null Beeld

Review: Nick McDonell - Twaalf

Na een grondige detoxificatie werd Hunter S. Thompson dit voorjaar in stelling gebracht om de nieuwste literaire hype uit New York te pushen: 'Hoe zijn leeftijd zich tot zijn talent verhoudt is angstaanjagend. De truc is dat hij de waarheid schrijft....

Na een grondige detoxificatie werd Hunter S. Thompson dit voorjaar in stelling gebracht om de nieuwste literaire hype uit New York te pushen: 'Hoe zijn leeftijd zich tot zijn talent verhoudt is angstaanjagend. De truc is dat hij de waarheid schrijft. Ik ben bang dat hij voor zijn generatie zal doen wat ik voor de mijne deed.' Lijdend voorwerp van al die lof is ene Nick McDonell, een getalenteerd atleet en kersvers Harvard-student van achttien, die vorige zomer de roman 'Twelve' (zopas redelijk accuraat in het Nederlands vertaald als 'Twaalf') schreef om de verveling te verdrijven tijdens het herstel van een sportblessure.

'Twaalf' volgt een handvol rijkeluispubertjes uit de Upper East Side van Manhattan tijdens de schoolvakantie tussen Kerstmis en Nieuwjaar. Het paar Geld en Verveling kweekt als vanouds Seks en Geweld. De literatuur doet al sinds 'Het lijden van de jonge Werther' van Goethe haar voordeel met het fundamentalisme en extremisme in puberale zielenroerselen en wereldbeschouwingen; vlinders in de buik veroorzaken aardbevingen, hongersnood bezorgt minder kopbrekens dan een mee-eter.

In het naoorlogse shell-shocked westen ging in de beschrijvingen van puistige stemmingen steeds vaker de onheilspellend roffelende hartenklop van de tijdgeest resoneren: 'The Catcher in the Rye' van J.D. Salinger en in ons taalgebied 'De avonden' van Gerard Reve tilden tienerangsten op tot universele angsten. De stuurloze vertwijfeling van pubers viel samen met de groeipijn van democratieën. Toen shell-shock vergleed in angst voor de Bom, bood de roes een uitweg: teenage kicks werden steeds vaker hallucinogeen gevoed, en dat liet zijn sporen na in de letteren. Er werd geblowd, gespoten en gesnoven op het ritme van de tijdgeest. Het egoïsme en de hoogmoed van de jaren negentig, verhevigd door cocaïne, weerklonken in 'Less Than Zero' van Bret Easton Ellis, waarin merkkleding leegte aan het oog onttrok, en bij ons in 'Tox' van Paul Mennes, waarin het geestverruimende snuiven 'ego snorkelen' heette. In 'Twaalf' gaat het tussen Kerstmis en Nieuwjaar ook van kouwe kalkoen naar nieuwe trips. De nieuwe drug heet nummer twaalf: 'Het lijkt wel op coke, maar het is meer zoiets als ecstasy. En toen werd het opeens weer heel anders.'

De tienerstem in 'Twaalf' is die van White Mike, een dealer die zelf clean blijft; zíjn verslaving is 'de macht die het geeft als je nuchter blijft terwijl iedereen om je heen onder de shit zit.' Hij is dus tegelijk betrokkene én outsider, de perfecte verslaggever kortom. In negentig korte hoofdstukjes verhaalt hij het wedervaren van een handvol junkies, een wapenfreak, twee would-be Eminems en nog wat verlopen jong volk, tot aan de apocalyptische finale - en dat alles zonder de minste verbijstering: 'Toen hij Nietzsche had gelezen, vond hij alles een stuk logischer.' Onvatbaar voor zijn rekkelijke zin voor logica blijft echter de dood van zijn moeder, de motor van zijn rusteloze bestaan.

In Amerika werd 'Twaalf' volop vergeleken met 'Less Than Zero', ook geschreven door een achttienjarige. Maar McDonell is minder hard dan Ellis, zijn boek minder uitzichtloos en menselijker. 'Twaalf' is meer een satire dan een horrorvisioen. Toch levert McDonell niet het zoveelste coming-to-age-romannetje af, hij is begenadigd genoeg als verteller en accuraat genoeg als observator om stereotiepen te vermijden. De in tienerboekjes onvermijdelijke afkeer van fake en voorliefde voor authenticiteit klinkt in 'Twaalf' bijvoorbeeld als volgt: 'Er zat een pruik op het lijk van zijn moeder, waar hij boos om was. Pruiken waren niet echt, en echt was wat hij wilde. Hij had haar liever voor het laatst gezien met haar hoofd kaal.' Bovendien heeft McDonell een neus voor seismografie: via stadsmythes vangt hij maatschappelijke trillingen en schetst aldus een beeld van het zelfvoldane Amerika aan de vooravond van 9-11: 'hij had het ritme van de stad zo goed in zijn lijf dat hij nergens last van had'.

'Twaalf' speelt in dezelfde periode van het jaar als 'De avonden', en heeft een soortgelijk verloop als 'Tox'. Reve meets Mennes? 'Twaalf' is niet onopgemerkt gebleven.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234