null Beeld

Review: Dead Man Ray - Cago


'Berchem', de eerste Dead Man Ray, was een gigantisch ei. De heren die erop zaten te broeden moeten hebben geweten dat ze uitvinders waren. Uitvinders van een nieuw soort rammelrock. Met hun op de computer verknipte en weer aan elkaar geplakte impr...

Gert Van Nieuwenhove


'Berchem', de eerste Dead Man Ray, was een gigantisch ei. De heren die erop zaten te broeden moeten hebben geweten dat ze uitvinders waren. Uitvinders van een nieuw soort rammelrock. Met hun op de computer verknipte en weer aan elkaar geplakte improvisaties belandden ze - tot ieders verbazing, en niet in het minst die van henzelf - op ochtendradio's, afrekeningfuiven en popquizzen. Het was dan ook gezellig tandenpoetsen, onhandig hupsen en van TC Matic en Yazoo gepikte ideeën opzoeken in songs als 'Chemical', 'Beegee', et quelques autres.

In de tweede cd 'Trap' zaten minder verwijzingen verstopt, maar de plaat bevatte een interludium te veel, en er zat geen evolutie in. De 'Marginal EP' volgde, DMR's eigen 'My Sister Is My Clock'. 'Marginal' bood twee intro's voor de prijs van één, een cover van 'Killywatch', en een song die 'Kind + gezin' heet. 'Marginal', zo stond op de hoes, was recorded, cutup and mixed in Berchem, Koningshooikt and Haacht. 'Marginal' was dus meer een werkboek dan een commerciële release. Dead Man Ray wilde er niet op afgerekend worden, maar dat zou toch gebeuren, omdat de wereld slecht is en wij recensenten pitbullterriërs zijn.

Maar ziehier de zoete wraak 'Cago': 'Recorded by Steve Albini at Electrical Studio's, Chicago.' Klinkt het of klinkt het niet? Ja, het is de moeilijke derde, een moment waarop groepen vroeger riepen dat ze hun 'Sgt. Pepper' hadden gemaakt, en daarmee een Spinal Tap-sequel te ver belandden. Dead Man Ray is een moderne groep, en doet iets met die erop-of-erover-ambitie. Ze vechten tegen hun eigen identiteit. Ze zijn gestopt met al hun gebricoleer met valse starten en 4-tracks, met cassettes en ProTools, met dada en glamrock, en met schroevendraaiers en Joy Division-knipoogjes. Er wordt op 'Cago' niks meer door mekaar gehusseld. Dead Man Ray pakt integendeel uit met één sound, één monoliet van een fantastische rockklank, en één verlangen om zo ver mogelijk weg te lopen van alle clichés - die uit Antwerpse modehuizen en alle andere.

Hoor bijvoorbeeld opener 'Landslide' voorbijkomen, een kurkdroge, maar Spectoriaanse song. Of 'Centrifugitives', dat even grillig klinkt, maar even af is. 'A Simple Thing' bewijst dat tearjerkers schrijven een discipline is, één waarin men iedereen van Roy Orbison tot Neil Diamond moet laten voorgaan, maar Dead Man Ray huilt tenminste in een zelf ontworpen woestijndecor. 'So thanks for the giving/But I can't give you back/ A simple thing', croont Daan Stuyven aan het eind, en je weet dat Steve Albini, die gekke producer die geen producer genoemd wil worden, in zijn bunker in downtown Chicago aan het einde 'Cut! Prima! Genoeg gewerkt voor vandaag!' moet hebben geroepen.

Daans stem doet dit keer - als hij lage regionen verkent - aan een stevig verkouden Eddie Vedder denken, en aan Johnny Cash. Als hij hoger zingt, is het gewoon heel mooi. Hij wil niet meer slim doen, valt ons ook op. Hij is er misschien gewoon slim in geworden. Mochten wij graag iemands liedjesteksten citeren, we zouden er de halve TTT-rubriek mee kunnen vullen.

De groep komt ondertussen aanzetten met een geluid dat bij iedereen andere herinneringen zal oproepen, en dat ons aan de donkerte van Mogwai en de koekendozen sound van Can doet denken, maar ook aan de hits van Pulp ('Need') en de U2 van 'The Joshua Tree' ('Centrifugitives'). En toch is het vooral hún geluid, en het is groots en puur. Dead Man Ray flirt niet meer met lelijkheid, smost niet meer raak met effecten, en is veel facetten van z'n ironie kwijtgeraakt. Songs zitten nog wel als baboesjka-popjes in andere songs verstopt, maar ze komen eruit zonder dat het opvalt of tegenwringt.

We zijn ondertussen een paar beluisteringen ver, en onze aanvankelijke favoriet - het door de druggy droomstem van de hippe druïde Ken Nordine vol onzin en wijsheid gestoken 'Blue Volkswagen 10.10 am' - is één van de mindere songs geworden. Het bewijst dat Dead Man Ray zeer goed op eigen benen kan staan. Wij kunnen u zelfs verklappen dat 'Cago' in onze cd-kast al hi-fives aan het uitwisselen is met 'The Ideal Crash', 'Survivant', 'Outside the Simian Flock' en 'Ocharme ik', zeg maar de grote platen van wat men ooit 'de millenniumwissel volgens België' zal noemen.

'Cago' is een tour de force, én een meesterwerk!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234