null Beeld

Rob Wijnberg en Tom Naegels lichten de media door

De ene moest de krant in Nederland opnieuw uitvinden, maar ging daar zover in dat hij ontslagen werd; de andere pendelt voor De Standaard tussen lezer en journalist om de blik op het nieuws zo helder mogelijk te krijgen en veegt vervolgens als columnist vrolijk vloekend de vloer aan met dat nieuws. Rob Wijnberg en Tom Naegels.

Toevallig – nu ja – hebben ze ook allebei een boek uit, ‘De nieuwsfabriek’ en ‘Alles of niets’, waarin ze het nieuws als waan van de dag fileren. De Nederlander doet dat al roekelozer dan de Belg. Wijnberg: ‘Hoe meer iets nieuws is, hoe minder reden om er als krant aandacht aan te besteden.’ Naegels: ‘Dat weiger ik te aanvaarden.’ Wijnberg: ‘Dat zei Peter Vandermeersch ook altijd.’

Rob Wijnberg in de media, het heeft iets van een klein koningsdrama. Wat voorafging: Peter Vandermeersch werd hoofdredacteur van NRC Handelsblad en zocht een tegendraadse, baldadige en lichtjes overmoedige m/v om nrc.next – het al even tegendraadse, baldadige en lichtjes overmoedige broertje van NRC – te leiden. Het werd een man: Rob Wijnberg (30), filosoof met een scherp oog voor de wereld van nu. Met nrc.next probeerde hij deksels van potten te lichten die niemand anders opmerkte. ‘Eindelijk ander nieuws!’ juichten sommige lezers. ‘Waar is het nieuws?’ vroegen anderen zich af. En met hen Peter Vandermeersch: in september 2012 kon Wijnberg gaan.

HUMO Is Peter Vandermeersch nog je vriend, Rob?

Rob Wijnberg «Jawel, maar ik zie hem niet meer zoveel. We zijn uit elkaar gegaan omdat we een verschillende visie hadden op wat een krant vandaag moet zijn. Ik herinner me nog een interview waarin hij zei: 'Als ik een keer per week boos word op nrc.next, dan is dat goed.' Dat is veranderd. Door weglopende lezers, zal Vandermeersch zeggen. Volgens mijn cijfers werden die gecompenseerd door mensen die erbij kwamen. We hadden kennelijk andere cijfers. Hij maakte zich grote zorgen over mensen die opzegden omdat we te weinig nieuws brachten; ik was geïnteresseerd in de mensen die ons kochten omdat we ander nieuws brachten.»

HUMO Je kon wel aanblijven als columnist. Mét leasewagen.

Wijnberg «Ja, maar ik vond het nogal vreemd columns te schrijven over wat er anders moet in de journalistiek, terwijl ik dat niet in de praktijk mocht brengen. En die leasewagen hoorde erbij omdat ik mijn contract mocht houden. Blijkbaar fascineert dat mensen mateloos.»

Tom Naegels «Mij wel, ja. Ik ben al tien jaar columnist bij De Standaard en er is me nog nooit een leasewagen aangeboden.»

HUMO Columnist zonder leasewagen? Wat drijft je dan, Tom? Volgens Rob zijn er columnisten te veel. Opiniedwang?

Naegels «Ik stop binnenkort als columnist om me te concentreren op mijn werk als ombudsman. Ook al is het met pijn in het hart: ik heb het genre in de vingers, ik denk dat ik een goede columnist ben.»

HUMO Terug naar de essentie van waarom we jullie samenbrengen. Nieuws, beweert Rob Wijnberg verrassend genoeg, is vaak helemaal niet nieuw. Het is juist extreem repetitief.

Wijnberg «Als je bedenkt dat de mogelijkheden om de wereld te beschrijven eindeloos keer eindeloos zijn, dan is het toch verbijsterend hoe eensluidend de voorpagina’s van kranten dagelijks zijn. Om te kijken wat nieuwswaarde heeft, kijken journalisten vooral naar elkaar, ze zijn te veel papegaaien.»

HUMO En papegaaien praten ook elkaars fouten na.

Wijnberg «Tekenend was de uitspraak van Marcel Gelauff, hoofdredacteur van het NOS-nieuws. ‘We leven in andere tijden,’ zei hij: in principe proberen ze te checken of een bericht waarover rumoer ontstaat, klopt of niet. Maar als die tijd er niet is, dan brengen ze het toch, fout of niet. Die redenering hoor ik vaak: je moet mee in de stroom. We leven in een aandachtseconomie en als je daar niet aan meedoet, als je zegt: 'Sorry, we weten het nog niet zeker', dan verlies je de strijd. Dat heb ik nooit helemaal begrepen: als nieuwsvolger verkies ik toch het juiste verhaal boven het snelste?»

Naegels «Ik vrees dat je als krant niet altijd kunt wachten. Ik zeg dat ook aan lezers die bij mij komen klagen: je moet voor een stuk het onaffe van nieuws accepteren. ’s Anderendaags is er nóg een krant.»

HUMO Ook al kan ‘onaf’ in dit geval betekenen dat iemand ontslag neemt die achteraf gezien misschien geen ontslag had moeten nemen. We kunnen denken aan het ACW-dossier, maar ook aan het verhaal van Jonathan Jacob. Minister Vanackere neemt ontslag en procureur Dams zet een stap opzij, zonder dat al duidelijk is wat er precies gebeurd is.

Naegels «De collateral damage van een zich ontvouwend nieuwsverhaal kun je niet uit de wereld bannen. Een procureur die een conflict heeft met zijn overste, is een schoolvoorbeeld van iets waarover een krant móét berichten. Als nu zou blijken dat de stap opzij van Dams op een groot misverstand is gebaseerd, wil dat dan zeggen dat de krant te snel heeft bericht? Je kunt niet zeggen: 'Wacht twee weken, dan weten we misschien meer.' Je kunt wel het verhaal steeds dieper uitspitten, en als blijkt dat er een vergissing is begaan, moet je zo fair zijn om dat twee weken later toe te geven. Maar de reputatieschade ongedaan maken gaat niet.»

Wijnberg «Het is onmogelijk een krant te maken die puur feitelijk voor honderd procent gecontroleerd is. Aan de andere kant gebeurt het te weinig dat iemand eens afstand neemt en zich afvraagt: 'Dit wordt nu wel beweerd, maar klopt het wel?' Je kunt in de media vrij lang beweringen doen zonder dat die op hun waarheidsgehalte worden afgetoetst. Geert Wilders kan te pas en te onpas herhalen: 'De meeste moslims zijn geen terroristen, maar de meeste terroristen zijn wel moslims.' Dat is aantoonbaar onjuist, we hebben het onderzocht en geschreven, en toch kan hij dat elke keer weer vrijelijk verkondigen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234