null Beeld

Review: Jan Van Loy - Alfa Amerika

Voor zijn roman 'Bankvlees' kreeg Jan Van Loy onlangs de Debuutprijs 2005 - terecht, want het is de beste Vlaamse schelmenroman sinds 'Alles moet weg' van Tom Lanoye. In zijn tweede roman 'Alfa Amerika' (Nieuw Amsterdam) serveert Van Loy vier novellen waarin Vlaamse eenlingen een Amerikaanse Droom najagen maar met de staart tussen de benen terug naar af gestuurd worden, 'van American Technicolor naar het zwart-wit van Vlaams Brussel'.

Kristoff Tilkin

Het eerste verhaal, 'Manhattan on the Left Bank', is meteen het beste. De veelbelovende jonge ondernemer Peter O'Neill vlucht tijdens de Groote Oorlog van Antwerpen naar New York en werkt zich in no time op van bordenwasser tot succesvol speculant. Meteen na de beurskrach van 1929 - die hij volgens kwatongen zélf veroorzaakt heeft - keert hij terug naar 't Stad: die vijftien jaar Wall Street hebben zijn megalomanie danig aangescherpt, zozeer dat hij een groots architectuurproject op de Antwerpse Linkeroever in de steigers zet, compleet met een stratenplan naar Amerikaans model en een batterij wolkenkrabbers. Maar O'Neills Amerikaanse Droom slaat stuk op de Vlaamse nuchterheid en schrikschijterij: niemand wil de veilige haven van de Rechteroever inruilen voor een onpersoonlijke flat in de futuristische Neustadt, en daarmee zet het verval onherroepelijk in. Dankzij zijn (hier & daar zelfs té) zakelijke stijl en door overtuigend te citeren uit imaginaire brieven en krantenartikels bedrijft Van Loy uitstekende en vooral geloofwaardige faction: waren wij niet de nuchterheid zelve, we waren tussen de Chicagoblokken op de Antwerpse Linkeroever naar resten van de Spunky Tower gaan zoeken.

In 'De trein der tranen' heeft Eddie Eijkelboom, de aan lager wal geraakte rockzanger van de fictieve sixtiesgroep The Jet-Cats, het gemunt op de mentaliteit van het kleine Vlamingske. Daarna is het enigszins uit met de pret: de plotwendingen in 'Bodega Vespucci' zijn helaas even geloofwaardig als een doorsnee aflevering van 'Witse'.

Van Loy herstelt zich in het slotverhaal 'Pornologie', ook al waagt hij zich - nog ietwat stijlonvast - aan literaire cultuurkritiek à la Michel Houellebecq. Vooral de tweede helft is prima: een jonge studente laat zich voor de poen verleiden tot een forced skull fuck - ze laat zich tot achteraan de huig penetreren door een grootgeschapen bruut, het filmpje vindt gretig aftrek via het internet. Wanneer haar vader de maker van de site vermoordt, barst een maatschappelijk debat los over de losse zeden in de westerse samenleving. Van Loy redt zijn roman van het nietszeggende gezwam over het failliet van de beschaving met een sublieme, bitterzoete coda: het meisje jaagt net als O'Neill en Eijkelboom haar American Dream na in San Fernando Valley, het mekka van de pornoindustrie.

Met 'Alfa Amerika' toont Jan Van Loy zich de meest ambitieuze van de jongste lichting Vlaamse schrijvers.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234