null Beeld

Review: Dave Eggers - U zult versteld staan van onze beweeglijkheid

Hoe schrijf je een tweede boek na een wereldsucces als 'Een Hartverscheurend Verhaal Van Duizelingwekkende Genialiteit', kortweg 'E.H.V.V.D.G.'? Dave Eggers (inmiddels 32) probeert 't in 'U Zult Versteld Staan Van Onze Beweeglijkheid', kortweg 'U.Z.V...

Hoe schrijf je een tweede boek na een wereldsucces als 'Een Hartverscheurend Verhaal Van Duizelingwekkende Genialiteit', kortweg 'E.H.V.V.D.G.'? Dave Eggers (inmiddels 32) probeert 't in 'U Zult Versteld Staan Van Onze Beweeglijkheid', kortweg 'U.Z.V.S.V.O.B.', met een oude truc: hij komt met iets helemaal anders voor de dag. Een halfjaar na de dood van hun bloedbroeder Jack - verpletterd door een vrachtwagen die over zijn veel trager rijdende auto denderde - besluiten de vrienden Will en Hand in één week tijd de zes continenten aan te doen om de armoede te bestrijden. Ze willen af van de 32.000 dollar die Will in de schoot geworpen kreeg toen zijn silhouet als logo voor een gloeilampenmerk gebruikt werd.

De twee geven het toeval, dat Jack vermoordde en Will rijk maakte, ook het verloop van hun tocht in handen. Ze laten hun vlucht rond de wereld en hun gestrooi met geld dirigeren door 'het algehele idee van ongehinderde beweging, van aan elke impuls toegeven'. Ze willen tempo maken om de stilstand in hun hart te bedwingen, de rigor mortis af te schudden die na de dood van Jack is ingetreden. Het perpetuum mobile als rouwverwerking.

De noodzaak om in beweging te blijven resoneert ook in de titel, 'U Zult Versteld Staan Van Onze Beweeglijkheid', die ontleend werd aan Het Springende Volk: deze stam beitelde volgens Hand hun levensmotto in een klif boven hun door de conquistadores belegerd dorp. De zucht naar tempo zit ook in de vormgeving - het Nederlandse omslag is een kopie van het Amerikaanse dat Eggers zelf bedacht heeft: de roman begint bovenaan de cover, loopt gewoon door op het schutblad en jakkert vervolgens vierhonderd bladzijden lang door. 't Is dan ook dubbel jammer dat de vaart van het verhaal herhaaldelijk gestremd wordt door de erg slordige Nederlandse tekst vol rare afbrekingen, verminkte woorden en foute werkwoordsvormen. 't Heeft blijkbaar niet geholpen dat twee uitgeverijen, Vassallucci en Manteau, de krachten gebundeld hebben voor dit boek. Het getuigt allemaal van bitter weinig respect voor Eggers, die uit onvrede met het vercommercialiseerde boekbedrijf het Amerikaanse 'You Shall Know Our Velocity' in eigen beheer uitgaf en uitsluitend via het Internet en onafhankelijke boekhandels te koop aanbood.

Ondanks hun fastforward-bedoelingen stoten Will en Hand algauw op de illusie van vooruitgang: hun wereldomvattende tocht blijft beperkt tot Senegal, Marokko, Estland en Letland. Ze halen zelfs Egypte niet, waar ze als orgelpunt van hun reis de zon wilden zien opkomen vanop de piramide van Cheops. Zomaar geld uitdelen blijkt ook al lastiger dan gedacht. Het helpt niet bepaald dat Will rondreist met 'een gezicht als een remspoor', nadat hij met stalen staven in elkaar geramd werd - het vier bladzijden aanslepend verslag van dat geweld kan niemand lezen zonder beschermend en empatisch naar hoofd, hand en schouder te grijpen.

De ontreddering en verwarring van Will worden gegangmaakt door het geselende hyperbewustzijn, dat weliswaar geluk uitdiept maar toch vooral verdriet kwadrateert: 'Ik kan niet alleen zijn met mijn hoofd. Ik ben er bang voor.' Zijn hoofd is dan ook een gigantisch archief van pijnlijke herinneringen én het permanente strijdtoneel voor innerlijke dialogen, waarin Will scherper en harder is dan in werkelijkheid, en waarin cynische realiteitszin onstopbaar de kop opsteekt.

Net als in 'E.H.V.V.D.G.' doet Eggers in 'U.Z.V.S.V.O.B.' zijn voordeel met het hyperbewustzijn: zijn schrijven wint aan geestigheid en relevantie dankzij zijn veelvoudige blik op de dingen. Zijn tweede boek is minder hartverscheurend, duizelingwekkend en geniaal dan zijn tot klassieker voorbestemde debuut, maar wel weer gedurfd, overrompelend en bij de tijd. Ondanks de woekering van aan allerlei kanten opschietende bedenkingen en wendingen behoudt deze roadnovel met een existentialistische dimensie iets aangenaam organisch. Net als Zadie Smith, dat andere supertalent dat in 2000 de wereld veroverde met een knap debuut, rondt Eggers twee jaar later succesvol de moeilijke kaap van de tweede roman. T.B.I.Y.T.C.!*

* The Best Is Yet To Come!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234