Review: Alice Munro - Lief leven

De kortverhalen van de Canadese Alice Munro, 81 jaar ondertussen, zijn al sinds het begin van haar lange carrière intens verstrengeld met haar eigen levenswandel.

Niet verwonderlijk dus dat we het verhaal ‘Lief leven’ (De Geus) uit haar jongste bundel voornamelijk door een bifocale bril bekijken. De lezer hoeft alleen maar de vruchten van die gezegende leeftijd te plukken, want Munro klinkt wijzer en zekerder van haar stuk dan ooit.

Nergens een spatje verzuurde mentaliteit à la ‘vroeger was het beter’ in ‘Lief leven’, wel een kenschetsend beeld van verschillende generaties en hun eigen tekortkomingen. Zoals de jonge Leah en de oudere Ray uit ‘Weg uit Maverley’: de ene een voorbeeld van de zestigersgeneratie, waarvoor trouwen en geloof leeggelopen tradities zijn, maar die in haar bohemienbestaan het geluk evengoed misloopt. De andere een generatie ouder, op zijn hoede voor de nieuwe lichting die hard haar 'best deed op een botte manier gevat te zijn’, maar die even eenzaam in zijn verdriet achterblijft.

Elke figuur in ‘Lief leven’ - jong of oud, man of vrouw - torst een last met zich mee, maar Munro dempt die tragiek met zachte zinnen. Daartussen steken de opmerkingen die wel weerhaakjes dragen, des te fijner af (‘Als ze niet mijn moeder was geweest, zou ik haar adembenemend mooi gevonden hebben’, uit het autobiografische ‘Stemmen’). Munro houdt zich ook wijselijk afzijdig van Grote Drama’s.

De bundel loopt weliswaar over van de zware thema’s, zoals overspel (‘Corrie’, ‘Amundsen’), dementie (‘Met uitzicht op het meer’), incest (‘Trein’) en zelfmoord (‘Grind’), maar die blijven altijd net onder het oppervlak borrelen. Geen van de verhalen leest als een treincrash. De schrijfster lijkt meer geïnteresseerd in de kleine ontsporingen van het leven, dat ook na een afgebroken affaire of de dood van een geliefde blijft voorttuffen. Want, zo merkt één van haar personages op, ‘het had veel erger kunnen zijn, veel en veel erger’.

Die uitspraak, in bijna elke andere situatie een dooddoener van formaat, klinkt binnen Munro’s verhalenkosmos zowaar als een troost. Dat talent om alledaagse dingen in een nieuw daglicht te plaatsen, wel vaker een toetssteen van grote literatuur, komt voortdurend terug in ‘Lief leven’. Munro licht graag het vreemde karakter van alledaagse woorden op (‘Wat een uitstekend woord: overschot. Als iets wat onder in een kast had liggen beschimmelen’), waardoor ook de werkelijkheid achter dat woord een nieuw gezicht krijgt.

De ondertitel van ‘Lief leven’ is ‘Verhalen’. Wij zouden van compacte romans durven spreken. Munro schetst per verhaal vaak meer dan één leven en volgt haar personages door verschillende fases. Ze krijgen, kortom, ruimte om te ademen. Bij mindere goden moeten kortverhalen het vaak hebben van een onverwachte plotwending of een strak verpakte zedenles. Niet zo bij Munro.

Deze bundel zou weleens de laatste literaire daad van de Canadese schrijfster kunnen zijn: ze sukkelt al een tijdje met haar gezondheid en moest de promotietournee afzeggen. We hopen erg dat ‘Lief leven’ geen afscheidscadeau wordt.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234