Review: Stephen Fry - Speelbal

Toen een journalist aan Stephen Fry vroeg waarom hij toch zoveel hooi op zijn vork nam, antwoordde de Britse acteur-komiek-schrijver met een verontschuldigend 'I'm sucker for saying yes.' Geen wonder dus dat de eierhoofdige acteur uit 'Blackadder', '...

Kristoff Tilkin

Toen een journalist aan Stephen Fry vroeg waarom hij toch zoveel hooi op zijn vork nam, antwoordde de Britse acteur-komiek-schrijver met een verontschuldigend 'I'm sucker for saying yes.' Geen wonder dus dat de eierhoofdige acteur uit 'Blackadder', 'A Bit of Fry and Laurie', 'Wilde' en 'A Fish Called Wanda' onmogelijk de hoofdrol in 'The Discovery of Heaven' – Jeroen Krabbés verfilming van 'De ontdekking van de hemel' van Harry 'Homeros' Mulisch – kon weigeren. Fry is ook de perfecte Engelse relnicht: hij zit nooit verlegen om een sneer links of rechts - over Hemingways gevoel voor humor zei hij 'De man zou nog geen grap herkend hebben als ze met zijn vrouw in bed lag' – gaat er prat op dat hij vaker dan wie ook 'fuck' heeft gezegd op de nationale tv en liet zijn roman 'Making History' zich afspelen in een samenleving die Hitler wel had omzeild, maar er nog veel sléchter aan toe was.

In zijn nieuwe roman 'Speelbal' (Thomas Rap) doet Fry andermaal een poging argeloze lezers de gordijnen in te jagen. Geruggensteund door een motto uit het zestiende-eeuwse maar met een industriële body count gezegende wraakstuk 'The Duchess of Malfi' van John Webster – 'Wij zijn slechts speelballen der sterren, geslagen en verstrooid waarheen het hun goeddunkt' – strooit Fry zijn eigen wraakfantasieën wild in het rond. 'Speelbal' begint als een stiff-upper-lipse zedenroman maar slaat na amper vijftig pagina's ver om in een thriller die niet moet onderdoen voor het betere werk van Iain Banks. Ned Maddstone, zoon van een conservatief politicus en de boy you love to hate op de public school, raakt meegesleurd in een wildwaterbaan van gebeurtenissen en belandt op last van de staatsveiligheid in een Scandinavisch ziekenhuis annex vergeetput. Geholpen door Socrates van dienst Babe houdt Ned ruim vijftien jaar lang het hoofd boven water, waarna hij ontsnapt en zijn verloren jaren te lijf gaat met een strak gestructureerd wraakplan.

Fry flirt nogal gratuit met gevangenisdrama genre 'The Shawshank Redemption' en kletst de lezer om de oren met zijn dada's – zijn schaakpassie, de onderdrukte homo-erotiek – maar is in topvorm wanneer hij het ontspoorde kapitalistische denken van de Engelse burger quasi-achteloos onder de loep houdt: 'Geld staat tot Alles zoals een Vliegtuig staat tot Australië. Het vliegtuig ís Australië niet, maar het blijft de enige praktische manier die we kennen om er te komen.' Die mentaliteit vindt hij ook terug in de hoofdstad, ooit het hart van de wereld: 'De architectuur van Londen is een verhandeling over de beweging van macht en geld.'

Fry's collega Ben Elton schreef zichzelf de onsterfelijkheid in met series als 'The Young Ones', 'Blackadder' en 'The Thin Blue Line', en ook het palmares van Fry vonkt een eind weg, maar net zoals Elton zijn strakke en daardoor erg vermakelijke 'Popcorn' opvolgde met twee vakkundige maar al te glad gepolijste romans ('Boem!' en 'Vruchteloos'), zo is 'Speelbal' – ondanks het adagium 'We leven tenslotte in Engeland' dat de hele roman door onderhuids vervaarlijk ligt te zoemen – het softenonkind van deze redelijk briljante euh, sucker. Alleen jammer dat je de fucks met een vergrootglas moet zoeken.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234