Roz Chast - Kunnen we het niet over iets leukers hebben?

‘Ik dacht altijd dat het einde er ongeveer zo uitzag,’ schrijft cartooniste Rosalind ‘Roz’ Chast in het in de VS alom bejubelde ‘Kunnen we het niet over iets leukers hebben?’ (Nijgh & Van Ditmar): ‘Op een dag voelde oude mw. McGillicuddy zich onwel en ging in bed liggen. Daar bleef ze ’n weekje of drie, vier. Elke dag verzwakte ze iets meer.

Op een avond liet ze een doodsrochel horen, en kort daarop stierf ze.’ Wie Chasts heerlijke – pijnlijke, hartverscheurende, maar onbeschaamd hilarische – biografische striproman over haar hoogbejaarde ouders George en Elizabeth achter de kiezen heeft, weet wel beter: het einde kan een gezapige afdaling zijn, of toch net zolang tot de eerste verraderlijke versnelling de afgrond scherper in zicht brengt.

Naar analogie van de wild razende rollercoaster waarin haar emoties strak zitten vastgesnoerd, suist Chast moeiteloos van verleden naar heden en weer terug. Wie d’r memoir duim over snee doorneemt, zal dan ook een schijnbaar onoverzichtelijk kluwen van anekdotes, halve herinneringen en bedenkingen achteraf gewaarworden, maar aan de trage lezer openbaart zich wel degelijk een dwingende marsrichting.

Chast brengt haar naïeve maar trefzekere tekeningen en droge schrijfstijl in stelling voor scherpe observaties over haar hypergevoelige vader en zijn opvliegende echtgenote, maar ’t wordt nooit een afrekening met het ouderlijk gezag – daar steken haar eigen interne worstelpartijen wel een stokje voor. Vooral tijdens de laatste hoofdstukken laat ze haar emoties volop zinderen: misselijkmakende bezorgdheid over de almaar slinkende pot met spaarcenten waarmee haar ouders hun eigen aftakeling bekostigen, schaamte over het feit dat ze de zorg voor moeder Elizabeth toevertrouwt aan een Jamaïcaanse thuishulp, droefenis omdat moeder closer is met voornoemde hulp dan ze ooit met haar eigen dochter is geweest.

De kracht van ‘Kunnen we het niet over iets leukers hebben?’ zit ’m vooral in zijn herkenbaarheid – geen zorgbehoevende ouders? Dan vast een mémé die aluminium dekseltjes verzamelt in een keukenlade. Maar Chast hengelt niet naar gratuit mededogen, ze pleit ook, al was het maar terloops, voor alternatieve palliatieve zorg – als we sterven, waarom dan niet gelijk aan de heroïne gaan, of iets anders dat extreem genot veroorzaakt? En anders rest nog altijd de methode-Frits van Egters, held uit ‘De avonden’ van de grote Gerard Kornelis van het Reve: ‘Een slag achter de oren met een zware staaf en dan in de kalkput.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234