Review: 'Pano' op Eén

Wat als je twee moslims in een kleine Vlaamse gemeente dropt?

Onlangs was in ‘Pink Ambition’ te zien hoe er in de straten van Tremelo een modeshow werd gehouden, waarbij BV’s als Ann Van Elsen, Véronique De Cock, Anne De Baetselier en zelfs Jill uit het genoemde programma over de catwalk mochten lopen om de nieuwe collectie van de plaatselijke kledingwinkel te laten zien. Het was een heel gedoe uiteraard, en op het einde van de aflevering kregen we bovendien te horen dat we naar de ‘kleine’ modeshow hadden zitten kijken – blijkbaar is er op een ander tijdstip in het jaar ook een ‘grote’ versie.

Om maar te zeggen: ze zijn daar wel wat gewoon in Tremelo. Maar twee moslims die een interieurzaak komen openen in het dorpje, dat is toch nog van een andere orde. Voor de eerste aflevering van het nieuwe reportagemagazine ‘Pano’ – opvolger van zowel ‘Koppen’ als ‘Panorama’ – zette de VRT een sociaal experiment op poten, dat we nog het best kunnen omschrijven als kruising tussen ‘Wat als’ (twee moslims in een slaperige Vlaamse gemeente worden gedropt) en ‘Sorry voor alles’. Rachida El Garani en Arbi el Ayachi werden voor een weekje Karima en Mohammed, winkeluitbaters in Tremelo, en met verborgen camera’s ging men na hoe de goegemeente daarop reageerde.

Laten we maar meteen de spanning wegnemen: de reacties waren niet goed. Van de mensen op straat die nauwelijks reageerden op de begroetingen van Mohammed over de stamgasten uit het naburige café die meteen zeiden dat het niet lang meer zou duren tot de plaatselijke kerk zou veranderen in een minaret tot de lokale kapster die met een drogreden Karima weigerde te knippen, het gemoedelijke racisme droop van het scherm. Het meest schrijnende moment kwam toen Karima en Mohammed naar de gemeente gingen om wat informatie te krijgen en de twee hier geboren en getogen Vlamingen van de ambtenaar meteen de vraag kregen of ze wel een verblijfsvergunning hadden.

Verrassend was het allemaal niet, en wie ooit ‘Ik Ali’ van Günter Wallraff heeft gelezen, weet dat het fenomeen van alle tijden is. Maar dat praat het nog niet goed natuurlijk. En zeker het gemak waarmee mensen onder elkaar en zelfs in straatinterviews op de markt dingen als ‘met de Marokkanen altijd zever in pakskes’ zeiden, was stuitend. Een vertegenwoordiger van het plaatselijke Vlaams Belang zag er zelfs geen graten in om bij de opening van de winkel langs te komen en tegen Mohammed zijn grieven te uiten over het teveel aan ‘negers’ in Tremelo. Nu kunnen we ons vergissen maar vermoedelijk wonen er in Tremelo meer Vlaams Belangers dan ‘negers’.

Het sociale experiment van ‘Pano’ bestond er ook in om te kijken of de komst van Karima en Mohammed iets in beweging zou brengen in Tremelo, de vooroordelen zou doen wegsmelten. En op dat punt liep de reportage toch een beetje op wankele benen. De makers leken iets te graag te willen tonen dat de week van Karima en Mohammed echt verandering had gebracht, en toen de winkel opende, lieten ze vooral zien dat er veel mensen langskwamen, vriendelijke mensen vooral die zelfs op straat bleven luisteren naar een groepje dat Marokkaanse muziek speelde. Noem ons cynisch, maar wellicht stonden de mensen die een week voordien over minaretten praatten daar niet tussen, en wellicht waren de mensen die er wél waren er een week eerder ook.

Natuurlijk is menselijk contact de eerste voorwaarde om vooroordelen tegen te gaan, maar de uiteindelijke boodschap van ‘Pano’, de gedachte van Arbi en Rachida dat ‘het is alsof dit dorp een plaats nodig had waar het geconfronteerd werd met de wereld’, dat 'er nu een zaadje is geplant dat moet groeien' was toch iets te simpel.


Quote

'Het zal wel een nachtwinkel of een kebab worden.'

De mensen aan de toog van het café naast de nieuwe winkel weten zonder naar buiten te kijken al wat Karim en Mohammed zullen verkopen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234