null Beeld

Review: Fahrenheit 9/11

Revoluties beginnen zelden in bioscoopzalen, maar tijdens het bekijken van 'Fahrenheit 9/11' voelden we toch héél even de oproerkraaier in ons wakker worden (meteen na de vertoning begonnen we met geheven vuisten aan een mars op de Amerikaa...

Erik Stockman

Revoluties beginnen zelden in bioscoopzalen, maar tijdens het bekijken van 'Fahrenheit 9/11' voelden we toch héél even de oproerkraaier in ons wakker worden (meteen na de vertoning begonnen we met geheven vuisten aan een mars op de Amerikaanse ambassade, maar een onverhoedse hongerklop deed de tocht vroegtijdig eindigen in een frituur op de Vismarkt). Akkoord, 'Fahrenheit 9/11' is een uit erg eenzijdige soundbites en footage samengestelde documentaire, en ja, Michael Moore blijft een ietwat irritante en van een ongezonde eigenwaan barstende figuur die twijfelachtige journalistieke methoden hanteert en de feiten naar eigen goeddunken interpreteert, maar de oproerige kracht van zijn pamflet is onmiskenbaar. 'Fahrenheit 9/11' is een luid sissende, op het Witte Huis gerichte brandbom, die in de hoofden van miljoenen kijkers voor een explosieve déclic zal zorgen en misschien zelfs een heuse omwenteling zal teweeg brengen - in november bijvoorbeeld, tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Moore brengt weliswaar geen nieuwe of baanbrekende zaken aan het licht, maar nooit eerder werd je zo hard met je neus in de Amerikaanse politieke ranzigheid gedrukt, nooit eerder kregen we zo'n heldere inkijk in de duistere plannen die na elf september in het Witte Huis werden gesmeed. Moore - in zijn typische sarcastische, meedogenloze stijl - zet Bush Junior compleet voor lul, ontmaskert sleutelfiguren als Dick Cheney, James Baker en pa Bush als een stelletje op geld, macht en olie beluste wolven, en stelt dat 9/11 voor de hierboven genoemde haviken de gedroomde aanleiding was om een reeks oude ideetjes uit te voeren: Afghanistan en Irak binnenvallen bijvoorbeeld, zodat de Amerikaanse oliemaatschappijen daar ongehinderd enkele pijplijnen in de grond konden steken. Af en toe wordt Michael Moore weer zijn eigen ongelikte en ongenuanceerde zelf en gaat hij lichtjes over de schreef, zoals in die scène waarin hij de leden van het Amerikaanse Congres begint te stalken, of zoals in dat stukje waarin hij het heeft over de twijfelachtige rol van de sigarettenfabrikanten - op die momenten lijkt 'Fahrenheit 9/11' duidelijk meer op een montagetruc dan op een door harde feiten ondersteunde documentaire. Maar meestal blijft Moore onzichtbaar (enkele Reddy De Mey-achtige shots niet te na gesproken) en laat hij de beelden gewoon voor zichzelf spreken. En die beelden treffen doel met een chirurgische precisie: Bush die op elf september tijdens een bezoekje aan een basisschool in Florida ingefluisterd krijgt dat 'de natie wordt aangevallen' en vervolgens zeven minuten lang katatoon voor zich uit blijft staren vooraleer in actie te schieten; Iraakse vrouwen die doodsangsten uitstaan wanneer ze 's nachts een Amerikaanse patrouille op hun dak krijgen; Bush die tijdens een spelletje golf waarschuwt voor de terroristische dreiging en vervolgens luchtig tot de orde van de dag overgaat ('De terroristen moeten worden gestopt. En kijk nu eens naar mijn swing!'). Ja, er valt een hoop te lachen met Dubya - tot Moore de definitieve mokerslag uitdeelt. Een moeder leest snikkend de laatste brief voor van haar zoon, die enkele dagen eerder in Irak is omgekomen in een crash met een Black Hawk-helikopter: 'Wat doe ik hier, mama? We zijn allemaal woedend want niemand begrijpt waarom we hier zijn. Ik hoop dat die clown niet herkozen wordt.' 'Ik heb een zoon verloren,' zegt de vader waardig, 'Maar ik denk ook aan de jongens die op dít moment sneuvelen. En waarvoor eigenlijk?' Het antwoord komt van een ruftige, in een modieus kostuum gestoken marketing manager die, met een opgewonden tremolo in de stem en met dansende dollartekens in de ogen, toelichting geeft bij de eindeloze perspectieven die door de bezetting van Irak zullen ontstaan: 'Eens de olie begint te spuiten, zal het geld binnenstromen. En we hebben het over véél geld.' Een andere glimmende zakenman stelt het zo: 'Irak? Schitterend voor de zaken, slecht voor de mensen.'

'Fahrenheit 9/11' is een documentaire van het allerhoogste belang. Aux armes, citoyens!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234