Riad Sattouf - De Arabier van de toekomst 3 (1985-1987)

De Franse striptekenaar Riad Sattouf maakte veel los in Frankrijk met ‘De Arabier van de toekomst’, een erg humoristische biografie over een Franse Arabier dan wel Arabische Fransman die voortdurend tussen twee werelden schippert. In een land dat werd getroffen door verschillende aanslagen en waarin het Front National oprukt, zijn de stripboeken – het derde deel is net uit – onverwachte, veelbesproken en bekritiseerde bestsellers geworden.

Veel Arabieren herkennen zich in Sattoufs grimmige schets van de Arabische wereld uit de jaren 80, maar vinden wel dat hij niets positiefs vertelt over die voor sommigen ook mooie tijd. Tegenstanders maken Sattouf uit voor racist omdat hij de Arabieren portretteert als achterlijk en gewelddadig. Bovendien werd er van hem verwacht dat hij stelling zou nemen in de discussie over moslims en migranten. Hij was cartoonist voor het satirische tijdschrift Charlie Hebdo en schreef een boek over zijn jeugd in twee Arabische landen, dus wat waren zijn persoonlijke standpunten? Dat was precies waar Sattouf geen zin in had. Hij wilde gewoon afrekenen met zijn nare jeugd in het Midden-Oosten.

Met de eerste twee delen haalde Sattouf herinneringen op aan zijn jeugd in het Libië van Kadhafi en het Syrië van Assad. De twee landen werden geregeerd door totalitaire regimes en waren bijna hermetisch afgesloten van de rest van de wereld. Riads vader vertrok eind jaren 70 samen met zijn blanke Franse vrouw uit Parijs naar Libië omdat hij daar werk aangeboden kreeg en omdat hij overtuigd was van de ‘pan-Arabische droom’. Niet voor niets heet het boek ‘De Arabier van de toekomst’: Riads vader had grote plannen met zijn zoon.

In Libië is iedereen druk aan het lezen in Kadhafi’s groene boekje, dat vol staat met tegenstrijdige onzin en dus tot veel verwarring leidt. Zo is er geen bezit, maar krijgen de Sattoufs een woning toegewezen. Als ze een paar dagen weg zijn, is hun huis bij hun terugkomst ingepikt door iemand anders: probeer het dan maar weer terug te krijgen. Het eerste deel laat zien wat voor vreemd land Libië was, en dat Kadhafi er alles aan deed om de buitenwereld om de tuin te leiden.

Het wordt allemaal nog erger in het tweede deel, waarin de familie naar Syrië verhuist. In het dorp waar Sattoufs vader opgroeide, is de familie niet welkom. Ze zijn toch wat vreemd, Riad heeft blonde krullen en bovendien lijkt het alsof Sattoufs vader opeens het stuk land gaat claimen waar hij recht op heeft.

In het derde deel heeft de inmiddels 7-jarige Riad een manier gevonden om het op school vol te houden. Samen met zijn vriendje Saleem zit hij vooraan in de klas, zorgt dat hij altijd zijn huiswerk af heeft, omdat je anders slaag krijgt en blijven ze in de pauze dicht bij de meester om niet gepest te worden. Om er iets meer bij te horen, worden Riad en zijn broertje besneden. Hun vader is toch een beetje moslim als het hem uitkomt en hij doet mee aan de ramadan.

Riads moeder is weer zwanger en houdt het nu echt niet meer uit in Syrië. Haar man blijkt minder succesvol te zijn dan hij zich voordoet en zijn goede contacten leveren weinig op. Ze vertrekt met de kinderen naar Frankrijk, omdat ze liever daar wil bevallen. Riad gaat in Frankrijk naar school en is verbaasd dat de juf geen stokslagen uitdeelt als de kinderen niet luisteren. Hij is één van de besten van de klas en blijkt ook nog eens fantastisch te kunnen tekenen. Zijn omgangsvormen zijn na een jeugd in het Midden-Oosten nogal ruw voor de andere kinderen. Na drie maanden keren ze met z’n vieren terug naar papa, die een verrassing voor zijn gezin heeft. Ze gaan naar Saoedi-Arabië! Met die cliffhanger eindigt het derde deel.

‘De Arabier van de toekomst’ is een heerlijke serie over een periode en twee landen die voorgoed verleden tijd zijn. De valkuil is nu dat je na lezing van Sattoufs boeken denkt te weten hoe de vork in de steel zit en dat je meer weet over de geschiedenis van het Midden-Oosten. Dat is maar ten dele waar, omdat Sattouf nergens de diepte in gaat. Hij stipt veel aan, maar legt het niet verder uit. Dat hoeft ook niet, want ‘De Arabier van de toekomst’ is perfect zoals het is.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234