Review: Martin Bril - Evelien

Tijdens de winter van 1987 bleven veel lezers uit de greep van luchtwegen bevuilende ziektes dankzij de overvloed aan alfabetisch geordende 'Arbeidsvitaminen', het tintelende debuut van een dynamisch duo, waarvan Martin Bril het hart en Dirk van Weel...

Tijdens de winter van 1987 bleven veel lezers uit de greep van luchtwegen bevuilende ziektes dankzij de overvloed aan alfabetisch geordende 'Arbeidsvitaminen', het tintelende debuut van een dynamisch duo, waarvan Martin Bril het hart en Dirk van Weelden het hoofd was. Na een korte maar productieve samenzang kozen beiden voor een solocarrière. Bril ontpopte zich tot de beste columnist van zijn generatie. Zijn in subtiele stemmingen gemarineerde observaties van het Amsterdamse stadsleven worden gretig gelezen en jaarlijks verschijnt een best of-bundel.

In 'Evelien' (Prometheus) vergast Bril de lezer op een dwarsdoorsnede uit het leven van Evelien van Brakem, moeder van twee dochters, echtgenote van de onder een midlifecrisis zuchtende Harko, minnares van een architect, huisvrouw met te weinig tijd en een te grote drang naar perfectie. Evelien werd door Bril leep in zijn dagelijks Parool-column gesmokkeld: soms met grote tussenpozen verschenen miniaturen over haar gevecht met 'het leven, de kinderen, het eeuwige husselen'. Die korte verhalen en zedenschetsen heeft Bril in dit boek aangevuld met nieuwe hoofdstukjes, die het drama uitdiepen en vaart geven.

De belevenissen van de 36-jarige huisvrouw zijn niet bepaald spectaculair: de kinderen zijn weerbarstig, het vakantiehuisje lijkt niet op de afbeelding in de folder, familieleden vallen haar op ongelegen momenten op de hals met zwaarwichtige besognes, een minnaar figureert in een spel van aantrekken en afstoten, manlief heeft iets met een bimbo, een onbestemd verlangen speelt op, een knagende onrust vreet zich door een slapeloze nacht. Bovendien vallen de avonturen van Evelien dankzij verwijzingen naar straten, winkels en gebeurtenissen perfect te dateren (van eind 1999 tot begin 2001) en te situeren (Amsterdam-Zuid). Kortom: alle voorwaarden zijn vervuld voor een boek waaruit een misselijk makende spruitjeslucht opstijgt.

Maar Evelien verspreidt een zoel klasseparfum, niet overdadig aangebracht en subtiel opwolkend bij bruuske bewegingen. Dat heeft alles te maken met Brils feilloze taaltoets. Een banale aanval van kooplust en de onmiddellijke bevrediging ervan tussen rekken met lingerie beschrijft bij als volgt: 'Toen begonnen als vanzelf haar handen een bh te zoeken. Het zachte tikken van de hangertjes bracht haar eindelijk in evenwicht.' Wanneer Evelien de kersttoespraak van koningin Beatrix analyseert, bouwt Bril een sluw pleidooi in voor zijn strak formuleren: 'Wat was er in godsnaam met dat mens aan de hand? En al dat pompeuze taalgebruik, waar haalde ze het vandaan?'

'Het leek wel een soap' bedenkt Evelien halverwege het boek. Dat heeft ze goed gezien, haar ups en downs verlopen inderdaad volgens het stramien waar scriptdokters over plegen te waken. Zelfs het happy end ontbreekt niet, al maakt Bril ook daar met enige hulp van een Elvis-song iets bijzonders van. Het leven van Evelien en Harko ligt overhoop, maar hoop gloort tussen het puin. 'Evelien' is 'The Bold and the Beautiful' in een regie van Robert Altman.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234