Review: Louis Paul Boon - Te oud voor kamperen? en andere verhalen


Louis Paul Boon was zo tegendraads dat hij het vast geweldig had gevonden dat het vijfde deel van zijn op 24 banden begrote 'Verzameld werk' als eerste gepubliceerd wordt. Wellicht zou hij de slimme zet van de tekstbezorgers onder leiding van biogr...


Louis Paul Boon was zo tegendraads dat hij het vast geweldig had gevonden dat het vijfde deel van zijn op 24 banden begrote 'Verzameld werk' als eerste gepubliceerd wordt. Wellicht zou hij de slimme zet van de tekstbezorgers onder leiding van biograaf Kris Humbeeck ook meteen doorzien hebben: door de chronologie los te laten, ontdoen ze dit 'Verzameld werk' van zijn marmer en wordt het nu eens géén grafsteen die een schrijver definitief naar het verleden verwijst, maar juist een vitale stimulans om Boon te (her)lezen.

Elke band van dit 'Verzameld werk' zal een klassieke Boon-titel herbergen, geflankeerd door minder bekend werk en nagelaten teksten. Deel 5, 'Te oud voor kamperen? en andere verhalen' (De Arbeiderspers), bundelt de klassieker 'Menuet', de eerder als 'Twee spoken' verschenen verhalen 'Maagpijn' en 'Uitleenbibliotheek' en het nauwelijks bekende 'Te oud voor kamperen?'. De laatste drie verhalen zijn genadeloos autobiografisch, even geestig als wrang, en geschreven tussen 1944 en '46: Boon heeft het achtereenvolgens over zijn slecht functionerende spijsverteringsstelsel, zijn mislukte poging met een uitleenbibliotheek te starten, en een kampeertrip in mineur. Telkens zet hij zichzelf neer als loser, een voorloper van het schlemielige boontje.

Ook in 'Menuet' is de schrijver een door onzekerheid verteerde twijfelaar. Net zoals zijn vrouw en hun hulpje in huis vertelt hij zijn waarheid over een donkere geschiedenis, waarvan de claustrofobie versterkt wordt door de band met gruwelijke krantencitaten die aan de bovenkant van de bladzijden op de tekst weegt. 'Menuet', een dansje op het graf van een belegen moraal, is na een halve eeuw nog altijd een mokerslag.

Uiteindelijk blijkt het allerminst toeval dat dit vijfde deel van het 'Verzameld werk' als eerste in de winkel ligt, want het etaleert een cruciale overgang in Boons schrijverij. In 'Maagpijn' maakt hij komaf met zijn zucht naar het Schone en het Verhevene - het begin van de novelle is illustratief: 'In mij was een streven naar hooger' - en stelt hij geleidelijk een seismografische registratie van het alledaagse in de plaats. Die maakt van 'Menuet' een meesterlijke doorlichting van de naoorlogse samenleving. Nochtans werd Boons duik in de modder van het-leven-zoals-het-is destijds niet bepaald op gejuich onthaald: Albert Westerlinck had het over 'opzettelijk-vulgaire, stupide smeerlapperij, met een ziekelijke en pretentieus-stupiede behoefte om te ergeren door viezigheden'. Als een jury een 'Te oud voor kamperen? en andere verhalen' met een Gouden Uil of een Staatsprijs zou bedenken, zou Bert Anciaux geheid willen ingrijpen. Boon zou er in al zijn tegendraadsheid erg trots op geweest zijn - zoals op dit 'Verzameld werk', dus.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234