null Beeld

Review: Umberto Eco - De mysterieuze vlam van koningin Loana

Overmatig respect kan ernstige gevolgen hebben. Umberto Eco geldt al jaren als omvergevallen boekenkast, maar afgaande op zijn laatste boek, 'De mysterieuze vlam van koningin Loana' (Prometheus), begint hij die reputatie iets te letterlijk te nemen. ...

Overmatig respect kan ernstige gevolgen hebben. Umberto Eco geldt al jaren als omvergevallen boekenkast, maar afgaande op zijn laatste boek, 'De mysterieuze vlam van koningin Loana' (Prometheus), begint hij die reputatie iets te letterlijk te nemen. De professor stoft werkelijk zijn héle bibliotheek af, zonder al te veel aandacht voor spanningsbogen of personages, laat staan voor de lezer. Zo is het hele middelste deel van deze gefictionaliseerde memoires een overzicht (samenvattingen incluis!) van alle boeken die Giambattista Bodoni, het hoofdpersonage en alter ego van de auteur, ooit gelezen heeft. Nu heeft de beroemdste schrijver van Italië de bescheidenheid nooit hoog in het vaandel gedragen, maar dit is du jamais vu: het is niet omdat een vergeeld jeugdboek ooit door de meester werd beroerd dat hij het decennia later ongeïnspireerd en bladzijdenlang moet navertellen.

Het begon nochtans niet slecht: Bodoni ligt in het ziekenhuis en is zijn geheugen kwijt. Tussen de obligate intertekstuele referenties (de geoefende lezer herkenne T.S. Eliot, Edgar Allan Poe, Honoré de Balzac, Agatha Christie, Marcel Proust e tutti quanti) schemert liefdesverraad door, en misschien ook een verloren ideaal. Bodoni kan zich alles herinneren wat hij ooit in boeken heeft gelezen, maar zijn vrouw herkent hij niet meer; ook zijn oude en, erger, zijn nieuwe maîtresses is hij vergeten. Dat geeft Eco de kans om het over de listen van de herinnering te hebben, waarin de realiteit verstrengeld wordt met dromen, angsten en verlangens. Op die momenten zie je dat Eco's reputatie niet alléén op eruditie is gebaseerd: hij zet nog altijd waardevolle inzichten neer in knap geconstrueerde zinnen.

Helaas wil hij/Bodoni tegelijkertijd een scriptie schrijven over 'de mist in de literatuur' - mist en geheugenverlies, hebt u 'm? Voor de lezer die het allemaal nog niet zou hebben begrepen legt Bodoni regelmatig zelf een quote uit: 'Dat is Tsjechov. Citaten zijn mijn enige bakens in de mist, weet je.' Dat er na dit leven-in-letters ook nog een heldendaad uit de oorlog wordt herdacht, geeft het boek à la limite nog een beetje schwung, maar wie hier een opvolger voor 'De naam van de roos' of zelfs maar 'De slinger van Foucault' had verwacht, zal elders moeten zoeken.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234