Review: Tool - Lateralus

'Langdradig, onsamenhangend, teleurstellend,' krabbelden wij na een eerste beluistering van 'Lateralus', het vierde, langverwachte studio-album van mythische metalmonsters Tool in ons notitieboekje. Ja, wij hebben een notitieboekje voor zulke zaken. ...

'Langdradig, onsamenhangend, teleurstellend,' krabbelden wij na een eerste beluistering van 'Lateralus', het vierde, langverwachte studio-album van mythische metalmonsters Tool in ons notitieboekje. Ja, wij hebben een notitieboekje voor zulke zaken. Omstreeks de derde draaibeurt werd dat 'cryptisch, intrigerend, eigenzinnig'. Inmiddels zijn we één doosje tandenstokers, twee kapotgeknauwde brillenoren en een twintigtal ongeruste telefoons van de redactie verder, en staat er 'verslavend, episch, niet minder dan briljant'. Om maar te zeggen: een gemakkelijke plaat is 'Lateralus' niet geworden.

Hadden we dat dan verwacht? Natuurlijk niet. Pushing the envelope, dat is waar het bij Tool, van 'Opiate' over 'Undertow' tot 'Aenima', altijd al om heeft gedraaid: Excelsior! Onze voetbaltrainer wist dat vroeger ook al (handig overigens wanneer een moreel advies en de naam van de kroeg identiek zijn). De studiogeschiedenis van 'Lateralus' leert veel: de opnamesessies waren gespreid over maar liefst anderhalf jaar, en in het eindresultaat zijn alle losse eindjes netjes aan elkaar geknoopt.

Verknocht aan 'Aenima' als wij zijn, laten we ons het snelst door opener 'The Grudge' en single 'Schism' beetpakken. Met hun oosterse inslag, onverwachte tempowisselingen en archetypische opbouw hadden beide tracks zó op dat onovertrofbaar geachte meesterwerk uit '96 kunnen staan. Het melodische 'The Patient' zweemt dan weer naar A Perfect Circle, het nevenproject van zanger James Maynard Keenan. Zijn beslissing ook bij zijn eigen groep overdubs en meerstemmige zanglijnen in te voeren ('I was very happy that we broke out of that purist thing,' aldus drummer Danny Carey, op deze plaat in bijzonder goeden doen) is meteen het enige positieve effect van dat volstrekt overbodige uitstapje.

Gaandeweg gaat 'Lateralus' steeds meer van de luisteraar eisen. Zo zijn 'Parabol' en 'Parabola' in feite één en hetzelfde nummer: het zijn verwrongen spiegelbeelden van elkaar, het laatste nummer een emotionele remix van het eerste.

Het moeilijkst te verteren is het als suite opgevatte trio afsluiters. 'Disposition', de prelude, is Tool zoals u hen nooit eerder hebt gehoord: rustig, bedaard, ingehouden. In zijn tekst kondigt Keenan echter al het nakende onweer aan: 'Don't mention this to me / and watch the weather change...' Die perfect storm komt er met 'Reflection', een machtige motherfucker van een song, en de apotheose van 'Lateralus'. Dit is Tool on top of their game: met eindeloos geduld en adembenemend vakmanschap bouwt de groep een monsterlijke, nietsontziende climax op. De hoofdriff ondergaat onderweg alle mogelijke en onmogelijke mutaties. 'Triad', ten slotte, is de aria, een primitieve, pompende jamsessie, met daarover - heel zeker zijn we er niet van - een van bij Les Voix Bulgares weggeplukte klaagzang. We moesten meteen aan The God Machine ten tijde van 'Scenes from the Second Storey' denken, een plaat waar Tool overduidelijk veel naar geluisterd heeft.

'Lateralus' is het werk van een groep met absolute controle over zijn kunst. Het is een intelligente, originele en compromisloze plaat, die bovendien rockt als de beesten. 'I know the pieces fit / cause I watched them fall away,' zingt Keenan in 'Schism'. Het lijkt een onmogelijke opgave, we weten het, maar hou vol, bijt door en u zult zien: uiteindelijk vallen alle stukjes inderdaad op hun plaats.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234