Een foto van Trump in februari 2020, toen hij werd vrijgesproken van het eerste impeachment Beeld Getty Images
Een foto van Trump in februari 2020, toen hij werd vrijgesproken van het eerste impeachmentBeeld Getty Images

Impeachment

Republikeinse politici hebben genoeg van Trump, maar durven een snelle breuk niet aan

Donald Trump gaat niet de geschiedenis in als een veroordeelde politieke misdadiger. Dankzij de stemmen van 43 Republikeinen sprak de Senaat hem zaterdag vrij van de aanklacht van opruiing tegen de staat.

Maar toen de hamer gevallen was, liet hun aanvoerder, fractieleider Mitch McConnell weten hoe hij over Trump dacht.

De meute die op 6 januari het Capitool bestormde, jacht maakte op de voorzitter van het Huis, Nancy Pelosi en buiten alvast een galg oprichtte voor vice-president Mike Pence ‘deed dat omdat ze gevoed waren met uitzinnige onwaarheden door de machtigste man op aarde – omdat die boos was omdat hij een verkiezing verloren had.’

McConnell legde daarna uit waarom hij toch niet het ‘schuldig’ had uitgesproken, zoals 50 Democraten en 7 Republikeinen wel hadden gedaan –een meerderheid, maar niet de vereiste tweederde. Hij vindt het tegen de Grondwet indruisen om een afzettingsprocedure tegen een president door te zetten nadat diens termijn al is afgelopen.

Hij had daar ‘intens over nagedacht’, zei McConnell, en hij wist zich gesteund door wat ‘de eerste grote staatsrechtgeleerde van ons land,’ Joseph Story (1779-1845) over het onderwerp had geschreven.

Maar voor hetzelfde geld had McConnell zich kunnen beroepen op de overgrote meerderheid van de juristen uit de 21e eeuw die zich over het onderwerp uitlieten – die vonden dat het best kon. Of op de uitspraak die de Senaat zelf over het onderwerp deed, afgelopen dinsdag, met de stemmen van alle Democraten en 6 Republikeinen voor.

En hij had, zei een woedende Nancy Pelosi zaterdag, er eind vorig jaar voor kunnen zorgen dat het impeachment-proces zijn beslag kreeg, voor Donald Trumps termijn was afgelopen. Zijn fractie had toen immers nog de meerderheid. Dat had, in het geval van een veroordeling, Trumps presidentschap maar met een paar dagen bekort. Maar daarna had de Senaat hem van verdere politieke of andere hoge functies in Washington kunnen uitsluiten.

Volgens McConnell was zo veel haast in de praktijk niet mogelijk. Maar het kwam hem vermoedelijk ook niet slecht uit.

Dat het proces pas plaatsvond na het aantreden van Joe Biden als nieuwe president op 20 januari, gaf hem en veel van zijn fractiegenoten een argument om Trump niet abrupt van het politieke toneel te verwijderen. Tegelijkertijd kunnen ze hem de komende tijd naar eigen inzicht bekritiseren, puttend uit het feitenmateriaal dat de aanklagers van het Huis van Afgevaardigden tijdens het proces hebben gepresenteerd.

Dat deden die onder andere in de vorm van videocompilaties die de senatoren nog eens doordrongen van het geweld dat in hun eigen gebouw had gewoed, en waarvan ze bijna slachtoffer waren geworden, terwijl hun president voor de tv zat en lange tijd weigerde de demonstranten tot rust te manen.

Van de leider werd de afgelopen weken weinig vernomen

De woede daarover is ook bij de Republikeinen groot. Politiek adviseur Rick Wilson schatte tegenover website Politico dat een geheime stemming in de Senaat een veroordeling zou hebben opgeleverd van 80-20 in plaats van 57-43. Dat een openbare stemming zo veel meer Republikeinse steun voor de ex-president laat zien, bewijst volgens hem dat Trump voorlopig nog de leider is van de partij.

Maar van die leider werd de afgelopen weken weinig vernomen. Voor een deel komt dat door zijn verbanning van Twitter – hij kon het verloop van het impeachment-proces niet van minuut tot minuut van commentaar voorzien. Maar ook na zijn vrijspraak was de reactie on-Trumpiaans gedempt. Geen triomfantelijke toespraak, geen opgewonden gesteggel met journalisten, maar een schriftelijke verklaring, in een email aan zijn aanhangers.

Die waren net als hij een slachtoffer van het hele proces, vond hij.

“Het is treurig dat we in een tijd leven dat één politieke partij in Amerika een vrijbrief krijgt om het recht zwart te maken, de politie te belasteren, meutes aan te moedigen, relschoppers vrij te pleiten en het recht om te vormen tot een wapen voor politieke wraak, en alle mensen en standpunten waarmee ze het niet eens zijn te vervolgen, op zwarte lijsten te zetten, uit te sluiten en te onderdrukken.”

Het zou vermoedelijk McConnell, en een groot aantal andere Republikeinse Congresleden, een lief ding waard zijn als Trump zich verder in Florida bezig houdt met golf en het redden van zijn gehavende zakenimperium. Zijn aanhang binnen de partij, die een snelle afrekening met hun held niet zou pikken, kan misschien wel zoetjes aan met de gedachte vertrouwd worden gemaakt dat het tijdperk-Trump voorbij is. Zodat tegen de tijd dat hij weer presidentskandidaat zou kunnen worden, in 2024, dat idee niet zoveel geestdrift meer wekt.

Daar kan de nagalm van het impeachment-proces bij helpen. En anders wel, zei Mitch McConnell bijna troostend in zijn toespraak, een proces voor de strafrechter, of een civiele zaak voor schadevergoeding.

Donald Trump zelf heeft zich met dat scenario nog niet verzoend. “We hebben nog veel werk voor de boeg”, schrijft hij aan het eind van zijn verklaring. “En we zullen spoedig voor de dag komen met een visie voor een stralende en onbegrensde toekomst van Amerika.”

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234