null Beeld

Review: Frits Bolkestein - De intellectuele verleiding

In maart 2010 kreeg Frits Bolkestein in Antwerpen de Prijs van de Vrijheid uitgereikt door Libera, 'een Vlaamse consequent-liberale denktank'.De laureaat was 27 jaar eerder in Bagdad, waar hij als Nederlandse staatssecretaris voor de Buitenlandse Handel een akkoord sloot met één van de bloedigste dictaturen van het Midden-Oosten.

Bolkestein had zijn handeltje met Saddam Hoessein kunnen gebruiken als voorbeeld van een concept waar hij in zijn boek 'De intellectuele verleiding' (Bert Bakker) telkens weer op wijst: verantwoordelijkheidsethiek. Het komt er niet op aan om goed te zijn, maar om goed te handelen.

Het akkoord met Saddam was goed, want het bevorderde de Nederlandse handel, die geleden zou hebben onder een principiële boycot (dat heet dan 'bedoelingenethiek') van het Iraakse regime.

Maar Bolkestein rept in zijn boek met geen woord over zijn Iraakse uitstap. Misschien omdat het uiteindelijk de geschiedenis is die oordeelt over het morele aspect van visites aan een dictator.

Bolkestein heeft zich als politicus nooit laten leiden door verheven idealen. Abstracte ideeën hebben volgens hem tot het grootste onheil geleid in de Europese geschiedenis.

Politiek en filosofie vormen een explosief mengsel, zeker in de handen van onervaren 'handelaren in gedachten', ook wel intellectuelen genoemd.

Bolkestein bezorgt de beginnende liberaal een catalogus van 'gevaarlijke denkers', van Rousseau over Nietzsche tot Derrida. Het lijkt een beetje op die strips voor mensen met haast, waarin klassieke romans in vijf bladzijden worden samengevat.

Na het filosofische zwartboek volgen zes hoofdstukken die losjes aan elkaar hangen: over de Europese Unie, de onzin van ontwikkelingshulp, het waanbeeld van de multicultuur en andere stokpaardjes.

Bolkesteins stem klinkt hier plots anders. Hij durft al eens een bladzijde te schrijven zonder te steunen op citaten uit de honderden studies die hij, naast de verzamelde werken van de verdoemde filosofen, óók nog heeft gelezen.

Frits Bolkestein verkocht olie voor hij in de politiek stapte, en zijn hommage aan de vrije markt had van Boorman zelve kunnen zijn. Maar aan de intellectuele verleiding om een stapel oud papier naar een uitgever te dragen had hij beter niet toegegeven.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234