null Beeld

Review: Haruki Murakami - Spoetnikliefde

Meester De Herdt torste een kanjer van een dt-fout in zijn naam, maar dat heeft 'm niet belet me met bulderende doortastendheid in de geheimen van het alfabet in te wijden. Sindsdien heb ik duizenden boeken gelezen. Om de zoveel duizend bladzijden bo...

Bart Vanegeren

Meester De Herdt torste een kanjer van een dt-fout in zijn naam, maar dat heeft 'm niet belet me met bulderende doortastendheid in de geheimen van het alfabet in te wijden. Sindsdien heb ik duizenden boeken gelezen. Om de zoveel duizend bladzijden borrelt me onvermijdelijk de gedachte op dat ik het onderhand allemaal wel gezien heb: geen verhaallijn vermag me nog te verrassen, geen gedachte heb ik niet eerder gelezen, geen zin kan me nog van streek brengen.

Het helpt niet bepaald dat de Vlaamse literatuur dit najaar één langgerekte herhalingsoefening lijkt. 't Is almaar meer van hetzelfde. De bundelingen met columns, krantenstukken en eerder gepubliceerd werk zijn niet te tellen. De ijverigste samenraper is Tom Lanoye, die polemieken bloemleest in 'Vitriool' en 'Vitriool voor gevorderden' en zijn België-trilogie verzamelt in een 'Monsterbox' - geen schrijver op de Boekenbeurs doet meer aan recyclage, terwijl ik dacht dat Tom zich toch enigszins van Groen! gedistantieerd had.

De najaarscollectie van onze schrijvers overtreft zowaar de zomerprogrammatie van onze tv-zenders: we zijn aan herhalingen van herhalingen toe. Josse De Pauw noemt zijn nieuwe-boek-met-meer-van-hetzelfde eerlijk 'Nog' en meldt zelfs heel fair dat zijn uitgever hem zo ongeveer met de revolver tegen de slaap tot een vervolg op het succes van 'Werk' heeft gedwongen. Walter Van den Broeck heeft het in 'De beiaard en de dove man' nog maar eens over zijn vader en pompt aldus een alinea uit 'Het leven na beklag' op tot een roman. In de openingszin van de novelle 'Alle dagen samen' van Erwin Mortier fungeert 'het deken onder de kerselaar' als vliegend tapijt dat de lezer alwéér naar la Flandre profonde voert. Meester De Herdt zou bulderen: 'Ik wéét dat je alle letters tot de n zo mooi als niemand anders schrijven kan, Erwin, maar zou je eens niet aan de tweede helft van het alfabet beginnen?'

Maar goed, eigenlijk kan ik daar allemaal best mee leven, zeker als ik in in een milde bui ben - maar verrast ben ik niet, en van a tot z lezen doe ik evenmin. Echt vreselijk zijn natuurlijk pas schrijvers die ongeïnspireerd hun slechte boeken kopiëren of bij gebrek aan talent niet eens zichzelf kunnen herhalen en amechtig proberen te schrijven zoals anderen het voordeden. De traditie als alibi, de imitatie als ideaal, de nostalgie als zwaktebod.

Laat ik mezelf maar eens herhalen - het werkt zowaar aanstekelijk: spannender worden de Vlaamsche letteren er niet op. De meeste pret valt dit najaar nog te rapen door te raden wat in de verzamelde brieven van Herman de Coninck door de samenstellers weggelaten en tussen de haakjes van de vergetelheid gezet werd. 'Er is niemand meer die het hele veld overziet,' hoor je dan weleens een uitgever klagen. Uitgevers zijn boeren: of het nu regent, zomert of slaghagelt, klagen over het veld doen ze geheid. Misschien moeten de papierboeren even in het eigen hart kijken en zich afvragen wie het veld zo eindeloos uitgestrekt en zo oeverloos oninteressant gemaakt heeft. Een mestactieplan dringt zich op, wil de Boekenbeurs niet verzinken in de bagger.


Hallucinerende lezer

Zal ik dan na honderdduizenden bladzijden vermoeid het boek afzweren, en berustend de herinnering aan vele genoeglijke leesuren koesteren? Toch niet, mijn eeuwige favorieten lenen zich immers tot eindeloos herlezen, en de productie van een vijftigtal schrijvers blijf ik met ingehouden adem volgen. Maar toch: the first cut is the deepest. Zal ik de rest van mijn dagen verstoken blijven van leeservaringen die me de grond onder de voeten wegslaan, euforie verspreidende hartritmestoornissen veroorzaken, de wereld een tel doen stoppen met draaien?

Ik ben optimistisch, voor één keer zelfs niet tegen beter weten in: deze zomer is me namelijk bewijslast in overvloed geleverd door de nu 54-jarige Japanner Haruki Murakami. Zijn meesterwerk 'De opwindvogelkronieken', de nummer twee van mijn eindejaarslijstje van 2003, herinnert in ambitie, veelzijdigheid en toonzetting aan 'De Kapellekensbaan' van Boon. 't Is, kortom, een anarchistische turf als het leven zelve, de chaotische en de bevreemdende krachten inbegrepen. Deze heerlijke roman wees de weg naar een oeuvre dat me bij zwembaden en op terrassen van de ene verrukking naar de andere verrassing gebracht heeft. Nieuwsgierig geworden? Als door de goden beschikt, is onlangs 'Spoetnikliefde' vertaald: behalve een ijzersterke liefdesroman een fijne introductie in Murakami's wondere wereld.

De would-be schrijfster Sumire valt ten prooi aan een even plotse als allesverterende verliefdheid ('als een tornado op een open vlakte') voor Mioe, een zakenvrouw die zeventien jaar ouder is. Als Sumire tijdens een vakantie

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234