Richard Hawley staat op uit z'n brits

Richard Hawley is in de eerste plaats geobsedeerd door muziek en offerde zijn plas- en eetpauze op om aan de Brusselse Beurs vintage vinyl te scoren.

Richard Hawley «Kijk: Big Bill Broonzy! Mijn vader is in 1959 nog met ’m op kroegentocht geweest in Sheffield. En hier een soloplaat van Willie Dixon! Ongelofelijk dat ik dat hier vind!»

HUMO Ik denk: omdat niet iedereen de moed en de tijd heeft om eerst door bergen rommel te ploeteren én omdat hier niet zo veel fanatieke weirdo’s van jouw kaliber rondlopen.

Hawley «I’ll take that as a compliment. Als ik mezelf niet dwing tot zelfdiscipline, dan breng ik m’n hele leven door in kelders waar een miljoen obscure seven-inches wachten op een maniak zoals ik. No disrespect, maar als je me de keuze zou geven tussen die schatkelder en hier bij jou zitten, ik zou het wel weten (lacht smakelijk).»

HUMO Heeft mevrouw Hawley al deze onsterfelijke woorden uitgesproken: ‘Heb je die 137ste vintage gitaar uit 1954 écht nodig, Richard?’

Hawley «Luister jij ons af? (grijnst) ‘Heb je echt die ziljoenste obscure seven-inch nodig, schat?’ terwijl ze naar onze uitgemergelde kinderen kijkt (lacht). Nee, wij respecteren elkaars afwijkingen. En als ik zeg: ‘Die heb ik echt nodig voor mijn werk, schat’, dan is dat geen volledige leugen.»

'Wat onderscheidt jou en mij van die poor fuckers daar? Zeer weinig'

HUMO Heb je vrienden over wie je tegen je vrouw kunt zeggen: ‘Ik ben nog normaal, hij is een echte maniak’?

Hawley «Da’s lastig, want ik ken niet veel muzikanten die maniakaler zijn dan ik. (Denkt na) Mijn vriend Norman, die is écht gek. Hij heeft een winkeltje in het dorp Horncastle: Old Hat Guitars. Hij is erger dan ik – de enige op een heel kort lijstje.»

HUMO Sinds onze vorige ontmoeting is Margaret Thatcher gestorven. Je zei me toen dat een vriend van je een fles champagne had klaarstaan om haar dood te vieren. Is die fles op?

Hawley «Yep. Meer nog: in de hele streek was geen druppel champagne meer te vinden. Mijn stiefvader Stu had ook een fles klaarstaan. Hij woonde z’n hele leven in een mijnstadje, hij werkte in de mijn van Kiveton Park. Hij heeft ook gevochten tijdens de veldslag met de politie en het leger in Orgreave (tijdens de mijnstaking van 1984, red.). De sluiting van de mijnen door Thatcher veroorzaakte massale werkloosheid in onze streek. Ik had Stu een fles champagne cadeau gedaan maar, zoals gebruikelijk bij alcoholisten, hadden we voor de gein onze initialen op de kurk geschreven, zodat de ander niet stiekem de fles kon openen. Wat absurd is, want eens een champagnefles open is, krijg je de kurk er niet meer in. Wisten wij veel (grinnikt). Dat verhaal deed de ronde, en algauw haalde iedereen een fles champagne in huis, in afwachting van Maggies overlijden. So, there’s no champagne in Kiveton anymore (lacht smakelijk).»

HUMO Goeie titel voor een song.

Hawley «Yeah, there you go. De mijnstaking van ’84 heeft een jaar aangesleept en mensen leden echt honger. Thatcher gedroeg zich als een dictator, en behandelde de mijnwerkers als ongedierte dat uitgeroeid moest worden, in plaats van de hardwerkende landgenoten die ze waren. Een schande, dat was het. En ondertussen werden haar conservatieve vriendjes alsmaar rijker. Veel is er niet veranderd.»

HUMO Eén ding zal je choqueren: Thatcher had gevoel voor ritme. Ik heb beelden gezien waarop een handvol Westerse politici een Afrikaans dorp bezochten. Om redenen van public relations klopten ze elk wat op een tamtam, en Maggie trommelde als enige in de maat. Het leek wel instinctief.

Hawley (kurkdroog) «Dat maakt veel goed.»


Soldatenliedjes

HUMO In ‘I Still Want You’, op de nieuwe plaat, zing je: ‘We can move our bodies like a twist of smoke, come let us shake like the flames’. Vrij vertaald: ‘Ik ben geweldig goed in bed.’

Hawley «Dat ook (lacht). Maar toch is het subtieler: met ‘smoke’ bedoel ik niet dat de stoom uit onze poriën komt, maar dat we elegant kringelen zoals een sliert rook van een sigaret in het halfduister. Die song gaat over een perfect moment: je verlangt naar elkaar, maar je wil niet zo nodig iets bewijzen. Het is helaas zeldzamer dan zou mogen.»

HUMO Je nieuwe plaat heet ‘Hollow Meadows’, wat volgens de bio etymologisch afgeleid zou zijn van ‘Auley meadows’ – en dus ‘Hawley meadows’.

Hawley «Een vriend van me had tijdens, euh, laten we zeggen een vakantie op kosten van de staat, wat onderzoek gedaan en meldde dat hij op een verborgen plek was gestoten die Hollow Meadows heette, en dat die etymologisch terug te brengen was naar mijn familie. Plots bleek dat ik een stamboom had die terugging tot de 14de eeuw. That fookin’ blew my mind. Want stambomen waren toch iets voor de adel en andere posh bastards? Toen hoorde ik dat mijn tante Evelyn, die 89 is, dat allemaal al wist, maar ze had het nooit nodig gevonden om het ons te zeggen.

»Ik maak er geen zaak van, maar in dit onzekere bestaan, waarin bijna alles zo vluchtig en tijdelijk is, biedt het toch wat troost om te weten dat je niet uit het niets voortspruit. Geschiedenis is te vaak het verhaal van winnaars, machthebbers en snobs. The losers are in folk music. Je lacht, maar zo is het: volksliedjes waren de enige manier waarop de veelal analfabetische kleine man zijn geschiedenis kon doorgeven aan de volgende generatie. Als je wil weten hoe een soldaat in Waterloo zich in 1815 écht voelde, luister dan naar een soldatenliedje uit die tijd, da’s vaak accurater dan wat één of andere betweter een jaar later en vanop veilige afstand in zijn geschiedenisboek noteerde.»

HUMO Bestaat langzamerhand niet het gevaar dat jij in Sheffield zelf uitgroeit tot een toeristische attractie?

Hawley «De Sheffield City Council wilde vorig jaar mijn songtekst van ‘Coles Corner’ in brons gieten op het voetpad waar ooit Coles Corner was – nu staat er het hoofdkantoor van een bank. Ik heb geweigerd om twee redenen. Eén: het is een fuckin’ bánk. Twee: ik wil niet dat het gevoel dat ik met die song wil oproepen zo tastbaar is.»

HUMO Dat doen immobiliënbonzen vaak: ze breken eerst een oud gebouw af, en dan geven ze het nieuwe gebouw de naam van de parel die ze uit geldgewin met de grond hebben gelijkgemaakt.

Hawley «Volledig akkoord. In Manchester hebben ze de Haçienda tegen de grond gegooid: nu is het een flatgebouw voor nouveaux riches. Goed, de Haçienda was geen architecturaal pareltje, maar wel een club met een unieke geschiedenis – iedereen die ook maar een beetje meetelt, heeft er gespeeld. Toen ik in Chicago was, vroeg ik de taxichauffeur om me naar Maxwell Street te brengen, omdat ik de plek wilde zien waar zowat alle legendarische bluesartiesten hadden gewoond of gewerkt: Muddy Waters, Howlin’ Wolf, Hound Dog Taylor… Anderhalve eeuw lang is in die straat geen enkele dag géén muziek gespeeld, live op het trottoir. Maar wat bleek? Die hele buurt is uitgewist. The whole fookin’ district. Echt obsceen!»

HUMO Er bestaat een documentaire over Maxwell Street die ‘Cheat You Fair’ heet – ‘Ik zal je eerlijk bedriegen’. Dat zegt iets.

Hawley «Ja, maar dat slaat op de markt en de prostitutie – geen muziek zonder prostitutie (grijnst). De ironie is: de inhalige klootzakken hebben een stuk heilige Amerikaanse muziekgeschiedenis uitgewist om er een financieel disctrict van te maken… En toen kwam de crisis en trokken de investeerders zich één voor één terug. Het is nu een betonnen spookwijk.»

HUMO Op je plaat zingen de Hick Street Chip Shop Singers mee – het koor van ’t frituur in Hick Street. Welke verdwenen stemmen uit de muziekgeschiedenis zou je willen doen verrijzen voor je volgende plaat?

Hawley «Big Bill Broonzy. Little Willie John. Peggy Lee. Ella Fitzgerald. En Jim Morrison. Die krijgt de laatste tijd te weinig erkenning, vind ik. Er wordt te veel gepraat over zijn drugsverslaving en zijn alcoholisme en zijn vroegtijdige dood. Maar hij was een machtig zanger, the psychedelic Sinatra

HUMO Als iemand over jouw wilde jaren een film zou maken zoals die van Oliver Stone over The Doors, welke scène mag daar dan niet in ontbreken?

Hawley «New York, 1989. The Bowery – toen een extreem gevaarlijke wijk. Het is vier uur ’s nachts. De randdebiel die ik toen was, is op zoek naar cocaïne. Ik klop aan een deur. Er gaat een luikje open. Een enorme zwarte man richt een enorme Magnum op mijn slaap en zegt: ‘Fuck. Off.’ Waarop ik nogmaals aanklopte, want ik was verslaafd en wanhopig. Als ik daar nu aan terugdenk… Waanzin. Achterlijk.»

HUMO Jouw muziek is melancholisch én euforisch, en ik heb gemerkt dat heel wat mensen er troost aan ontlenen. Waarnaar luister je zelf als je wat troost kan gebruiken?

Hawley (wijst op de stapel vinyls die hij net kocht) «Alhoewel, da’s eerder plezier dan troost. Er is een geweldige, oersimpele maar troostrijke bluesplaat van J.B. Lenoir, ‘Alabama Blues’. Om drie uur ’s nachts na een rotweek en een paar ton tegenslag vind ik in hem een lotgenoot die troost en begrijpt maar niet tegenspreekt.

'Ik was gechoqueerd toen ik na drie jaar afwezigheid door Brussel wandelde. Ik heb de indruk dat er veel meer junks en daklozen zijn. Ik was bang, gisteravond laat, en ik ben wel wat gewend'

»De laatste jaren ben ik vaak ridicuul gelukkig en voel ik me eindelijk goed in m’n vel, dus troost is zelden nodig. Ik luister ook zelden naar muziek als ik behoefte heb aan bezinning, ik lees dan eerder een boek, een biografie of een geschiedenisboek. In een sombere stemming wil ik iets dat me overspoelt en dat ik zeker niet wil analyseren. Analyse has the word anal in it, know what I mean?»

HUMO ‘Nothing Like a Friend’ is een tikkeltje mistroostig: ‘Will these streets remember us, we walked them long ago’. Bezing je de vergankelijkheid?

Hawley «Ja. Ik heb het voorbije jaar een paar vrienden verloren. En ik herinner me ook familieleden en buurtbewoners van vorige generaties die ooit door die straten liepen. Dood. Uitgewist. Ik mis hen, maar onlangs kon ik in een straat de lach van mijn vriend Tim horen, ook al is hij er niet meer. Er zit ook sarcasme in die song, als ik zing ‘they can drive you round the bend’ – ‘ze kunnen je de kast opjagen’. Wat Tim vaak deed – hij dronk te veel. Het voelt raar dat ik al die gekte heb overleefd. I would have put money on me not being here, mate. Deze week is het zestien jaar geleden dat ik nog drugs heb genomen. Maar een hele periode was het touch and go, zweven tussen leven en dood. Voor veel dingen in dit leven geldt dat er tussen falen en triomf slechts een flinterdun vlies zit. Of tussen rijkdom en dakloos zijn. Tussen zelfontplooiing en frustratie. Wat onderscheidt jou en mij van die poor fuckers daar? (wijst richting straat, richting daklozen) Zeer weinig.»

HUMO In het Engels bestaat de mooie uitdrukking: ‘There but for the grace of God go I’ – ‘Zonder Gods genade had ik hem kunnen zijn’.

Hawley «Precies. Overigens: ik was echt gechoqueerd toen ik na drie jaar afwezigheid door Brussel wandelde. Ik heb de indruk dat er veel meer junks en daklozen zijn. Ik was bang, gisteravond laat, en ik ben wel wat gewend. Wat ik hier zag, deed me denken aan Parijs, het rotte Pigalle van de jaren 80. Dit is het hart van Europa, for fuck’s sake!»

HUMO Ik citeer uit jouw song ‘Which Way’: ‘Now that the storm has felled my tree, there’s a shadow hanging over me’. Kan niet. Als de boom werd geveld, werpt hij geen schaduw meer.

Hawley (monkelend) «Wel… De gevelde boom kan, zeker in een bos, halfweg zijn blijven haken, zodat hij schuin staat en, bijvoorbeeld in de late namiddag, als de zon al laag staat, toch nog behoorlijk wat schaduw werpt. Daarnaast is er, in voorvermeld bos, ook nog de schaduw van andere bomen die niet zijn geveld. En bovendien is het een metafoor, you prat! De boom staat voor een probleem, de schaduw voor de nasleep van dat probleem. Maar die tekst wil ik niet verder verklaren, iedereen mag erin zien wat hij of zij wil.»


Een cadeau van The Edge

HUMO Iets anders: vertel ons, o wijze goeroe, hoe je kan vermijden op tournee een been te breken?

Hawley «Ha! Dat was in Barcelona. De lederen zool van één van m’n schoenen slipte op het marmer van een trap. Ik donderde al zeg ik het zelf elegant en vrij gecontroleerd naar beneden, tot de onderste trede, waar ik alsnog mijn voet en been brak. Het ergste was nog dat het gebeurde terwijl ik perfect nuchter was. De dag voor mijn wereldtournee zou starten.

»Ik zou er normaal niet over zeuren, maar ik wil mensen waarschuwen voor de pijnstillers die dokters tegenwoordig al te makkelijk voorschrijven. Toen ik probeerde te stoppen, was het alsof ik in een liftschacht werd geworpen. Ik heb gehuild, gegild van frustratie. Het duurde maanden voor ik weer normaal kon functioneren. Ik had eerder een paar andere verslavingen overwonnen, ik dacht dat ik voor eeuwig clean was en was dus niet beducht voor die kloterij. Voor alle duidelijkheid: álle drugs zijn klote. Ik heb ellendig veel tijd verspild aan die flauwekul.»

HUMO In ‘What Love Means’ verlaat je oudste dochter het ouderlijke huis, en de vader – jij – vraagt zich vertwijfeld af: ‘Did we pass the test?’ Heel kwetsbaar.

Hawley «Zo is het toch? Kinderen worden groot, ze verlaten het nest, ouders moeten loslaten wat ze twintig jaar lang hebben gekoesterd en beschermd. Het is hartverscheurend. Je voelt rouw. Ik legde haar koffers in de auto en liep na het afscheid meteen naar mijn opnamestudiootje in de tuin om daar mijn frustratie te kanaliseren in een song. Elke ouder wil dat z’n kind zegt, liefst spontaan: ‘Jullie waren goede ouders.’ Dieren kúnnen opvoeden, die doen dat allemaal instinctief. Mensen rommelen wat aan en hopen op het beste. Ik heb er goede hoop op dat mijn dochter het in de boze buitenwereld redt. Ze is sterk, slim en nuchter.»

HUMO ‘Heart of Oak’ gaat, denk ik, over een mentor. Die heb je meestal als je jong bent. Herinner je je uit de wilde jaren behalve drugs, dronkenschap en vechtpartijen ook een daad van menslievendheid, bijvoorbeeld échte collegialiteit onder muzikanten?

Hawley «De Longpigs (groep uit de jaren 90 waarvan Hawley de gitarist was, red.) waren eens met Suede op tournee door Amerika. In Boston, vlak na het laatste optreden van die tournee, werd al onze apparatuur gestolen: gitaren, versterkers… álles. En de dag daarop begon alweer een nieuwe tournee: wij zouden het voorprogramma spelen van U2. Een unieke kans. Ons eerste optreden was in het Giants Stadium in New Jersey. We moesten afzeggen, maar het management van U2 had gezegd: ‘Kom toch maar naar de soundcheck.’ En daar wachtte Edge met nieuwe instrumenten: stuk voor stuk exacte kopieën van waar we normaal op speelden. Het genereuze daarvan is dat hij a) lang heeft moeten zoeken voor hij die apparatuur vond, want er was nog geen internet, en b) dat hij ons de hele zooi na de tournee cadeau deed. Zonder poespas, zonder iets in ruil te vragen. Dus: als ik nu mensen hoor schelden op U2 omdat ze te rijk, te populair of te opdringerig zouden zijn, denk ik: ‘Fuck off, jaloerse zeikerds.’»


Bekijk de officiële clip van 'Hear Of Oak':

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234