null Beeld

Review: Rob Wijnberg - De nieuwsfabriek

Het staat groen op wit op de cover. 'Journalistiek is verworden tot een nieuwsfabriek waar kijkcijfers, lezersaantallen, advertentie-inkomsten en winstgevendheid gelden als onbetwiste graadmeter van succes. (...) Of iets belangrijk is, doet er niet toe, als er maar over gepraat wordt.'

Peter Casteels

Een goede samenvatting is dat van wat Rob Wijnbergaantoont in zijn pamflet ‘De nieuwsfabriek’, dat hij schreef nadat hij vorig jaar bij de ochtendkrant nrc.next was weggestuurd.

Een even goede samenvatting is het van het kerstessay dat Geert Buelensin 2009 over de toenmalige staat van de media publiceerde in De Standaard. Te plat, te snel, te oppervlakkig, te commercieel: Buelens zag het allemaal met lede ogen aan. Is er helemaal niets veranderd?

Nou, nee. Geert Buelens kreeg voor zijn essay de Arkprijs. Dat is mooi. En wat hij vier jaar geleden schreef, is ondertussen gemeengoed geworden. Sterker nog: de kritiek die Buelens formuleerde, is zo verspreid geraakt dat zelfs hoofdredacteuren hem napraten. Yves Desmet, Karel Verhoevenen co.: ze willen allemaal de waan van de dag overstijgen en meer investeren in wat onderzoeksjournalistiek heet.

Het gebruik van dat woord heeft dezer dagen in de mediasector hetzelfde effect als wanneer iemand het gesprek in een andere bedrijfstak op duurzaamheid brengt. Enthousiast en instemmend geknik. Maar is er werkelijk iets veranderd? Bladert u eens door de weekendkranten.

Wat Rob Wijnberg schrijft, is even relevant als toen Buelens het noteerde. Maar het is ondertussen al zo vaak gezegd en geschreven: dat journalisten te veel aandacht besteden aan hypes, relletjes en faits divers, weten we nu wel. Dat er nog steeds uitstekende stukken verschijnen overigens ook. Wat niet helpt, is dat ‘De nieuwsfabriek’ haastwerk is.

Wijnberg is sinds zijn gedwongen vertrek bij nrc.next druk bezig met een eigen nieuwssite, en hij weet dat een boekje daarbij als promomateriaal kan dienen. Zijn titel heeft hij van een andere auteur gejat – de term ‘nieuwsfabriek’ werd als eerste gemunt door Nick Davies– maar hij verwijst zelfs niet naar het briljante boek dat Davies (ook al in 2009) daar met ‘Flat Earth News’ over heeft geschreven.

De voorbeelden die Wijnberg aanhaalt, hadden soms beter gekund, maar ‘De nieuwsfabriek’ blijft wel overeind. Journalisten moeten niet schrijven over waar de nieuwsstroom hen heen sleurt, maar over wat volgens hen de wereld bepaalt. Zoals Wijnberg als gediplomeerd filosoof naar het nieuws kijkt, zou hij willen dat alle andere journalisten vanuit hun eigen achtergrond nadenken.

Niet wachten op scoopjes die komen binnenwaaien, maar zelf keuzes maken. Dat blijft een krachtig pleidooi, en dat Wijnberg een eigen site begint, is heuglijk nieuws. Ach, en dat promomateriaal is hem best gegund.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234