null Beeld

Review: Wilco op Cactusfestival 2016

Jeff Tweedy was vrijdagavond in Brugge een zondaar die bij u en mij kwam biechten. Nadien wilde je zélf alleen maar tere weesgegroetjes bidden.

'Voor álles wat je tijdens 'I Am Trying To Break Your Heart' uitvreet, mag je nadien ontoerekeningsvatbaarheid pleiten'

Al twee decennia is er Wilco: dure opium voor het in weemoed zwemmende volk. Jeff Tweedy is zo’n cowboy die uit pacifistische overwegingen alleen maar in eigen voet schiet. De pijn die hij dan voelt, zet hij op plaat. Die platen zijn voor ons, lucky bastards die we zijn. Het is americana waar we naar luisteren, maar overspelige americana: er bromt ook alt.country in door, er zijn hints naar funk en noise, en vaak zijn het gewoon gitaren die met drums knokken om het fijnste meisje. Wilco is rock-‘n-roll met Nobelprijsteksten.

‘Star Wars’, de recentste plaat, had een stevige parlementaire delegatie gestuurd naar Brugge. In ‘The Joke Explained’, bijvoorbeeld, pronkte een gitaartje dat steeds op z’n stappen terugkeerde, als een alpinist die z’n hoed vergeten is op de vorige top. ‘Pickled Ginger’ was kort, snel, punk, een luid kind dat strafstudie krijgt. En door ‘Cold Slope’ bibberde het spijt dat na de agressie komt.

‘I Am Trying To Break Your Heart’ gleed de set open. Elke keer dat Jeff Tweedy het inzet, kruipt ergens ter wereld het rot in een liefdesidylle. Het is het mooiste liedje dat je nooit wilde horen. Voor álles wat je tijdens die brok onhandelbare schoonheid uitvreet, mag je nadien ontoerekeningsvatbaarheid pleiten.

Datzelfde tere, teleurgestelde sentiment zat in ‘Handshake Drugs’ en ‘Kamera’, net als ‘I Am Trying To Break Your Heart’ ontvoerd uit 2002, vanop het hondsbrutaal prachtige ‘Yankee Hotel Foxtrot’. In het eerste zat het in een cholerieke, door de bijzondere Nels Cline gemetselde gitaarmuur ingebakken, in het tweede mocht het in de snik in Tweedy’s stem woekeren.

‘Via Chicago’ (geleend van ‘Summerteeth’) leek bij de eerste zoen een timide, kwetsbare gladiool in een verdord perkje waar niemand ooit nog langs wil joggen. Daarna kwam de distortion met sabotage, en werd het liedje een crime scene. Om in de finale weer de gladiool te worden, klein en kwetsbaar, wachtend tot die vlinder van jaren geleden nog eens op bezoek komt. Wie het zag en hoorde op Cactus, werd in één nummer drie verschillende mensen. Ook in ‘Spiders (Kidsmoke)’ (vanop ‘A Ghost Is Born’) kreeg Wilco dat klaar: het veranderde op Facebook z’n status van ‘in een relatie’ naar ‘single’ naar ‘het is ingewikkeld’, en je volgde, en je likete, en je vond het allemaal lógisch.

Hoe vaak heb ik de afgelopen tijd het woord ‘weerloosheid’ gebruikt, dagboek en boodschappenlijstjes inbegrepen? Veel te veel, daar zegt u het, ook in de Delhaize zijn ze het onderhand beu. Maar het moet nog een keertje: ‘Jesus, Etc.’ was weerloosheid, ijzingwekkende, de laatste slokjes van de gifbeker drinkende weerloosheid.

Tweedy – en met hem ook bassist en tweede gouden strot John Stirratt - wist het, dat hij onze hartsnaren aan het resetten was, en hij grijnsde er elegant om. Toen het licht uit een genadige hoek op z’n kop scheen, zag je die mooie cowboy plots helder: een ratje dat uit het riool geklommen is, en bovengronds gemuteerd is in een toonvast naar de maan blaffende wolf.

Wilco, vrijdagavond op Cactus: stoere vredesduiven in een oorlogsgeile wereld.


Het moment

In ‘Impossible Germany’ liep je plots voor dag en dauw in een naar licht tastend woud. Je was op zoek naar een zeldzame bloem die een encyclopedie je beloofd had. Naar een rariteit, naar iets nieuws in je leven. Die bloem vond je niet, maar wél het meisje dat je zo vertrouwd is, maar nu in nieuw licht stond te glanzen. Jullie zoenden onder een oude hazelaar, en haar lippen smaakten naar jonge appeltjes. Nooit eerder was de zonsopgang zo vol van genade. Enfin, om maar te zeggen: érg mooi nummer.


Het publiek

Kocht zijn drugs bij Tweedy: een shot Wilco maakt je lyrisch, is heftig en verslavend, maar je eindigt tenminste niet berooid, broodmager en zonder tanden.


Quote

‘Ik zou zelf niet meegedaan hebben, hoor.’ – Jeff Tweedy nadat hij eerst sterk heeft aangedrongen dat iedereen moest meeklappen, want ‘het is mooi als mensen samen dingen doen’.


Tweet

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234