Review: V.S. Naipaul - Een half leven

Toen 'Half a Life', de nieuwe roman van V.S. Naipaul, vorige maand verscheen, doorbrak zijn collega Paul Theroux het embargo met een week of drie om er in de Britse krant The Guardian als eerste zijn licht over te laten schijnen. De mens Naipaul deug...

Mark Schaevers

Toen 'Half a Life', de nieuwe roman van V.S. Naipaul, vorige maand verscheen, doorbrak zijn collega Paul Theroux het embargo met een week of drie om er in de Britse krant The Guardian als eerste zijn licht over te laten schijnen. De mens Naipaul deugt niet, zo begon hij ('een zuursmoel', 'een vrek', Theroux had er wat woorden voor), maar ik heb hem wel altijd een groot schrijver gevonden. Tot dit ding verscheen, zo ging Theroux wat voorspelbaar verder: een boek zo slecht dat het zonder de naam Naipaul erop geen uitgever gevonden had.

't Is allemaal niet ernstig te nemen, want een onderdeel van Theroux' persoonlijke, en kinderachtige, afrekening met zijn ex-vriend Naipaul: eerder schreef hij een heel boek om Naipaul als seksist en racist te typeren, een onmens die (hou je vast) naar de hoeren loopt en nooit de afwas doet. 'Half a Life', dra beschikbaar in de Nederlandse vertaling 'Een half leven' bij uitgeverij Atlas, is wel degelijk een interessant en uitstekend geschreven boek, de Nobelprijswinnaar 2001 waardig. Wat wél klopt: zonder de naam Naipaul erop zou de roman nog moeilijker te duiden zijn dan hij nu al is.

Het halve leven dat hier verhaald wordt is dat van de Willy Chandram, een Indiër die uit zijn land en zijn voorbestemde leven gaat lopen, in Londen belandt en daarna, in het zog van een vrouw, in Mozambique. Aan de plot veegt Naipaul zijn voeten: alleen hijzelf houdt deze roman met zijn Indiase, zijn Londense en zijn Afrikaanse sectie, bijeen. Naipaul leent onderdelen van zijn eigen ervaringswereld aan zijn romanpersonages uit, en nodigt de lezer uit daar samen met hem over te reflecteren. India, Londen, Afrika: we komen, met gezwinde snelheid, terecht op plekken waar Naipaul (zelf geboren in een Indische gemeenschap op Trinidad, 1932) al zijn leven lang mee in de weer is. Overigens is hij de jongste decennia vooral met zichzelf in de weer: kwesties als het schrijverschap, raciale afkomst en seksualiteit bekijkt hij in deze roman in nauwe samenhang met zijn eigen levensloop. Hij doet dat gelukkig met onderkoelde humor en gebruik van het juiste woord.

'Een half leven' lijkt me vooral een Naipaul voor Naipaul-lezers, een boek dat wint bij voorkennis. Voor wie de jongste Nobelprijswinnaar nog moet leren kennen, zijn er evidentere introducties. 'Onder de gelovigen' bijvoorbeeld, zijn eerste reisverslag uit de islamwereld, om de reisschrijver Naipaul aan het werk te zien. Of de Congo-roman 'Een bocht aan de rivier', om zijn kracht als romancier op volle sterkte te ervaren. Of het enigmatische boek 'Het raadsel van de aankomst', om van zijn latere, autobiografische werk te proeven. Wie zulke kennismaking niet bevalt, kan V.S. Naipaul rustig naast zich neer leggen, hij is het gewend: zijn verkoopcijfers zijn altijd bescheiden gebleven. Wie er wel voor valt, heeft - met een 25-tal beschikbare Naipaul-titels in de rekken - een paar gelukkige jaren te gaan.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234