null Beeld

Roxane Gay - In ongetemde staat

‘In ongetemde staat’ (Cargo) is zo’n boek dat de lezer ofwel meteen zal omarmen, of na enkele bladzijden gruwend terzijde zal leggen.

mke

Compromisloze, in het gezicht mokerende literatuur: ’t passeert te weinig aan onze deur, dus wij deden met plezier open. Schrijfster Roxane Gay groeide het voorbije jaar uit tot een waar fenomeen in Amerika en dat andere land of the free – het internet. Gay is zwart, lesbisch, zo’n 150 kilogram zwaar en uitgesproken feministisch. Haar essaybundel ‘Bad Feminist’ werd door vrouwelijke bloggers, twitteraars en andere digitale dolle mina’s ofwel de hemel in geprezen ofwel met de grond gelijkgemaakt. Love her or hate her, dus, al vonden wij de kernboodschap van ‘Bad Feminist’ – het is oké om als feministe orgasmes te faken en van misogyne rap te houden, kortom: gemankeerd te zijn – nu ook weer niet zo wereldschokkend.

Haar fictiedebuut, ‘In ongetemde staat’, wist gelukkig wel een schokgolf door ons hoofd, hart en lijf te sturen. Al vanaf bladzijde één spant Gay de snaren onbarmhartig strak, met een zenuwslopende beschrijving van een brutale ontvoering. Slachtoffer is de knappe Mireille, die tijdens een bezoek aan haar thuisland Haïti voor de ogen van haar man en zoontje wordt gekidnapt door een gewelddadige bende. Die zullen haar de volgende dertien dagen tot aan de rand van de vernietiging brengen. ‘Ik had nog nooit zoiets afstotelijks gevoeld, maar ik begon mijn ongemakken dan ook nog maar net te catalogiseren. Mijn referentiekader schoot nog tekort. Dat is nu niet meer zo.’ De passages waarin de grenzen van Mireilles lichaam meedogenloos worden verkend door de Commandant en zijn aanhangers zijn rauw, gesmoord in pijn en op het randje van onleesbaar. Gay beschrijft ze bovendien zonder een spoortje sensatie of voyeurisme. Wat ze bij haar lezers teweeg wil brengen, is onversneden walging. En of ze daarin slaagt. ‘In ongetemde staat’ werd geschreven vanuit een diepe, dwingende noodzaak en die spat van elke bladzijde: Gay werd als jong meisje zelf onzegbaar geweld aangedaan en heeft die pijn aangeboord om er een mokerslag van een roman uit te puren. Wat ze als romancière soms nog tekortkomt, compenseert ze ruimschoots met haar ongetemde woede en wanhoop. Want tekortkomingen telt haar roman genoeg: een handvol scènes blijven in voorspelbare Hollywoodclichés steken en van Michael, Mireilles perfecte echtgenoot met de grote ogen, het blonde haar en het lijf van Pieter Timmers (oké, dat laatste hebben we er misschien zelf bij verzonnen), geloofden we niet bijster veel.

Net als de schrijfster ervan is ‘In ongetemde staat’ ruw, bot en in your face. God verhoede dat we die Roxane Gay zélf ooit in huis zouden moeten nemen, maar haar eerste roman mag er best zijn.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234