null Beeld

Review: James Meek - Uit liefde van het volk

Er heerst in boekenland enige opwinding omtrent Guardian-journalist James Meek (zondag 2 oktober op Het Andere Boek). Hij was jarenlang correspondent in Moskou en heeft bekroonde reportages over de oorlog in Irak en de kampen in Guantanamo Bay op zij...

Bart Vanegeren

Er heerst in boekenland enige opwinding omtrent Guardian-journalist James Meek (zondag 2 oktober op Het Andere Boek). Hij was jarenlang correspondent in Moskou en heeft bekroonde reportages over de oorlog in Irak en de kampen in Guantanamo Bay op zijn erelijst staan. Zijn derde roman, 'The People's Act of Love' (vertaald als 'Uit liefde van het volk', De Arbeiderspers), werd alom lovend besproken, op de longlist van de Booker Prize gehesen en onder superlatieven bedolven door eminente collega's als Ian McEwan, Alan Warner, Irvine Welsh en Michel Faber: 'Groots, woest en op een adembenemende manier anders, geschreven met een griezelige beheersing.'


'Uit liefde van het volk' is een extreme roman die heel gepast speelt in Siberië, het meest geïsoleerde en ijzingwekkende stuk van Rusland, en in 1919, een uitermate bloedig revolutiejaar. Op de eerste bladzijde duikt een bom op in de boekentas van een studente, amper twintig bladzijden ver wordt een pas gestorven soldaat bruut de hand afgesneden. Een perfecte opmaat voor wat volgt, én een beleefde waarschuwing voor wie in romans op zoek is naar keukenmeidenromantiek: in dit boek zijn de schurftige rendieren veruit het aardigst.

Na vijf jaar burgeroorlog is een Tsjechische legereenheid, geleid door kapitein Matula - in wie waanzin en verveling een sadistisch verbond aangaan - neergestreken in een dorp van godsdienstwaanzinnigen, die geloven dat mannen die zichzelf castreren engelen worden. De gewapende vrede tussen bezetter en bezette komt onder druk als een ontsnapte gevange, Samarin, in het dorp aanspoelt: een anarchistisch monster, een destructieve oerkracht die het slechtste in de mens aanboort en exploiteert.

Meek bouwt zijn verhaal slim op, al speelt zijn ambitieuze opzet 'm bij momenten parten en dan verslapt zijn greep op het geheel een beetje. Bovendien verliest hij zich weleens in epische formuleringen en andere storende wijdlopigheden. Maar af en toe doorbijten loont, want deze historische roman is verrassend bij de tijd: het triumviraat nationalisme, fanatisme en terreur heeft sinds 1919 niks aan versmachtende kracht ingeboet. 'Uit liefde van het volk' is een gedurfd en geslaagd portret van de januskop van de revolutionair, die zowel een heilige als een psychopaat in zijn bast herbergt. Meek illustreert hoe ideologie kan verglijden in kannibalisme en horror, en hoe elke revolutie haar kinderen opeet - soms letterlijk.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234