Revue Lanoye: 'De voetveeg van Ambiorix'

Bart De Wever is weer eens kwaad op mij. Dit keer is hij kolerig omdat ik hem niet wil kussen. Ondanks zijn uitdrukkelijke verzoek.

‘Ik vind Lanoye een geweldige schrijver, maar niet altijd een vrolijke mens.’ Zo begint zijn woedeaanval, opgebouwd volgens de klassieke retorica. Eerst een complimentje, dan de volle laag, verdraaiingen inbegrepen. Vrolijk wordt hij er overigens zelf niet van. De dienstdoende interviewer — over hem later meer — noteerde als regieaanwijzing niet iets opgewekts als ‘(lacht)’ of ‘(monkelt met pretoogjes)’. Er staat ‘(reageert heftig)’.

Zeg nu nog eens dat mijn parttimeburgemeester geen lange tenen heeft. Ik geef u eerst zijn uitval, dan mijn weerwoord.


Niet evident voor een vent

‘Op een bepaald moment werd mij gevraagd of ik een homo wilde kussen in het kader van de internationale dag tegen de homohaat. Ik heb toen ja gezegd, ook al is zoiets niet evident voor mij. Ik wou bovendien de symboliek versterken door iemand te kussen die ook ideologisch ver van mijn bed staat. Een signaal: ‘Wij verschillen over alles van mening, maar dit vinden we samen belangrijk.’ Lanoye leek mij een logische keuze... Ik kan u de brief laten zien die hij mij gestuurd heeft. Ik denk dat hij nog liever een paard had gekust. Daar heb ik moeite mee, herauten van verdraagzaamheid en breeddenkendheid, die mij met de vinger wijzen. En dan word ik tegendraads.’

Een echte journalist zou antwoorden: ‘Oké, laat me die brief zien. Ik wil het verhaal van dat paard weleens checken.’ De Wever en ik hebben immers allebei onze reputatie tegen als het gaat om overdrijvingen en hang naar theater. Hij is een historicus met een ongezonde belangstelling voor het wel en wee van de Romeinen — hij zou zich voor het verwijt aan mijn adres dus hebben kunnen laten inspireren door keizer Caligula. Die benoemde zijn favoriete knol tot consul om de toenmalige Senaat belachelijk te maken. Ongeveer zoals de Nieuw-Vlaamse Elite Siegfried Bracke tot Kamervoorzitter heeft gebombardeerd om te bewijzen dat België inderdaad ‘niet werkt’.

'Zoentjes op de wang? Ik heb ook mijn trots. Het wordt muilen of het wordt niets, Bart De Wever'

Ook van mij is bekend dat ik een heraut van de krasse opmerking ben. Maar waarom zou juist ik dan zulke slappe sneer hanteren — ‘Ik kuste nog liever een paard’? Ik zou ofwel schrijven: ‘Ik word nog liever betrapt bij het naaien van een koeienkadaver dan bij het knuffelen van De Wever.’ Ofwel: ‘Zoentjes op de wang? Ik heb ook mijn trots. Het wordt muilen of het wordt niets, Bart.’

Dát ware pas een statement geweest. Een vette slobberkus tussen een bebrilde dwergschrijver en een huisvader met smetvrees. Iemand voor wie zelfs een zedige mannenkus reeds een ‘niet evidente’ daad van zelfopoffering blijkt in te houden.

Hofmakerij die gepaard gaat met mild kokhalzen... Een minder vrolijk iemand dan ik zou er een belediging in herkennen. Goddank ben ik structureel merry and gay.

Wat stond er bijvoorbeeld echt in mijn brief?


Geen paard in de gang

De brief was gericht aan Petra De Pauw, de journaliste die het project opvolgde voor Het Nieuwsblad. Ook over deze en andere kranten straks meer.

‘Bart De Wever zoenen? Heel graag, Petra! Maar in alle nederigheid stel ik voor dat onze burgervader begint met De Standaard-columnist Dyab Abou Jahjah, vervolgens Dichter des Vaderlands Charles Ducal, en daarna koning Filip. Na hen sta ik met plezier in de rij — als goede Antwerpenaar ken ik mijn plaats! De genoemde drie personen hebben immers een grotere symbolische waarde dan iemand als ik, die toch al eens benoemd is geweest tot Antwerps Stadsdichter. Iemand van wie overigens iedereen weet dat hij geen enkel probleem heeft met stadsambtenaren die achter hun loket een regenboog-T-shirt of zelfs een oorbel dragen. Het zou mooi zijn mochten de drie bovengenoemde personen dat standpunt eveneens duidelijk kunnen maken door uitgerekend de Antwerpse burgemeester te kussen. Een mooi initiatief! Ik wens jullie veel succes.’

Noem mij tegendraads of vals breeddenkend, maar ik merk geen spoor van een paard, tenzij men in koning Filip opeens een dekhengst wil zien. Ik zie alleen een wat lang uitgevallen plaagstoot, een e-mailgrap ter amusement van een jonge journaliste, en bovenal: een passage waar ik nooit zelf mee zou uitpakken in de vaderlandse pers. Omdat ik ze te onnozel en te koket vind.

Waarom komt de machtigste man van ons Verenigd Koninkrijk er dan wel op terug? Nog wel uit zichzelf en ‘heftig reagerend’? En waarom lult hij zo duidelijk uit zijn nek over zoiets onbeduidends?

Het is niet de eerste keer dat het me overkomt. Ik mag me nog zo vaak een trotse opvolger van Hendrik Conscience noemen, auteur van sociaal bewogen meesterwerken als ‘De loteling’, ofschoon ik zijn ‘De leeuw van Vlaanderen’ helaas ‘een hallucinant lachwekkend kutboek’ vind... Wat maakt een wetenschappelijk opgeleide historicus daar dan van, in meer dan één interview? Dat ik die héle Conscience ‘een kutschrijver’ zou vinden.

Uiteraard is ook dat maar een bagatel. Doch als de centrale poppenspeler van onze twee ambrasregeringen al bereid is om zo ongegeneerd uit zijn nek te kletsen, over twee zulke minuscule bagatellen — welke manipulaties en leugens om bestwil permitteert hij zich dan niet als het gaat om onderwerpen met een wezenlijke inzet?


Wie het schoentje past...

šHet vraaggesprek met De Wever waaruit ik citeerde was mij eerst ontgaan. Niet omdat ik zo weinig kranten of weekbladen lees, maar omdat het ging om een uitgebreid interview in het glossy reclameblad van een schoenenmerk, genaamd Ambiorix.

Ik lees zulke bladen niet. Ik moet voor passend schoeisel naar een orthopedist. Ik heb geen platvoeten meer, ik heb strijkijzers; mijn ene voet is groter dan de andere en ook mijn ene been is langer dan het andere. Dat laatste heeft weliswaar als compenserend effect dat mijn testikels, in tegenstelling tot die van de David van Michelangelo, perfect waterpas hangen. ‘Ieder nadeel heb zijn voordeel’ — Johan Cruijff wist het al.

Terug naar De Wever. Op zich valt het un poco te begrijpen dat iemand die zich afwisselend vergelijkt met Caesar en Cicero valt voor schoenen die Ambiorix heten. Je kunt dan de Dapperste aller Belgen dagelijks de geur van je voeten en de smaak van de straatstenen laten proeven, in de hoop om je separatistische achterban toch nog een beetje te paaien, nadat je in een regering bent gestapt zoals alle belgicistische partijen vóór jou — door het jarenlang invriezen van alle communautaire eisen. Het kán werken, natuurlijk. Als de flamingant voor iets vatbaar is, dan is het wel voor symbolen, zelfs al gaat het om slappe handjes of peperdure brogues.

'En dan maar klagen dat je tijd tekortkomt om je vier cumuls fatsoenlijk af te haspelen.'

De ware vraag is echter deze. Waarom kiest een toppoliticus voor een glossy schoenenblad om het diepte-interview te geven dat hij aan zovele kranten en weekbladen systematisch ontzegt? Omdat het natuurlijk niet om een diepte-interview ging. Het ging om wederzijds geslijm. Tussen enerzijds een interviewer die maar wát blij was dat hij een winstgevende vis had gevangen voor zijn blad, en die in ruil geen al te netelige opvolgvragen stelde — zie hoger, ten bewijze. En anderzijds een interviewee die daar juist op rekende, om vervolgens de publieke opinie te kunnen bespelen zonder lastige tussenspelers en zonder grondige factcheck.

Journalistiek kun je dat niet meer noemen. Het is commercieel gewin gepaard aan uitgekookte propaganda, onder het excuus van ‘steun aan de ondernemer’.


Besluit

šDe openbare omroep kreeg onlangs op zijn donder van onze immer partijdige Eerste Burger Siegfried Bracke. De VRT-site had de euvele moed vertoond om te doen waar zo’n multimediasite voor gemaakt is: interessante interviews produceren en posten. Volgens Bracke betekende zoiets echter een onduldbaar oneerlijke concurrentie voor alle krantenbijlages.

En dan gaat zijn eigen voorzitter doodleuk interviews zitten geven aan glossy schoenenmagazines. Dat is zelfs geen hypocrisie meer. Dat is tactiek van een partij die alles probeert te reduceren tot feelgoodcampagnes en te gekke gadgets. Indien het al geen tuinkabouter is die twee middelvingers tegelijk opheft, dan is het wel een handje met geelzucht. (Ik dacht eerst dat de ‘helfie’ een campagne inluidde tegen seksuele intimidatie. ‘Nu zelfs met Pol Van Den Driessche: handjes thuis! Op het werk en op de buis!’)

Ik heb er moeite mee, met al die herauten van ‘maatschappelijke verantwoordelijkheid’ en tegendraadse franc-parler, die vervolgens alles in het werk stellen om juist niet te worden tegengesproken, en om alle communicatie centraal te stroomlijnen nog voor ze kan worden tegengesproken door wie dan ook. Van dichtbij of van veraf.

Elders in het Ambiorix-blad sneert De Wever naar ‘links’, dat het in zijn dure koffiehuizen constant luxueus met elkaar eens zou zijn, zonder onmin of discussie. Dat lijkt me geen geringe projectie. De N-VA mag dan bijna alle sleutelposities bekleden in twee ambrasregeringen tegelijk, intern valt er op een akelige manier geen enkel onvertogen woord te horen. Wie kan zich de dag herinneren dat onze voorzitter-voor-het-leven door één van zijn partijleden werd geringeloord, hoe voorzichtig ook?

Dat is de ware reden waarom mijn parttimeburgemeester zo kolerig wordt van mensen zoals ik, en bij uitbreiding van journalisten die zich terdege hebben voorbereid op een gesprek en zich niet platweg laten intimideren. Precies daarom eist hij steeds meer het voorrecht op om zélf te mogen beslissen wanneer en waar en met wie hij zal praten, op tv of in de bladen — en dit op straffe van een boycot of het weglopen naar de concurrentie. En precies daarom wordt onze openbare omroep gekapitteld en onder druk gezet, om iets wat de hoogste partijpief zélf met verve bedrijft in een reclameblaadje.

Op zijn minst weten nu waarom De Wever weer eens niet aanwezig zal zijn in ons parlement. Hij staat schoenen te passen bij Ambiorix, een tuniek bij De Etrusken en een pofbroek bij ’t Meuleken. Met aansluitend: high tea en een wederzijds flatterend streelgesprek. En dan maar klagen dat je tijd tekortkomt om je vier cumuls fatsoenlijk af te haspelen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234