blijft-ie de hele tijd aanstaan. ’s Nachts durfden ze hem bij hoge nood ook weleens even te gebruiken, maar in de regel hadden we toen maar één hand om mee te werken: met de andere moesten we onze zaklamp vasthouden.»

HUMO De dood is ginds veel meer aanwezig dan hier. Kun je je daar als westerse geneesheer gemakkelijk aan aanpassen?

Stéphanie «De Congolese dokters kunnen één blik op een patiënt werpen en zien: daar valt niks meer aan te doen. Einde verhaal. Terwijl zulke dingen in België vaak makkelijk op te lossen zijn – het erge is: in Congo weten ze dat evengoed, maar hebben ze gewoon de middelen niet.»

Gertjan «Dat maakt ook dat het geharde mensen zijn: als ze zouden blijven meeleven met elk doodgeboren kind, dan zouden ze hun job niet meer kunnen uitoefenen. Voor ons was dat serieus wennen, maar vreemd genoeg merk je dat je op den duur – tegen wil en dank – ook die klik gaat maken.»

Stéphanie «Ja, en tegelijk voel je je schuldig omdat je zo wordt, want je wil dat eigenlijk helemaal niet.»

HUMO Zijn jullie, zoals men dat zo mooi zegt, op jullie eigen grenzen gebotst?

Stéphanie (twijfelt) «Aangezien wij op de spoed stonden, werden wij het meest geconfronteerd met kindjes en oudere mensen die overleden. Er waren dagen dat er drie mensen stierven.»

Gertjan «De gemiddelde leeftijd van die patiënten was ongeveer twintig jaar; de oudste was veertig.»

Stéphanie «Bij één kindje hebben we de hele nacht gewaakt – we wisselden elkaar af – maar eigenlijk wisten we: het enige dat we kunnen doen is dat kind z’n leven nog twee dagen rekken, meer niet.»

Gertjan «Het was een baby van zeventien dagen oud. Toen we hem voor het eerst onder ogen kregen, keken we al betekenisvol naar mekaar: dat kind lag daar met een echte doodsblik.

»We hebben toch al het mogelijke gedaan, omdat je blijft denken: 'Dít kindje kunnen we redden.’ Toen dat baby’tje gestorven is, zijn we enigszins op onze beperkingen gebotst, vooral omdat het misschien wel nodeloos heeft afgezien. De artsen waren toen niet akkoord met onze aanpak en achteraf denk je daar zelf nog genoeg over na. Maar ja, hoe kun je nu uren aan zo’n bedje zitten en níét emotioneel betrokken raken?»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234