null Beeld

Review: Martin Amis - De gele hond

Een beetje schrijver heeft algauw een proces, een fatwa, een stalker of een zwangere groupie aan zijn been, maar Martin Amis is een categorie apart: de haat en nijd die hem sinds jaar en dag achtervolgen, worden stilaan cartoonesk. Dik tien jaar gele...

Een beetje schrijver heeft algauw een proces, een fatwa, een stalker of een zwangere groupie aan zijn been, maar Martin Amis is een categorie apart: de haat en nijd die hem sinds jaar en dag achtervolgen, worden stilaan cartoonesk. Dik tien jaar geleden walste de Britse pers over 'm heen toen hij zijn literaire agent (tevens mevrouw Julian Barnes) inruilde voor Andrew 'De jakhals' Wylie en hij het gigantische voorschot dat die voor Amis' roman 'De informatie' had losgepeuterd, investeerde in een nieuw gebit. In 2002 moest hij de meest vileine kritiek uit zijn carrière slikken voor de Stalin-biografie 'Koba the Dread', en nog vóór 'De gele hond' was verschenen - zijn eerste volwaardige roman in tien jaar - had Amis' makker Tibor Fischer in The London Telegraph al te kennen gegeven dat die langverwachte roman helaas suckte als een industriële vacuümpomp. Die mening vond gretig aftrek bij literaire scherpslijpers, en toen 'De gele hond' ook nog eens naast de shortlist van de Booker Prize 2003 viel, leek Amis klaar voor het verlossende nekschot.

Dat de Amis-bashers weigerden 'De gele hond' serieus te nemen, valt na lectuur van het boek allerminst te begrijpen, laat staan te vergeven. Oké, de plot is te chaotisch om 'm in drie zinnen samen te vatten, sommige personages zijn van bordkarton en de schrijver recycleert opnieuw zijn dada's - 'Geld' uit 1989 en 'De informatie' gingen óók al over midlifecrisissen, pornografie, geweld en vliegtuigen. Maar Amis schiet weer met scherp op alles wat beweegt, geholpen door een heerlijk rariteitenkabinet aan personages.

De zachtaardige schrijver Xan Meo ontpopt zich na een klap voor zijn kop in een Londense pub als een vuilbekkende en oversekste tiran: 'Zijn gezondheidstoestand deed aan de eenentwintigste eeuw denken: het was iets waar je uit wilde ontwaken - aan wilde ontsnappen.' Terwijl hij zijn demonen probeert in te tomen en de opdrachtgever voor de aanslag op zijn leven probeert te ontmaskeren, strandt Meo in 'Fucktown' Hollywood, het internationale hart van de porno-industrie.

Dat álle wegen in 'De gele hond' vroeg of laat naar Fucktown leiden, hoeft niet te verwonderen: porno is big business, en achter de shiny happy façade regeren keiharde marktwetten, zoals Amis al te kennen gaf in zijn voorwoord bij het fotoboek 'Pornoland' van Stefano De Luigi. Pornoacteurs betalen de huur met hun lichaam, maar moeten dat bekopen met de dood van hun gevoelsleven. Ook Clint Smoker, sterredacteur bij de rioolkrant The Morning Lark, leidt een dubbelleven: hij doet research naar 'een vleesvideo getiteld 'Princess Lolita'', in werkelijkheid neemt hij deel aan een workshop om van zijn impotentie af te raken. Zelfs Henry, de koning van Engeland, krijgt af te rekenen met de uitwassen van de vleesverwerkende amusementsindustrie: een afperser stuurt 'm een videofragment waarop Henry's puberdochter - de prinses - te zien is in een licht compromitterende badkamerscène.

De stuurloosheid van Xan Meo, Clint Smoker en koning Henry echoën door in de scènes aan boord van vlucht CigAir 101. Meer dan een streep turbulentie, een losgebroken lijkkist in de laadruimte en een feilloos gevoel voor suggestie heeft Amis niet nodig om vliegangstige lezers de stuipen op het lijf te jagen: 'Een blakerend geratel, een gekwetst, gewond oprichten met loslatende en wegvliegende flappen en panelen, vervolgens touchdown, het verend hervinden van zijn stevigheid, en het donderde door, de stoofketel van schroefwind voorbij.'

Voor wie nog steeds niet doorheeft waarom wij 'De gele hond' zo graag mee uit wandelen namen, willen we 't graag loud and clear stellen: omdat, beste vrienden, Martin Amis nog altijd de beste satire aan gene zijde van de Kanaaltunnel produceert.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234