Revue Lanoye: 'Sudderlap à la grecque'

Als Griekenland er toch wordt uitgeschopt? Dan mag wat mij betreft de hele Europese Unie op de schop. Grexit? Euxit, putain!

Terwijl ik dit zit te schrijven, melden de sites van alle digitale nieuwsboeren dat de Franse premier François Hollande en de Duitse bondskanselier Angela Merkel hun Griekse collega een paar uur hebben laten ‘sudderen’ tijdens een zoveelste top in Brussel. Omdat Alexis Tsipras nog altijd niet volledig naar de pijpen danst van de instituties die hem in een dwangbuis willen prangen van steeds weer nieuwe schulden, waarvan iedereen beseft dat ze grotesk onhaalbaar zijn, ook al durft niemand die conclusie ook aan zijn eigen nationale achterban te verkopen.

Ook de hoogste Europese regeerder wordt zelf het meest geregeerd door de angst voor de kiezer naast zijn huisdeur.


Het vel van de steen

‘Sudderen’ bij God... Hoe worden de Grieken verondersteld hierop te reageren — sidderen, beven, bidden? Bloed opgeven, broeksriem aanhalen? Als een wildeman hakken in pensioenen, lonen, schoolvoorzieningen, ziekenhuizen, dopgeld, álles? Dat hébben ze gedaan en het heeft de neergang alleen maar verdiept. Een kale steen en een Dorische zuil hebben dit gemeen: ze vallen niet te stropen.

'Wie reportages ziet of leest over de Grieken, moet onvermijdelijk denken aan Belgen, aan Vlamingen en aan andere Italianen'

Die pijnlijke wetenschap vormt gek genoeg de sterkste troef van de Grieken, samen met hun oostelijke ligging en de symboolwaarde van hun blijvende aanwezigheid in een Unie die nota bene naar een mythe van bij hen is genoemd. Op zich is het voor het geboorteland van alle drama al tragisch genoeg dat men enkel nog kan wegen door het dreigement om van een podium te verdwijnen.

De nieuw-Griekse wispelturigheid valt dus prima te begrijpen. Maar waarom blijft de rest van Europa zo lang om deze stinkend hete brij dansen die ze zelf mee heeft gebrouwen, maar enkel aan de Griekse burger wijt?


De grexit als whodunit

In 2001 trad Griekenland feestelijk toe tot de Europese Unie. Tien jaar en één mondiale bankencrisis later sprak de liberaal Didier Reynders – Belgisch minister van Financiën van 1999 tot 2011 – zich daar opvallend openhartig over uit, ook in buitenlandse interviews. Hij betoonde zich niet verwonderd over de financiële krater in Athene. ‘Griekenland heeft indertijd zijn begroting vervalst om toe te mogen treden tot de euro.’ Met de guitige grijns die hem zo eigen is, voegde Didier eraan toe: ‘Iedereen was op de hoogte van die gepimpte cijfers.’

Zijn huidige opvolger, de N-VA’er Johan Van Overtveldt, schreef daar toentertijd, als hoofdredacteur van het zakentijdschrift Trends, over: ‘Reynders en de andere Europese besluitvormers dragen een verpletterende verantwoordelijkheid.’ Dat is een hard en duidelijk oordeel. Ik kan me alleen niet herinneren dat huidig minister Van Overtveldt dat verdict sindsdien opnieuw en plein public in het guitige gezicht van zijn collega heeft gewreven – Reynders is nu minister van Buitenlandse Zaken. Jammer. Want dát zou eindelijk eens een echte rel opleveren, in plaats van wat totentrekkerij aangaande een rondreizende coiffeur als Pieter De Crem, die volgens hardnekkige geruchten in zijn vrije tijd ook Staatssecretaris voor Buitenlandse Handel zou zijn.

Een jaar later, in juni 2012, schreef Van Overtveldt weer een groot stuk over Griekenland. Dit keer in Knack, waarvan hij inmiddels ook al de hoofdredacteur was geworden. ‘Het is fout en simpel om de Griekse tragedie toe te schrijven aan hun samenleving of volksaard. De ontsporing van hun economie is veroorzaakt door de monetaire unie zelf. Niet enkel de ministers van Financiën, maar ook topmensen van de Europese Centrale Bank wisten dat Griekenland een toetredingsdiploma kreeg op basis van waardeloze rapportcijfers, die vervalst werden met de hulp van de New Yorkse zakenbank Goldman Sachs.’

Opnieuw hard en duidelijk. Ik kan me alleen niet herinneren dat huidig minister Van Overtveldt inmiddels bij Europa heeft gepleit om de gigantische schade, veroorzaakt door manifest bedrog, per proces te verhalen op Goldman Sachs. Jammer. Dát zou pas een rel opleveren. De Europese Unie die het aandurft om een New Yorkse zakenbank voor de rechter te dagen vanwege grootschalig gesjoemel... Meestal staan we klaar om dat soort instellingen zonder veel tegenpruttelen te redden, wanneer zíj weer ’ns overkop gaan. Dat kan Griekenland niet zeggen.

En is het wel bij die ene vervalste intredingsbegroting gebleven? De VPRO zond in de reeks ‘Tegenlicht’ een documentaire uit, getiteld ‘Goldman Sachs en de vernietiging van Griekenland’. Ik citeer de blurb: ‘Tien jaar lang voorzag deze bank de Griekse overheid van riskante financiële constructies die haar schulden lager deden uitschijnen. Zo hielp het Griekenland om boven zijn stand te leven en zich steeds dieper in de schuld te steken. Het leverde Goldman Sachs honderden miljoenen op en het was het begin van de structurele ondermijning van de euro.’


Bulten en blaren

'Misschien is de Europese Unie voor zijn volkslied nu al toe aan een nieuwe tekst: 'Ode an die Fraude!'

Valt de Griekse ‘samenleving en volksaard’ dan helemáál niets te verwijten, zoals Van Overtveldt zo ruimhartig stelde, weliswaar in 2012?

Vast wel. Wie reportages ziet of leest over de Grieken, moet onvermijdelijk denken aan Belgen, aan Vlamingen en aan andere Italianen, en hoe zíj omgaan met hun fiscus, hun staatsschuld en hun onuitroeibaar dienstbetoon. En ook de Belgen en de Italianen hebben hun boekhouding vervalst om lid te kunnen worden van de euro. Dat weet iedereen. ‘De Duitse Bundesbank kwam zelfs tot de ontnuchterende conclusie dat slechts een handvol landen wél aan alle criteria voldeed,’ schreef De Groene Amsterdammer niet zo lang geleden.

Zo ziet het hele plaatje eruit. Alom bijgesleutelde balansen... Lakse ministers toen, laffe ministers nu... Een zakenbank die frauduleus honderden miljoenen heeft afgetroggeld... En een Europese Centrale Bank die dat allemaal jarenlang willens en wetens liet begaan... Misschien is de Europese Unie voor zijn volkslied nu al toe aan een nieuwe tekst: ‘Ode an die Fraude!’ – ‘Alle Menschen werden Huren / Wo dein sanfter Flügel weilt.’

Toch krijgen alleen de Grieken dagelijks te horen dat ze maar op de blaren van hun verbrande gat moeten zitten. Die blaren zijn gruwelijk concreet en een lid van de Europese Unie onwaardig. Ondervoeding, een spiraal van werkloosheid en vaak racistisch geweld, kapotte infrastructuur, de kindersterfte gestegen met 40 procent, de zelfmoorden ook, de medicijnen onbetaalbaar, extreemrechts on the rise, net als de epidemieën, misschien zelfs tuberculose... Eigen schuld, dikke bult? Dan geldt dat voor heel Europa. Johan Van Overtveldt heeft het zelf gezegd!

Zij het in 2011. Nu is hij voorstander van een gezwinde Grexit. Zijn belangrijkste argument? ‘De beurzen zullen daar niet negatief op reageren.’


De kampioen der falingen

‘Griekenland is al twee eeuwen lang één van de grootste wanbetalers van het continent, en het ging al vijf keer failliet,’ schreef Jesse Frederik onlangs in De Correspondent. Hij voegde er goed gedocumenteerd aan toe dat slechts één land het nog bonter heeft gemaakt. Acht keer failliet!

Nee, niet België, niet Italië. Uitgerekend Duitsland. Als er één land is dat het nut aantoont van herschikkingen en kwijtscheldingen, dan is het wel de heimat van Goethe en Kraftwerk. Na de Beurskrach van 1929 liet men de crisis op zijn beloop, zonder oplossing voor de zware herstelbetalingen uit de Eerste Wereldoorlog. Een paar jaar later kwam er een partij aan de macht die de helft van de wereld in een verwoestende oorlog zou storten. In 1953, op de Londense Schuldconferentie, werden de nieuwe kolossale oorlogsschulden van Duitsland wél grotendeels weggestreept. Het begin van het Wirtschaftswunder, decennialang.

Griekenland nam aan die vergevensgezinde conferentie van ’53 deel. Als – o ironie – een schuldeiser van Duitsland. Bij zijn aantreden als premier herinnerde Tsipras daar geregeld aan, hengelend naar historische pasmunt.

Het wekte meer irritatie dan indruk. Men laat hem nog altijd sudderen, zijn land blijft onder curatele. Waarom? Men wil het linkse allegaartje dat hij zijn partij noemt, geen breekijzer overhandigen om de dwangneuroses van het marktfundamentalisme te kraken. Men wil geen precedenten scheppen waarop andere lidstaten zich kunnen beroepen om eveneens uit de spiraal van wurgende besparingen en uitzichtloze regelgeving te springen.

Bovenal lijkt Griekenland gedoemd om opnieuw de schuldkolonie te worden die het al eens vier decennia was, van 1897 tot in de late jaren 30. Zo’n kolonie leent men geen geld opdat ze er ooit beter van zou worden. Men leent ze geld opdat ze telkens haar interesten zou kunnen betalen.

Catch 22 is niet begonnen in Vietnam, maar in de bakermat van het sofisme.


Besluit

‘Griekenland is zijn crediteuren meer dan halfweg tegemoetgekomen. Toch blijven zij eisen dat het land zich akkoord verklaart met een programma dat aantoonbaar niet werkt, en waarvan weinig economen denken dat het kan, zal of moet worden uitgevoerd.’ Dat zeg ík niet. Dat zei een Nobelprijswinnaar Economie, de Amerikaan Joseph Stiglitz, in De Standaard van vorige woensdag. Hij rondde zo af: ‘De Griekse kiezers hadden gelijk toen ze een koerswijziging eisten en hun regering heeft gelijk dat ze weigert haar handtekening te zetten onder een programma dat van geen kanten deugt.’

Zeg nu nog eens dat er geen andere Amerikanen bestaan dan die van Goldman Sachs! Ze breken in Zwitserland het bankgeheim, ze brengen Don ‘FIFA’ Sep Blatter ten val, en ze houden ons een spiegel voor over onze zogenaamde Unie. Scherper en terechter dan ooit het Orakel van Delphi sprak.

Moge Griekenland kracht putten uit zijn woorden. Moge het zijn uitgeteerde been stijf houden en zijn huid vol gaten en littekens zo duur mogelijk verkopen. En als het er toch wordt uitgeschopt? Dan mag wat mij betreft de hele Europese Unie op de schop.

Grexit? Euxit, putain! Nous sommes quand-même tous des Européens.


Naschrift

In de vorige Revue beweerde ik dat de socialisten in geen enkele regering meer zitten. Excuus. Ik heb Brussels minister Pascal Smet over het hoofd gezien. (Wie niet?)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234