Sally Rooney - Normale mensen

Hij is populair op school. Zij niet, maar haar huis heeft een heuse oprijlaan. En hij behoort tot dat deel van de Ierse samenleving waar ’s ochtends huismerkcornflakes op de ontbijttafel staan.

Of het wat kan worden tussen die twee? Sally Rooney lijkt zich met de opvolger van haar bejubelde debuut ‘Gesprekken met vrienden’, die haar als een raket naar het firmament van de letteren schoot, op het terrein van de romantische komedie te begeven. Maar wie graag een stroperige paringsdans ziet zoals die van Julia Roberts en Richard Gere, kan beter zijn exemplaar van ‘Pretty Woman’ afstoffen, want Rooneys verhaal over klassendoorbrekende liefde is niet van die aard.

Wanneer Marianne Sheridan en Connell Waldron hun eerste kus uitwisselen, is hij, spits van het plaatselijke schoolelftal, de ‘begeerlijke partij’ en zij de ‘loser zonder vrienden’. Vijftig bladzijden en enkele stiekeme vrijpartijen later studeren ze allebei aan het Trinity College in Dublin, en is hij de outcast zonder MacBook en zij het vriendinnetje van de coolste jongen op de campus. Wat volgt, is het op de ‘Blijven ze uiteindelijk bij elkaar?’-vraag leunende relaas van hun knipperlichtrelatie. Tot zover niets dat een ordinaire young adult-romance overstijgt, maar dan lees je Rooneys dialogen. Die zijn zo oprecht, naturel en hartverscheurend eigentijds dat de jonge Ierse schrijfster er haar onbeschaamd romantische materiaal mee tot een sublieme zedenschets van Generatie Y omtovert.

Na ‘Gesprekken met vrienden’ werd Sally Rooney een schrijfster uit het Instagram-tijdperk genoemd en kreeg ze ronkende titels als ‘de Salinger van de Snapchat-generatie’ of ‘de Jane Austen van het precariaat’ opgeplakt. Protserige praat om simpelweg te melden dat Rooney dé stem van haar generatie is. Dat we die stem niet eerder hebben gehoord, komt wellicht omdat literatuur bezwaarlijk de belangrijkste uitdrukkingsvorm van die generatie genoemd kan worden. Maar het idee dat millennials niet meer dan 280 lettertekens in een zinvolle volgorde achter elkaar kunnen plaatsen, verwijst de twintiger uit Dublin met ‘Normale mensen’ definitief naar de prullenmand. In bedrieglijk vanzelfsprekend proza dat zijn technisch vernuft soms welhaast verlegen lijkt te willen verbergen, tekent Rooney de eerste jongeren die weten dat ze het slechter zullen hebben dan hun ouders als een groep die zich, met het eigen gevoelsleven als enige houvast, een weg moet zoeken in een wereld die ideologisch en economisch op losse schroeven staat.

In de beschrijving van dat gevoelsleven blinkt de schrijfster uit. Rooney speelt met de chronologie van haar verhaal en maakt tijdsprongen met de gratie van een Olympische turnster. Ze keert af en toe een metafoor binnenstebuiten en laat door het weglaten van aanhalingstekens dialogen soms zo naadloos overgaan in gedachten, dat je als lezer niet meer weet waar het gesprek stopt en de gedachte begint. Met enkele zorgvuldig gekozen en terugkerende thema’s weeft ze bovendien een subtiel sociaal commentaar op de postcrisismaatschappij door haar vertelling. Het is echter in de even precieze als emotioneel overdonderende weergave van de hypergevoelige gedachtewereld van haar hoofdpersonages dat ze de taal van haar tijd heeft gevonden. En die klinkt, alle doemberichten over de gebreken van haar generatie ten spijt, wonderlijk.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234