null Beeld

Review: Margaret Atwood - Penelope

Mythomanen weten dat de strafste scènes uit de 'Ilias' meer diepmenselijke ellende bevatten dan het gemiddelde martelmoment in '24' of de hele 'Expeditie Robinson'. Slimme auteurs, van Claus over Mulisch tot A.F.Th., hebben dan ook op gezette tijden...

Mythomanen weten dat de strafste scènes uit de 'Ilias' meer diepmenselijke ellende bevatten dan het gemiddelde martelmoment in '24' of de hele 'Expeditie Robinson'. Slimme auteurs, van Claus over Mulisch tot A.F.Th., hebben dan ook op gezette tijden de glasharde, antieke verhalen afgestoft. De Schotse succesuitgeverij Canongate (bekend van Michel Faber en Yann Martels 'Life of Pi') pakt het de komende jaren nog een stuk grondiger aan. Aan honderd (100!) internationaal gerenommeerde auteurs werd gevraagd één mythe naar hun hoogstpersoonlijke hand te zetten, en de nieuwe versies zullen in 33 landen tegelijk worden uitgebracht. Onder meer Donna Tartt en David Grossman hebben al toegezegd, maar de eerste drie delen - in mooie, handzame hardcovers van een 160-tal pagina's - liggen nu al op u te wachten, in keurige vertalingen.

Jeannette Winterson geeft in 'Zwaarte' haar eigen kijk op de globetorsende Atlas en de macho Herakles, terwijl religiespecialist Karen Armstrong 'een beknopte geschiedenis' van de wereldmythen brengt. Het is een soort handleiding bij de rest van de reeks en meteen ook een essay over de mens, die het blijkbaar niet zonder verhalen kan stellen. Maar het interessantste deel van de drieling is 'Penelope. De mythe van de vrouw van Odysseus' (De Bezige Bij), Margaret Atwoods bijwijlen feministische hervertelling van de laatste zangen van Homeros' 'Odysseia'.

Wie de woorden 'feministisch' en 'vertelling' in dezelfde zin ziet staan, heeft doorgaans alle reden om elders zijn heil te zoeken. Niet zo bij Atwood: 'Penelope' mag dan een nuchtere, ietwat bittere herschrijving zijn van een wel erg mannelijk verhaal - het standpunt is dat van de eenzame koningin die op haar wayfaring stranger wacht - maar is wereldwijs genoeg om goedkoop gemoraliseer of ondoeltreffend gejeremieer te omzeilen, al dan niet met behulp van wat was in de oren. Terwijl Odysseus-met-de-korte-beentjes tien jaar lang over de woeste baren zwalpt, komen verhalen over verdovende middelen, goddelijke eilandseks en listige gevechten met cyclopen aangewaaid op zijn thuisbasis Ithaka, waar zijn vrouw het hoofd koel tracht te houden. Penelope weet dat Odysseus niet ongevoelig blijft voor aandacht: 'Volgens mij waardeerde hij me om die eigenschap het meest: mijn vermogen om zijn verhalen te appreciëren. Dat is een onderschat talent bij vrouwen.' Maar bovenal vraagt ze zich af waarom Odysseus bij zijn thuiskomst twaalf van haar trouwste dienstmaagden laat ophangen. Die moordlust kan ze niet begrijpen - de bloedrode illustratie van de limieten aan wat een vrouw van een man kan snappen. Het is een bewijs van Atwoods talent dat in deze korte roman ook het omgekeerde zich laat raden.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234