null Beeld

Review: The Jesus And Mary Chain op Lokerse Feesten 2015

Ik was voor Mark Lanegan naar Lokeren getrokken. Een plaat live op rewind duwen, zoals The Jesus And Mary Chain met 'Psychocandy' ging doen, wat moet je er tenslotte mee? En toch kon ik een zeer mooie ‘Iiiiiiiiiiieeeeeekkkkkkkgggggggg…’ optekenen.

De beste debuten van de jaren tachtig verschenen in 1979 ('Unknown pleasures' van Joy Division) en 1978 ('Het ruikt hier naar onzin' van Kamagurka). Staat ook in de top 5: 'Psychocandy' van The Jesus And Mary Chain. Jaar: 1985. Dus is de plaat net dertig geworden, en hebben we ze - op initiatief van de groep zelf - nog eens opgelegd, in een 'Live at Grote Kaai Lokeren'-versie. En omgedraaid waar 'Taste of Cindy' stopt en 'Never understand' begint. En zelfs geluisterd tot we aan het gaatje waren. Maar dat gebeurde even voor elf uur.

18u40. Van waar ik in het centrum van Lokeren aan de waterkant zit kan ik alle geluiden die fietsen maken aan de andere kant van het met riet omzoomde kanaal uitstekend horen. Achter mij zoemt een generator. Ritselende beukenblaadjes zitten het luidst in de mix. Met wat goeie wil kan je dit stadsstilte noemen.

19u00 en een paar minuten erbij. Amper 200 meter daar vandaan. La Muerte komt op. Dit is gewoon lawaai. En het blijft meestal net iets te veel gewoon lawaai. Ik heb hun versies van 'Lucifer sam' en 'Wild thing' echt ooit op C-60-rewind geduwd. En vandaag denk ik soms: hé, ze kwamen na The Birthday Party, en ze waren al 'Brussel is zo open als een ouwe hoer' voor Arno de hoofdstad op die manier treffend kon beschrijven op een bierviltje. Plus: La Muerte's unieke motorbendegeluid was er al voor The Young Gods en Mudhoney hun eigen Colours verdienden.

Het oog wil natuurlijk ook wat. Versterkers staan vol schedels en kaarsen, die van bassist Tony DeMartino ernaast bulkt dan weer van de kinderknuffels. Zanger Marc Du Marais wisselt twee keer van masker. Bij 'Kustom Kar Kompetition' van juten zak naar Ku Klux Klanmasker zonder punt. In afsluiter 'Wild thing' heeft hij plots een zwarte Barbabop-kop aangetrokken. Een raar Spinal Tapmoment was er ook: een reus van een man met een cowboyhoed die een op het podium gerolde motor wil blijven aan- en afzetten wordt door een veel kleinere man met hanenkam eerst vriendelijk, en daarna kordaat gevraagd daarmee op te houden.

Mark Lanegan heeft een goeie groep meegebracht, die in veel stijlen moet denken. Grafdelversblues ('The gravedigger's song'), grafdelversblues voor na de werkuren ('Riot in my House'), Primal Screamachtige krakpiepknorrock ('Hit the city'), een ernstige blik naar binnen ('One way street') en pure schoonheid ('Harvest home', 'No bells on sunday' en 'Gray goes black'). Nooit gedacht dat ik twee dansante songs Laneganhoogtepunten zou vinden: 'Floor of the ocean' is introverte New Orderdisco. Nog mooier: 'Harborview hospital', waar een beetje U2 in zit en dat meer een ode aan trieste disco is dan de song 'Ode to sad disco' van de nieuwe 'Phantom radio'-plaat. Aan het eind zat nog gospel in de vorm van 'Revival', een song van de samenwerking Soulsavers & Lanegan, vandaag opgedragen aan een net overleden vriend. Een oudje van Screaming Trees ook ('Black rose way'). En afsluiter 'Metamphetamine blues'.

Ik heb Mark Lanegan in zijn hoedanigheid van stokstijf aan de microfoon stilstaande volgelschrik al afstandelijker en griezeliger meegemaakt. Zijn loutere aanwezigheid deed nergens bevriezen, de stem bleek een beetje te schor geworden - zingen ging daarbij iets vlotter dan 'thank you' zeggen, de blues was gemoedelijk-weemoedig, de rock nergens echt keihard. Misschien kent de eenzame poolvos zichzelf beter dan een decennium geleden, en doet hij op sommige avonden zijn Rustig De Weekendkrant Lezen-act. Zelfs die act is uitstekend. De Mary Chain die 'Psychocandy' komt opvoeren heeft de uitvergrote platenhoes achter zich opgehangen, heeft een gitarist te veel bij, en er is ook een vrouw meegekomen die 'honey' komt zingen in opener 'Just like honey'. Maar vooral: het drumstel is veel te groot. Ik herinner me hun concert in de Brielpoort in Deinze uit 1985. Aan de twee trommels en verder niks: Bobby Gillespie, later Primal Scream. Zeer onlangs verscheen 'Live at Borrowlands', in november vorig jaar opgenomen in de Barrowlands Ballroom in Glasgow. Ook daarop klinken de songs van 'Psychocandy' buikiger dan vroeger, maar er is veel applaus te horen. Terwijl hier, in Lokeren, na de eerste paar songs, een ongemakkelijke stilte valt.

Maar dan gebeurt er iets. Jim Reid praat. In de micro nog wel. Met dat rare Glaswegian-accent van 'm. 'Hey mister lightman, can you put those fuckin' lights down? It's like playin' in someone's living room'. En de lichten zijn amper naar de darker than blue-stand gefloept, of 'In a hole' wordt ingezet, en ik kan een eerste verbluffende ‘Iiiiiiiiiiieeeeeekkkkkkkgggggggg…’ van William Reid optekenen. Maar da's niet alles. Jim Reid is kwaad, waarschijnlijk gewoon op de draad van de micro die zijn statief aan het wurgen is, en hij kwakt dat statief en ook de microfoon hard tegen de grond, terwijl de feedback verder gaat, en een paar minuten lang, tot bij de oh-oh-ohs van 'Taste of Cindy' die zich nu echt vanuit een bramenbos van gepiep en gekrak naar voren wurmen, hoor ik opnieuw de jaren tachtig herleven. Jaren waarin feedback geven en ontvangen nog niks te maken had met ‘elkaar binnen een bedrijf bijsturen’. Daar is in een flits het concert in de Brielpoort terug. The Mary Chain stonden in hun arrogantie te zwalpen (als ik het me goed herinner ging er zelfs eentje zitten), deden alsof ze compleet tegen hun zin daar waren, en toch ging de zaal plat. Die combinatie had ik nooit eerder ervaren, en maakte ik daarna nooit meer even indrukwekkend mee.

Vandaag doen ze wel hun best, en volgt er een beleefd applaus. Zo gaat dat. Daar komt in mijn hoofd ook het moment aangewaaid waarop ik voor deze groep in de houding ben gaan staan toen Luc Janssen op een zaterdagavond in het radioprogramma Domino deel 2 (de B-kant) hun eerste single ‘Upside down’ draaide. Ik heb Janssen niet lang geleden horen zeggen dat hij niet veel talent heeft voor nostalgie. Of niet genoeg tijd, dat kan ook. Ik denk doorgaans ook: let's push things forward. Maar dit tijdmachientje dat een paar minuten pieeeeeeeeeekggggggggggg heeft gedaan moet u me gunnen. De rest van het concert - mét op de B-kant liedjes van na 'Psychocandy' - was er één van een paar keer opnieuw dat gevoel proberen op te wekken, en daarin volledig falen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234