null Beeld

Review: Wilco - Yankee Hotel Foxtrot


'I'd like to thank you all for nothing at all.' Zo begroette Jeff Tweedy van Wilco in 1999 de drie man en een paardenkop in de Pyramid Marquee op Rock Werchter. De woorden kwamen uit het profetische 'Misunderstood' van 'Being There', de plaat die W...


'I'd like to thank you all for nothing at all.' Zo begroette Jeff Tweedy van Wilco in 1999 de drie man en een paardenkop in de Pyramid Marquee op Rock Werchter. De woorden kwamen uit het profetische 'Misunderstood' van 'Being There', de plaat die Wilco drie jaar eerder had uitgebracht, maar waarvan slechts een enkeling had opgemerkt dat het één van de tien beste dubbel-cd's uit de popgeschiedenis was.

Jeff Tweedy vond in het begin van de jaren negentig, in volle Nirvana-explosie, met Uncle Tupelo een genre uit waarvoor men pas vijf jaar later een naam zou bedenken - alt country - en na de split trok hij met Wilco ten strijde tegen eenieder die vond dat muziek meefluitbaar moet zijn.

Toen Tweedy vorige zomer 'Yankee Hotel Foxtrot' - de plaat waaraan de groep twee jaar had gesleuteld - aan zijn platenfirma liet horen, bekeek het maatpak van dienst hem alsof zonet iemand over zijn stereo had gescheten. Tweedy mocht opkrassen, en wel meteen. Een dik half jaar later bleek het label Nonesuch toch bereid de plaat uit te brengen, en guess what? 'Yankee Hotel Foxtrot' is een meesterwerk. Het doet deugd te weten dat één idioot niet volstaat om schoonheid uit de wereld te helpen.

Wilco verloor tijdens de opnames van 'Yankee Hotel Foxtrot' twee mede-oprichters - drummer Ken Coomer en multi-instrumentalist Jay Bennett - maar al van bij opener 'I Am Trying to Break Your Heart' (zo'n titel kan alleen komen van iemand die te veel heeft gezien) wordt duidelijk dat er wel meer verloren en kapot is gegaan: gitaarversterkers, stemmen, harten, vertrouwen. Tweedy weet dat er om elke hoek gevaar schuilt, maar toch stapt hij verder, intussen een sigaret rokend om zijn sterfelijkheid te vieren.


'I am an American Aquarium drinker, I assassin down the avenue,' meldt hij bij wijze van groet, wat zoveel wil zeggen als: 'Mijn geestelijke gezondheid laat te wensen over, maar dat komt alleen doordat ik mijn menselijkheid onder ogen heb durven te zien.' Om ons een hoop ellende te besparen, is hij bereid er uitgebreid over te vertellen: 'Cheer up honey, I hope you can / There is something wrong with me.'

Wat 'I See a Darkness' was voor Will Oldham, is 'Yankee Hotel Foxtrot' voor Jeff Tweedy, met dat verschil dat Wilco dankzij de productie van Jim O' Rourke (tegenwoordig vast groepslid van Sonic Youth) veeleer klinkt als 'Kid A' van Radiohead, maar dan mét een verhaal. 'Yankee Hotel Foxtrot' is hoe pop klinkt als alle ballast weg is en alle zenuwen blootliggen.

Wat niet wil zeggen dat het elf songs lang al kommer en kwel is. Zo blikt Tweedy in 'Heavy Metal Drummer' met een weemoedige glimlach om de lippen terug op de tijd dat hij met enkele vrienden zo stoned als een garnaal heelder dagen Kiss-covers stond te spelen, en zich nog geen vragen hoefde te stellen over zijn plaats in de wereld. En in 'I'm the Man who Loves You' toont hij zich vastberadener dan ooit tevoren. Maar als hij zich in 'Kamera' hardop afvraagt hoe het zou zijn mocht hij met een camera alles kunnen filmen, gedachten incluis, dan kan hij maar tot één slotsom komen: 'No it's not o.k.'.

'Ashes of American Flags', exact halverwege de plaat, is het orgelpunt. Bellen struikelen over elkaar alsof de kerstman zonet ten grave is gedragen, een windvlaag overstemt de gitaarsolo, en drums horten en stoten, twijfelend of ze deze mars wel willen dragen. 'All my lies are always wishes / I know I would die if I could come back new,' zingt Tweedy. Met nog acht maanden te gaan is 'Yankee Hotel Foxtrot' de plaat van het jaar. Doorspoelen?

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234