Review: J.M. Coetzee - Langzame man

In 'Langzame man' (Cossee) speelt Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee als vanouds een complex spel met waarheid en ethiek, tegen de achtergrond van een kleine kettingbotsing van catastrofes. De rampspoed neemt een aanvang in de sterke slo-mo openingsscèn...

In 'Langzame man' (Cossee) speelt Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee als vanouds een complex spel met waarheid en ethiek, tegen de achtergrond van een kleine kettingbotsing van catastrofes. De rampspoed neemt een aanvang in de sterke slo-mo openingsscène, waarin het nooddruftige hoofdpersonage Paul Rayment van zijn fiets wordt gekatapulteerd. In het ziekenhuis amputeren weinig gezeglijke dokters zijn been, en bij de revalidatie thuis verliest hij zijn donkere hart aan de Kroatische verpleegster Marijana. In al zijn ijdelheid ziet hij zichzelf als haar redder, als ware hij een man die een relatief gelukkige, getrouwde vrouw veel te bieden heeft. Maar wanneer hij het in zijn kop haalt om de studie van haar zoon te betalen begint het hem langzaam te dagen, zij het veel trager dan bij Marijana zelf: wat hij voorstelt als belangeloosheid, is niets anders dan een hopeloze poging om liefde te kopen.

Coetzee is het soort schrijver dat zijn hoofdpersonage Rayment noemt en hem een Franse achtergrond geeft maar zijn roman wel situeert in Australië, waar die naam niet meer rijmt op 'vraiment'. Wanneer Rayment uit zijn bewusteloosheid ontwaakt, is het eerste wat hij te zien krijgt de letters 'f-r-i-v-o-o-l', een boodschap 'op een roze scherm dat waarschijnlijk de binnenkant van zijn eigen ooglid is'. De waarachtigheid van vraiment en de zelfverklaarde frivoliteit van Rayments biografie vormen de oriëntatiepunten, de ijkschalen voor een gedeukt individu dat graag nog iets zou willen maken van zijn kinderloze leven. Wanneer de eigenwijze Elizabeth Costello, het schrijvende titelpersonage van Coetzees vorige roman, dit boek binnenstapt om Rayment op zijn fouten te wijzen, begint alles nog meer richting afgrond te schuiven. Net als Elizabeth Costello zelf peilt 'Langzame man' ongenadig naar oneerlijke motieven, naar de duisternis waar de plannen van de ziel en het verstand geboren worden. Coetzee geeft zichzelf meer ruimte dan bij 'In ongenade', totnogtoe zijn belangrijkste gooi naar onsterfelijkheid, al dreigt hij zich daardoor soms te verliezen in metafictioneel tijdverdrijf. Niettemin geeft 'Langzame man' te denken over kwesties die ertoe doen en er wellicht nog wel enige tijd toe zullen blijven doen. Niet alleen wordt de menselijke (mannelijke) psyche hier zeer treffend te kijk gezet, bovendien zitten de strakke zinnen meestal zo juist dat ze moeiteloos hun inhoudelijke gewicht kunnen torsen. Deze roman biedt, kortom, meer dan voldoende eenzaamheid & liefde, schuld & boete en schoonheid & ontzetting om een paar regenachtige avonden langzaam door te komen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234