'Salamander': de femme fatale in Katrin Lohmann. 'Ik ben niet preuts maar ik schrok toch toen ik die naaktbeelden van mezelf zag'

In ‘Salamander’ speelt Katrin Lohmann, die haar jeugd in het Duitse Münster doorbracht, opnieuw de onderkoelde femme fatale. ‘Ik zou graag eens een hysterische rol spelen, dat ligt dichter bij mijn persoonlijkheid.’

Op een kille maandagochtend parkeert Katrin Lohmann (37) haar fiets tegen de gevel van Café In De Roscam, in hartje Antwerpen. Het is twee minuten na elf. ‘Sorry dat ik een paar minuutjes te laat ben,’ zegt ze met een onmiskenbaar Duits accent. ‘Normaal overkomt me dat nooit, maar nu ik zwanger ben, laat ik steekjes vallen.’ Lohmann verwacht haar eerste kindje, een jongen.

Katrin Lohmann «Ik kom net terug van Duitsland, waar ik een park en een wiegje bij mijn ouders ben gaan halen.»

HUMO Hebben ze alles uit jouw babytijd bijgehouden?

Lohmann «Neen, ze hadden die op een brocantemarkt op de kop getikt. Mijn ouders zijn verslaafd aan rommelmarkten, je vindt in ons ouderlijk huis alleen maar tweedehandse spullen of zelfgemaakte dingen.»

HUMO Handig, zulke doe-het-zelvers als ouders.

Lohmann «Het maakt deel uit van hun ideologie. Mijn ouders zijn heel alternatief en hebben een groot politiek engagement. Ze waren actief in de groen-linkse bewegingen van de jaren 80 die tegen kernenergie en het kapitalisme van leer trokken. Dat weerspiegelde zich in onze opvoeding. Eigenlijk consumeerden we bijna niet. Een cola, dat kwam bij ons niet op tafel. We dronken kraantjeswater. Een bezoekje aan McDonald’s, dat was heiligschennis. We trokken met onze picknickzak naar het park om daar onze boterhammetjes op te eten.»

HUMO Echte hipsterbroodjes? Op basis van boekweitmeel en lactosevrije schapenmelk?

LOHMANN (lacht) «Neen, dat gluten- en lactosevrij gedoe vonden mijn ouders bourgeois. Als kind vond ik die levenswijze best wel lastig. Mijn zus en ik waren op school buitenbeentjes: we gingen nooit op restaurant, kregen zelden nieuwe kleren en onze meubels sprokkelden we bij elkaar wanneer het grofvuil buitenstond. Ik leefde in de veronderstelling dat mijn ouders heel arm waren, terwijl dat niet zo was. We hadden een groot huis en gingen geregeld op reis, al was dat dan kamperen in de bossen van Oost-Europa.»

HUMO Waren ze niet gewoon krenterig?

Lohmann «Zeker niet. Als iets goedkoop was, bijvoorbeeld een jurkje uit de H&M, werden ze extreem wantrouwig. ‘Als iets goedkoop is, betaalt toch altijd iemand de prijs,’ was mijn vaders mantra. ‘Wat zit daarachter, Katrin?’ zei hij altijd. ‘Kinderen of arme boeren die uitgebuit worden, beesten die een onwaardig bestaan leiden, of de natuur die om zeep wordt geholpen.’

»Pas op, ik kreeg zakgeld en als ik zin had om een hamburger te eten, dan verboden ze dat niet. Want dat was in strijd met hun afkeer voor autoriteit. Maar als ik een Big Mac of een Levi’s wou, moest dat eerst ‘besproken’ worden. Dan volgde er een ideologische discussie aan de keukentafel. En ik zweer het je, als mijn vader schetste waar zo’n hamburger vandaan kwam, had je zo’n slecht geweten dat je zin snel over was.»

HUMO Heb je die waarden overgenomen?

Lohmann «Ja, en ik ben er dankbaar voor. Ook ik sta kritisch tegenover het kapitalisme. Ik probeer mijn consumptiegedrag te beperken. Als ik zin heb in iets lekkers, kan ik dat gerust uitstellen. Ik ben me ook bewust van de waarde van alles. Voor mijn moeder heb ik een gouden ring bij een juwelenontwerpster laten maken. Dat kost veel geld, maar dat is het ook waard. In de H&M een T-shirt van 5 euro kopen is dat niet. Soms doe ik het toch, maar dan heb ik een slecht geweten. Niet dat ik hardcore bio ben en alleen fair trade koop, maar ik sta er wel bij stil.»

HUMO Ga je jouw kind ook zo opvoeden?

Lohmann «Ik wil hem wel bepaalde waarden meegeven, maar mijn zus vertelde me al dat enkele principes zullen sneuvelen. Opvoeden is ook pragmatisch zijn, want je wil vooral de dag doorkomen met zo weinig mogelijk traantjes. En dan duw je je kind vast weleens een cola in de handen om het te kalmeren.»

HUMO Als je ouders links en alternatief waren, sprongen ze wellicht een gat in de lucht toen je het creatieve pad koos?

Lohmann «Neen, kunst was voor mijn ouders iets voor snobs, een elitaire bezigheid voor de bourgeoisie. Theater, daar gingen dokters en advocaten naartoe, niet de gewone man. Mijn moeder kwam uit een arbeidersgezin. Haar vader werkte in de steenkoolmijnen van het Ruhrgebied. Hij was een alcoholicus. Zijn salaris ging hij opdrinken in de cafés. Ook mijn vader is van bescheiden komaf: zijn vader was postbeambte.

»Het theater was voor mijn ouders een andere planeet. Dat bleek toen ze naar mijn eerste voorstelling kwamen kijken. Normaal drink je achteraf in de foyer nog een glas met familie en vrienden, maar zij daagden niet op. ‘Waar blijven jullie?’ vroeg ik aan de telefoon. ‘O, we zitten al op de tram naar huis,’ zeiden ze. ‘Kom je niet hallo zeggen?’ vroeg ik. ‘Mogen wij daar dan binnen?’ antwoordden ze.»

HUMO Hebben ze zich dan tegen je artistieke roeping verzet?

Lohmann «Neen, dat ook niet. Ik had zelfs voor clown mogen studeren, ze steunden me in alles. Op mijn 6de mocht ik een muziekinstrument leren bespelen. Helaas koos ik voor viool, daar krijg je de eerste tien jaar geen deftige noot uit. Door een werkje op school kreeg ik de smaak voor theater te pakken. Op mijn 12de wist ik al dat ik actrice wou worden. En toch ben ik eerst nog dramatherapie gaan studeren. Ik wilde acteren met sociaal werk combineren.»

'Als ik als kind een Big Mac of een Levi's wou, moest dat besproken worden. Dan volgde er een ideologische discussie aan de keukentafel'

HUMO In de psychiatrische afdeling van de gevangenis in Antwerpen maak je de podcast ‘Radio Begijnenstraat’. Is dat ook dramatherapie?

Lohmann «Neen. Ik praat met gedetineerden over verschillende thema’s, laat hen daarover voordragen en schrijf er muziek en teksten over. Ik monteer dat alles tot een podcast, die je maandelijks kunt horen op Radio Centraal en de website hell-er.net. Maar ik geef er ook wel dramatherapie.»

HUMO ‘Ik geloof in de mogelijkheid van kunst om een bijdrage te leveren aan een humaner detentie,’ staat er op je website. Vind je het gevangenisbeleid in ons land inhumaan?

Lohmann «Dat vind ik niet alleen. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft België al talloze keren veroordeeld. Onder andere omdat ons land psychiatrische patiënten opsluit in de gevangenis. Die mensen horen daar niet thuis. Het aantal zelfdodingen in gevangenissen is schrikwekkend hoog.

»Veel gevangenissen zijn hopeloos verouderd en beschikken over te weinig zorgvoorzieningen. In Scandinavische landen worden gevangenen intensief voorbereid op hun terugkeer in de maatschappij. Daarmee vergeleken zijn wij een ontwikkelingsland.»

HUMO Misschien vinden onze politieke leiders wel dat er belangrijker zaken zijn dan het lot van gedetineerden?

Lohmann «Ze hebben nochtans alle redenen om zich daar wel over te bekommeren. We weten dat een gevangenisstraf de kans op recidive verhoogt. Binnen de celmuren creëren we tikkende tijdbommen. Criminelen keren na hun straf terug in de maatschappij. Het is dus in ieders belang dat ze in een betere toestand vrijkomen dan die waarin we hen opsloten. Maar nu is de kans groot dat ze net kwader en gefrustreerder buitenkomen. Dat is gevaarlijk.»

HUMO Je hebt je opleiding tot dramatherapeute in Nijmegen gevolgd. Waarom daar?

Lohmann «De opleiding bestond aan het eind van de jaren 90 nog niet in Duitsland. Ik moest wel Nederlands leren, maar voor een Duitse is dat simpel. Ik heb wel het gevoel dat Duitsers doordachter met hun taal omspringen. Ze houden zich strikt aan de beleefdheidsvormen, terwijl dat hier aan het verdwijnen is. De u-vorm, bijvoorbeeld, die hoor ik hier niet vaak.»

HUMO Hoe ben je uiteindelijk in Antwerpen verzeild geraakt?

Lohmann «Toen ik als dramatherapeute was afgestudeerd, en een bezoekje bracht aan een vriendin in Antwerpen, viel mijn oog op een ingangsexamen voor Studio Herman Teirlinck. Ik droomde er nog steeds van om actrice te worden. Tot mijn verbazing was ik geslaagd, alleen bleek dat ik me van studierichting had vergist: ik wou toneel doen, maar ik zat in de richting kleinkunst.

»De toneelrichting was een jaar eerder afgeschaft, maar dat was me ontgaan. Ik had dat bovendien pas na een half jaar door. Ik was toen heel wild en chaotisch, ik dacht over weinig dingen na. ‘Tiens, da’s hier wel véél muziekles voor een acteursopleiding, hè?’ zei ik tegen mijn medestudenten. Het is een mirakel dat ik die studie heb afgemaakt.»

'Zowel in 'Beau Séjour', 'Callboys' als 'Salamander' speelt Katrin Lohmann een berekende femme fatale. 'Ik zal dat uitstralen, zeker? Alhoewel ik helemaal geen koele vrouw ben'


Stomende seks

HUMO Je zei dat je vroeger nogal wild was. Had je een losbandige levensstijl?

Lohmann «Ik had vooral van niks schrik. Op mijn 16de trok ik in mijn eentje voor een half jaar naar Zimbabwe. Ik had me voorgenomen om daar te studeren, maar door te veel zin in avontuur is dat niet gelukt. Nu ben ik berekender, dat vrijmoedige, lichtvoetige is verdwenen. Ik vind dat wel een beetje jammer. Ik ben écht een volwassen vrouw geworden (lacht).»

HUMO Wat mis je het meest uit dat vorige leven?

Lohmann «Vooral de afwezigheid van angst. Nu maak ik me weleens zorgen over werkzekerheid, terwijl ik me daar vroeger geen bal van aantrok. Nu pieker ik over een theaterproductie in Berlijn, zes weken na mijn bevalling. Zal dat baby’tje niet te klein zijn om mee te nemen? Die dilemma’s, daar had ik vroeger geen last van. Toen kon ik in één seconde een beslissing nemen en daar vol voor gaan. Nu weeg ik alles af en ga ik vaak twijfelen. Ook over mijn zwangerschap. Ik hoor zoveel mama’s klagen: dat ze moe zijn, dat ze geen sociaal leven meer hebben, dat hun lijf is uitgezakt. Ik dacht dat een baby krijgen iets leuks was, maar al die negatieve commentaren doen me twijfelen: ‘Ben ik naïef? Onderschat ik het?’»

HUMO In 2011 maakte je je televisiedebuut in ‘De Ronde’. Je speelde het bloemenmeisje dat Fabian Cancellara mocht kussen.

Lohmann «Omdat ik niks van wielrennen kende, wist ik niet wie hij was. Knappe man, dat wel. Daarna supporterde ik altijd voor hem (lacht).»

HUMO Zowel in ‘Callboys’ als in ‘Salamander’ speel je de koele, onbereikbare femme fatale.

Lohmann «Ook rechercheur Schneider in ‘Beau Séjour’ was extreem afstandelijk. Ik zal dat uitstralen, zeker? Alhoewel ik helemaal geen koele vrouw ben. In het theater speelde ik wel al dramatische rollen: huilen, schreeuwen, mezelf op de grond gooien, ik doe niks liever. Dat ligt véél dichter bij mijn ware aard (lacht).»

HUMO In ‘Salamander’ speel je Chrissie. In je eerste scène lig je naakt op een massagetafel en zijn je borsten te zien. Heb je weinig schroom om naakt te spelen?

Lohmann «Eerlijk, ik schrok wel toen ik de beelden zag. Maar zolang er geen tepels of schaamhaar te zien zijn, kan het voor mij. Ik ben niet preuts, maar als ik volledig naakt ga, moet er aan de rol ook figuurlijk ‘vlees’ zitten. Zoals die van Monique van de Ven in ‘Turks fruit’. Al zou het toch nog met een bang hartje zijn, hoor.»

HUMO Waarom?

Lohmann «Je weet hoe vrouwen denken over hun lichaam, hé? Ze zullen mijn kont te dik vinden. Zie je mijn zwangerschapsstriemen? Enzovoort. En op YouTube kunnen ze het beeld stilzetten en die scènes in detail analyseren. Brr, ik mag er niet aan denken. In theatervoorstellingen speelde ik al vaak naakt, maar niemand kan dat beeld bijhouden, het is vluchtig. Zoek maar naar mijn naaktscène in ‘Orgy of Tolerance’ van Jan Fabre, je zal ze niet vinden.»

HUMO ‘Naakt is het mooiste kostuum van de acteur.’ Weet je van wie die woorden zijn?

Lohmann «Jan Fabre? (lacht) Dat verbaast me niet. Het fascineert me ook om naar een naakt lichaam te kijken, maar het moet wel realistisch zijn. Ik erger me blauw aan actrices die net stomende seks hadden, maar wel in een badhanddoek gewikkeld uit het bed stappen. Vrij dan met je kleren aan, trut! Ik vind trouwens dat je in films weinig geloofwaardige seks ziet. Als je het leven wilt weerspiegelen, moet je niet alleen seks tonen, maar ook het verlangen ernaar en het gebrek eraan. Vooral zelfbevredigingsscènes zie je zelden, terwijl er wellicht meer gerukt dan gevreeën wordt.»

HUMO Hoe komt dat, denk je?

Lohmann «Ik weet het niet. Omdat regisseurs te weinig fantasie hebben? Pedro Almodóvar heeft wel aandacht voor vrijscènes in zijn films, maar hij toont altijd bloedmooie mensen. Een vrijscène met Penélope Cruz en Antonio Banderas is geen seks, maar een esthetisering van het lichaam.

»Onlangs zag ik de Zweedse krimireeks ‘Den fördömde’, over een seksverslaafde commissaris. Hij heeft zijn vrouw en dochter verloren en neukt, wellicht om zich af te reageren, alles met een rok aan. Dát is pas interessant. Het wordt ook rauw in beeld gebracht, waardoor de seks gelaagdheid krijgt: verdriet, woede, banaliteit.

»Mijn blootscène in ‘Orgy of Tolerance’ was ook zo’n sterk beeld. Ik zat met een zweep in mijn hand op een berg naakte lijven. Dat verwees naar Lynndie England, de Amerikaanse soldate die in de Abu Ghraib-gevangenis Irakezen folterde.

»Ik vond Jan Fabre trouwens heel aangenaam om mee te werken. Voor mij was hij een zorgzame, lieve, vaderfiguur.»

HUMO Over lieve vaderfiguren gesproken: hoe kijk jij naar de #MeToo-beweging?

Lohmann «Ik ben geen fan. #MeToo streeft zogezegd naar de bevrijding van de vrouw uit de patriarchale structuren van machtsmisbruik, maar het debat wordt vooral gevoerd door rijke vrouwen in Hollywood die nooit echt in een afhankelijke positie zaten.

»Ik weet uit beroepservaring dat 90 procent van de daders van seksueel misbruik uit de directe omgeving van het slachtoffer komt – de kerk, de scouts, de familie. Maar door die stomme #MeToo denken mensen dat de filmindustrie verantwoordelijk is voor alle seksdelicten en dat seksueel grensoverschrijdend gedrag enkel eigen is aan mannen. Ik ben trouwens nog nooit lastiggevallen. Misschien stond ik op de verkeerde filmsets (lacht).»

HUMO Een paar weken nadat Hilde Van Mieghem had verklaard dat er in de Vlaamse filmwereld ook grensoverschrijdende zaken gebeuren, dienden een aantal actrices bij de VRT een klacht in tegen Bart De Pauw. Wat vind je daarvan?

Lohmann «Als er grensoverschrijdende dingen gebeurd zijn, vind ik dat erg voor die meisjes en moet dat gerechtelijk bestraft worden. Maar het stoort me dat niemand écht zegt waar het over gaat. Ook Hilde Van Mieghem blijft rond de pot draaien. Op een moment moet je zaken durven te benoemen: zijn er strafbare feiten gebeurd of niet? Anders verval je in roddels. Vandaar dat ik heel benieuwd ben naar de rechtszaak. Dan is het gedaan met speculeren op Facebook.»

HUMO Maar dan zijn de slachtoffers niet meer anoniem, en dat willen ze niet.

Lohmann «Voor mij mag het een zaak achter gesloten deuren zijn, maar je kunt niet eerst iemand van een misdrijf beschuldigen en daarna doodleuk je kop in het zand steken. De beschuldigde moet het recht krijgen om zich te verdedigen en dat kan alleen als hij de feiten kent.

»Wat me het meest ergert aan #MeToo, is dat het debat boven – wellicht minder fotogenieke – hoofden van andere slachtoffers wordt gevoerd. Heel veel seksueel misbruikte meisjes worden niet geholpen. Er is geen plaats in de jeugdpsychiatrie, ze staan op wachtlijsten voor therapie, enzovoort. Ondertussen zitten ze thuis en worden ze door hun vader of nonkel betast. Die misdrijven zijn vastgesteld, maar toch worden de slachtoffers niet geholpen. Ik vind het hallucinant dat zoiets amper aandacht krijgt. De verhoudingen zijn compleet scheefgetrokken, maar het lijkt alsof de #MeToo-beweging daar niet wakker van ligt.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234