null Beeld

Review: Frank Vande Veire - Neem en eet, dit is je lichaam

Op de valreep levert de Gentse filosoof Frank Vande Veire met 'Neem en eet, dit is je lichaam' (SUN) één van de intelligentste Vlaamse boeken van het jaar af. Op het voorplat van deze essaybundel staat een blauwe still uit Pasolini's 'Salò', de schandalige verfilming van 'Les 120 journées de Sodome' van de Markies de Sade. Wie ooit Pasolini's film doorstaan heeft, weet dat het schandaal niets te maken heeft met wat de media doorgaans schandalig noemen: hoewel er volop geneukt, gemarteld en gedood wordt, staat de Italiaanse regisseur ons nooit toe de voyeur uit te hangen. Bijna de helft van zijn boek spendeert Vande Veire aan een poging betekenis te geven aan twee van de meest bevreemdende, misselijkmakendste, extreemste uren van de moderne cinema.

Het Pasolini-hoofdstuk en de meeste andere stukken in deze bundel gaan over een zoektocht die ons allemaal bezighoudt: die naar het genot. In het spoor van de Franse psychoanalyticus Jacques Lacan draait Vande Veire onze ideeën over het genot radicaal om. Ons verlangen naar genot - en dan gaat het niet over uw dagelijkse portie Senseo, maar eerder om het uitzinnige, excessieve genot van, bijvoorbeeld, stomende seks - zou geen drift zijn die 'in ons' zit. Onze verlangens ontstaan uit een soort jaloezie op het genot dat we bij de anderen menen te zien: het is de grimas op de facie van de klaarkomende medemens die ons zot maakt, ongeveer zoals een peuter vooral geïnteresseerd is in het speelgoed waar zijn broertje mee is gaan lopen.

Vande Veire stelt onophoudelijk dat we dat genot van de ander overdrijven. Wat Pasolini in zijn anti-sprookje over SM-fascisten laat zien, is volgens Vande Veire de ontsporing van die jaloezie: Hitlers destructiedrift zou onder meer daaruit zijn ontstaan. Ook in de andere stukken - met onder meer een listige lectuur van een kortverhaal van Kafka en een confronterend artikel over het tv-journaal als christelijk ritueel - blijft het genot rondspoken, om ons te fascineren (we zijn ervan in de ban) en te intimideren (we zijn onszelf niet meer). Het is amper een compliment om Vande Veires bundel fascinerend te noemen. Maar hij is het wel.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234