Op 6 januari hield Trump een toespraak voor zijn supporters op een terrein dichtbij het Witte Huis in Washington. Daarna bestormden zijn aanhangers het Amerikaanse Congres. Beeld AFP
Op 6 januari hield Trump een toespraak voor zijn supporters op een terrein dichtbij het Witte Huis in Washington. Daarna bestormden zijn aanhangers het Amerikaanse Congres.Beeld AFP

verenigde statenimpeachment

Republikeinen durven Donald Trump niet openlijk af te vallen

Trump zal niet veroordeeld worden, maar Democraten hebben wel iets te winnen bij het impeachmentproces, dat vandaag begint.

‘Je weet niet half hoe ik heb genoten van mijn eerste Trump-loze week van de laatste vijf jaar.’ De Democratische senator Chris Coons kijkt niet echt uit naar de berechting van de ex-president in de Senaat, die dinsdag begint.

Coons hoopt, zei hij tegen website Politico, dat politiek Washington zo snel mogelijk weer aan de slag gaat met de plannen van de nieuwe president, Joe Biden. En hij krijgt vermoedelijk zijn zin. Hoewel het schema nog niet definitief vaststaat, lijkt het erop dat de Democraten geen andere getuigen zullen oproepen dan Donald Trump zelf – en die wil niet komen. Daardoor zouden de senatoren zondag al een oordeel kunnen vellen over de impeachment-aanklacht die het Huis van Afgevaardigden tegen hem aannam, na de bestorming van het Capitool op 6 januari.

Voordeel

Beide partijen zien een korte behandeling als een voordeel. De Republikeinen kunnen nieuwe aandacht voor Trumps rol bij die aanval op de democratie missen als kiespijn. Ze worstelen al genoeg met de positie van de ex-president in hun partij.

Vorige week woensdag bleek bijvoorbeeld dat veel Republikeinse leden van het Huis van Afgevaardigden het hun collega Liz Cheney helemaal niet kwalijk nemen dat die voor de impeachment van Trump had gestemd. Aanhangers van Trump wilden haar uit het fractiebestuur zetten, maar in een geheime stemming kreeg ze 145 van de 206 stemmen.

Een dag later dag sloten de Republikeinen echter de rijen toen de Democratische meerderheid hun collega Marjorie Taylor Greene uit een aantal commissies zette vanwege haar steun voor een heel assortiment aan samenzweringstheorieën. Op 11 na steunden ze haar.

Politiek riskant

Het verschil: die stemming was niet geheim. Daaruit blijkt hoe politiek riskant het voor Republikeinen kennelijk nog is om Trump openlijk af te vallen.

In de Senaat zal de stemming over de aanklacht tegen Trump ook niet geheim zijn. En 37 Republikeinen hebben al aangegeven dat ze hem niet willen veroordelen. Daarmee ligt de benodigde twee derde meerderheid, 67 van de 100, al buiten het bereik van de Democratische aanklagers.

De advocaten van Trump pleitten maandag op schrift voor het onmiddellijk vrijspreken van Trump. Een ex-president, vinden ze, kun je per definitie niet meer afzetten.

De meeste staatsrechtjuristen zijn het daar niet mee eens. Zij redeneren dat het Congres een president ook terecht moet kunnen wijzen voor wat hij deed in de laatste weken van zijn presidentschap. Bovendien kan de Senaat hem ook nog het recht ontnemen om ooit nog aan presidentsverkiezingen mee te doen.

Volgens Trumps advocaten zou veroordeling verder een schending zijn van zijn recht op vrije meningsuiting: hij mocht toch zeker wel zeggen dat volgens hem Joe Biden de verkiezingen door fraude had gewonnen?

Flinterdun bewijs

De Republikeinen hopen dat Trumps verdedigers niet gaan proberen die frauduleusheid zelf aan te tonen – met de bekende flinterdunne bewijsvoering. De voormalige president had dat het liefst wel gezien – omdat hij daar op aandrong, liep nog maar ruim een week geleden zijn hele team advocaten weg.

De Democraten zijn zich bewust van de minieme kans dat Trump wordt veroordeeld en zien de rechtszaak nu vooral als een middel om het land, en dan vooral de Republikeinse kiezers, te laten zien welke rol hij speelde in de bestorming van het Capitool.

Dat kan beter niet met ellenlange getuigenverhoren, zo heeft de eerste afzettingsprocedure tegen Trump vorig jaar geleerd. In plaats daarvan willen ze de kijkers boeien met een videopresentatie. Tweets en uitspraken van Trump zullen worden gecombineerd met beelden uit sociale media van de bestorming, met commentaar van de bestormers zelf. Daaruit moet blijken hoe die voeren op het kompas van hun idool en hem dus geloofden toen hij zei dat ‘keihard vechten’ tegen de bevestiging van Biden als president de enige manier was om ‘nog een land te hebben’.

Volgens een enquête van tv-netwerk ABC vindt 56 procent van de Amerikanen dat Trump veroordeeld moet worden. Van de Republikeinen vindt maar 15 procent dat. Als het impeachmentproces die laatste groep wat doet groeien, is dat voor de Democraten al een mooie winst. En wordt Trump voor de top van de Republikeinse partij een nog lastiger probleem.

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234