Reportagereeks: Sunny Side of Spirit

De titel van haar vorige docureeks klonk ons eerlijk gezegd nét een tikje wervender in de oren, maar dat maakt Sunny Bergmans nieuwste drieluik ‘Sunny Side of Spirit’ uiteraard nog niet bij voorbaat minder interessant dan ‘Sunny Side of Sex’.

'Sunny Bergman: 'In Ghana heb ik onderzocht in hoeverre depressies en angsten anders ervaren worden in een maatschappij waar de groep belangrijker is dan het individu.'

In ‘Sunny Side of Spirit’ gaat Bergman (die zich de laatste jaren vooral opwierp als een felle tegenstander van de inderdaad buitengewoon aanstootgevende figuur van Zwarte Piet) na hoe men in verre en vreemde oorden als Ghana, Taiwan en Brazilië omgaat met burn-outs, depressies, ADHD, stress, slapeloosheid en andere psychische rompslomp.

Sunny Bergman «Toen ik zeven jaar geleden een burn-out kreeg, ben ik me gaan verdiepen in verschillende manieren om psychologische problemen te benaderen. Ik stelde al tamelijk snel vast dat ik zelf het meest gebaat was bij boeddhisme en meditatie, maar wat me vooral verbaasde, was het hoge percentage westerse mensen dat kampt met allerlei psychologische of psychiatrische problemen. In Nederland, bijvoorbeeld, zou volgens de DSM-kwalificatie (Diagnostic and Statistical Manual of Mental disorders, red.) bijna vier op de tien mensen één of meerdere psychische abnormaliteiten hebben. Dat is toch ongelooflijk? Ik dacht dus: laat ik nou eens gaan kijken hoe ze met psychische klachten omgaan in enkele landen waar ik voor mijn werk, maar ook los daarvan, op reis ben geweest. En laat ik er voor de verandering eens níét van uitgaan dat wij in het Westen de antwoorden op alles hebben, maar kijken wat we zouden kunnen leren van een andere benadering.

»Ik weet niet of je de ubuntu-filosofie kent?»

HUMO Nee.

Bergman «Jij bent mij, en ik ben jou. Wij zijn elkaar. Dat is dus wat ik in de eerste aflevering in Ghana onderzoek: in hoeverre worden gemoedstoestanden als depressie en angst anders ervaren wanneer je veeleer een collectieve identiteit dan een individuele identiteit hebt; wanneer de groep belangrijker is dan het individu. Angst voor de dood kennen de Ghanezen bijvoorbeeld veel minder dan wij. In het Westen proberen we de dood weg te drukken, we willen het niet zien, maar in Ghana is het juist een belangrijk onderdeel van het dagelijkse leven.

»En wat ik in Taiwan erg interessant vond, was dat ze er niet echt een onderscheid maken tussen lichamelijke en psychische klachten. Of althans: dat die twee altijd met elkaar in verband staan. Ga jij in Taiwan naar de dokter met depressie- of stressklachten, dan kan het zomaar gebeuren dat hij zegt: ‘Er is iets mis met je milt.’ Waarop-ie – ik zeg maar wat – een naald in je grote teen steekt.»

HUMO Jaja.

Bergman «In de serie laat ik me telkens rondleiden door een lokale vriendin. Mijn Taiwanese vriendin, Shubra, vertelde me dat haar huisdokter tegelijkertijd haar psycholoog is, en ook haar life long friend, die precies weet hoe het met haar gaat. ‘Ik ga er heel vaak langs,’ zegt ze, ‘ook al ben ik niet ziek. En dan doet hij een klein dingetje aan mijn ruggengraat en dan voel ik me weer goed.’ Ze beweerde ook dat ze nooit ziek is.

»En in Brazilië heb ik me vooral gericht op het voor ons westerlingen moeilijk te vatten idee dat heel veel gekte voortkomt uit een onvermogen om om te gaan met de spirituele dimensie van je mens-zijn. Zij geloven in een aantal orisha’s, goden eigenlijk, die vechten om een plek in je hoofd. Datgene wat wij in het westen een psychose noemen, of schizofrenie, zien zij als een orisha die te veel ruimte in je hoofd inneemt. En dus moet er een ritueel uitgevoerd worden om de ‘slapende’ orisha’s wakker te maken. Een interessante benadering, want in Brazilië beschouwen ze mensen met, bijvoorbeeld, schizofrenie niet als abnormaal: het zijn normale mensen, alleen zijn hun orisha’s niet goed uitgebalanceerd.»

HUMO Fijn. Maar wat als die mensen écht schizofreen zijn?

Bergman «Nou ja, ik ben natuurlijk geen specialist op dat vlak, maar in Brazilië is me wel vaak op het hart gedrukt dat als ze vaststellen dat iemand een échte klinische problematiek heeft, die persoon wordt aangeraden om bij een westerse psychiater langs te gaan. Meestal kon de priester ook wel zien of het een spiritueel dan wel een klinisch probleem betrof.»

HUMO En hoe gaat het nu eigenlijk nog met jou, Sunny? Ben je van je burn-out af?

Bergman «Niet helemaal. Ik ben alweer een paar jaar aan het werk, maar het is nog altijd een precair evenwicht. Nu heb ik het bijvoorbeeld heel druk met het programma en met interviews en dergelijke, en dan slaap ik weer slecht. Maar goed, als dit achter de rug is, zal ik het een weekje of twee rustig aan doen. Voor de balans van mijn orisha’s (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234