null Beeld

Review: Julian Barnes - Alsof het voorbij is

‘Geschiedenis is de zekerheid die ontstaat op het punt waarop de gebreken van de herinnering en de onvolkomenheden van de documentatie samenkomen.’

Mark Schaevers

Het is Adrian Finn die het zegt, de briljante student in de jongste roman van Julian Barnes, ‘Alsof het voorbij is’ (uitgeverij Atlas). Erg veel krijg je ‘m niet te zien – hij maakt zichzelf van kant, polsaders netjes doorgesneden: ‘Perfecte student, perfecte zelfmoord.‘

De hoofdrol gaat naar Tony Webster: een middelmatig mens, maar hij kan de dingen gelukkig wel fraai formuleren als hij op pensioenleeftijd op het wat saaie leven terugblikt waarin hij een vrouw, een hypotheek en een dochter nam.

Hij klinkt zo: ‘Ik heb het idee dat dit wel eens één van de verschillen zou kunnen zijn tussen jeugd en ouderdom: als we jong zijn verzinnen we verschillende toekomsten voor onszelf; en als we oud zijn verzinnen we verschillende verledens voor anderen.’

Websters terugblik begint in de jaren zestig, waarin seks niet zoveel voorstelde als de overlevering wil – toch niet de seks van hem en zijn vriendinnetje Veronica Ford: ‘Nadat we het hadden uitgemaakt, ging ze met me naar bed.’

Nadat ze het hadden uitgemaakt ging Veronica ook met Adrian Finn, die een vriend was van Webster en dat ook bleef, ondanks die relatie met zijn ex. Of wacht even: bleef hij wel echt een vriend? ‘Alsof het voorbij is’ is een roman over het onzekere van herinneringen. En over wroeging, want één zekerheid die uit Websters verleden komt bovendrijven, is een voor hem erg pijnlijke.

De moeder van Veronica – we zijn dan bijna halfweg het boek, en dit is een stroomversnelling waarbij de lezer zich moet reppen om de plot bij te houden – laat Webster, decennia na zijn relatie met haar dochter, onverwacht een erfenis na: een beetje geld en het dagboek van Adrian Finn.

Dat dagboek van de perfecte zelfmoordenaar wil hij graag lezen, maar het is nog in handen van zijn ex Veronica. Haar bestoken met e-mails om dat dagboek te bemachtigen, dat wordt het doel van zijn leven: ‘Ik zou haar slopen met vriendelijkheid.’ Nu stop ik met citeren, anders blijf je bezig met een schrijver van het formaat van Barnes.

Als ze weer contact met elkaar hebben, heeft Veronica groot nieuws over zijn verleden. En hier laat ik de plot maar met rust – er is gauw te veel prijsgegeven. Het zal duidelijk zijn dat Websters verleden door zijn heden gaat spoken, dat zegt de titel ‘Alsof het voorbij is’ al.

En de filosofische uitleg die Adrian Finn destijds aan zijn zelfmoord gaf, krijgt ook een verrassende aanvulling: daarop kan de Engelse titel ‘The Sense of an Ending’ alluderen.

Een lucide, superieur geschreven en gecomponeerde roman: het lukt Barnes voor de elfde keer. Ik zou zeggen: geef die man de Booker Prize. Maar dat hebben ze dus al gedaan.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234